Geomatik 2564-6761 Murat YAKAR 10.29128/geomatik.595574 Engineering Mühendislik İnsansız Hava Aracından Elde Edilen Veriler ile Kaya Düşme Potansiyelinin Değerlendirilmesi: Adam Kayalar Örneği, Mersin https://orcid.org/0000-0003-0190-7280 Ağca Müge İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-7007-2478 Gültekin Nurgül https://orcid.org/0000-0002-5553-0143 Kaya Efdal İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, İSKENDERUN MESLEK YÜKSEKOKULU 08 01 2020 5 2 134 145 07 23 2019 10 13 2019 Copyright © 2016, Geomatik 2016 Geomatik

Tarihi ve kültürel miras alanlar, bazen doğa şartlarıbazen de insan müdahalesi ve iklimsel faktörlerin etkisiyle hızla değişime vedeformasyona uğrayan alanlardır. Bu çerçevede bu tür alanların korunmasına vetanıtılmasına bilimsel çalışmalar da yardımcı olmalıdır. Bu amaçla kayadüşmelerinin yoğun olarak görüldüğü Mersin’de bulunan Adam Kayaları ve yakınçevresi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu çalışmanın genel amacı, İnsansızHava Aracı (İHA)’ndan elde edilen yüksek kalitedeki topografik verilerkullanılarak bölgede olabilecek kaya düşmelerinin 3B modelinin oluşturulması vedeğerlendirilmesidir. Bu çalışma kapsamında İHA sisteminin kaya düşmesiçalışmalarında kullanılabilirliği araştırılmıştır. Arazi çalışmaları kapsamındamalzemenin tanımlaması yapılmış ve modelleme aşamasında kullanılmak üzereçalışma alanından alınan blok örneklerinin fiziksel, indeks ve mekanikparametreleri belirlenmiştir. Çalışmada, İHA sisteminden elde edilen yüksekdoğruluktaki verilerle oluşturulan Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) kayadüşmelerinin 3B modellemesine imkan sağlayan ve değerlendirilmesinde kullanılanHY-STONE yazılımında girdi olarak kullanılmıştır. Sonuç olarak, İHA sistemikullanılarak Adam Kayaları civarındaki kaya düşmesi kaynak alanlarıdeğerlendirilmiş ve bölgedeki kaya düşme potansiyeli olan blokların modellemesigerçekleştirilmiştir. Çalışmanın çıktıları, kaya düşmelerinden korunmak ve kayadüşmelerinden kaynaklanabilecek can ve mal kayıplarını önleme açısından büyükönem taşımaktadır.

 SYM İnsansız Hava Aracı (İHA) Kaya Düşmesi 3B Modelleme HY-STONE TÜBİTAK 115Y846 Agliardi, F., Crosta, G. B., P. Frattini, P. (2009). Integrating rockfall risk assessment and countermeasure design by 3D modelling techniques. Natural Hazards Earth Syst. Sci., 9, 1059–1073. Alan, İ., Balcı, V., Elibol, H. (2014). 1/100000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritaları Silifke, Paftaları,MTA, Ankara, 31-32. Bonneau, D.A., Hutchinson D.J. (2019). The Use Of Terrestrial Laser Scanning for the Characterization of A Cliff-Talus System in the Thompson River Valley, British Columbia, Canada, Geomorphology 327, 598–609. Deliormanlı, A.H., Maerz, N.H., Otoo, J. (2014). Using Terrestrial 3D Laser Scanning And Optical Methods to Determine Orientations of Discontinuities At A Granite Quarry, International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences, 66, 41–48. Esposito S., Fallavollita P., Wahbeh W., Nardinocchi C., and Balsi M. (2014). Performance Evaluation Of UAV Photogrammetric 3D Reconstruction". IGARSS, 12-25. Gonçalves, J.A., Henriques, R. (2015). UAV Photogrammetry for Topographic Monitoring of Coastal Areas, ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 104, 101–111. Google Earth, (2018). https://www.google.com.tr/intl/tr/earth/ Guisado-Pintado, E., Jackson, Derek W.T.J., Rogers, D. (2019). 3D Mapping Efficacy Of A Drone And Terrestrial Laser Scanner Over A Temperate Beach-Dune Zone, Geomorphology, 328, 157–172. Guzzetti, F. (2000). Landslide fatalities and the evaluation of landslide risk in Italy, Engineering Geology, 58, 89–107. Guzzetti, F., Crosta, G., Detti, R., Agliardi, F. (2002). “STONE: A Computer Program For The Threedimensional Simulation of Rock-Falls, Computers & Geosciences, 28, 1079–1093. Kasprak, A., Bransky, N.D., Sankey, J.B., Caster, J., Sankey, T.T., (2019). The effects of topographic surveying technique and data resolution on the detection and interpretation of geomorphic change, Geomorphology, 333,1–15. Kromer, R.A., Hutchinson, D.J., Lato, M.J., Gauthier, D., Edwards, T. (2015). Identifying rock slope failure precursors using LiDAR for transportation corridor hazard management,Engineering Geology, 195, 93–103. Lai, P., Samson, C., Bose, P. (2014). Visual enhancement of 3D images of rock faces for fracture mapping, International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences, 72, 325–335. Lan, H., Martin, C.D., Zhou, C., Lim, C.H. (2010). Rockfall hazard analysis using LiDAR and spatial modeling, Geomorphology 118, 213–223. Lato, M.J., Vöge, M. (2012). Automated mapping of rock discontinuities in 3D lidar and photogrammetry models, International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences, 54,150–158. Salvini, R., Francioni, M., Riccucci, S., Bonciani, F., Callegari, I. (2013). Photogrammetry And Laser Scanning for Analyzing Slope Stability And Rock Fall Runout Along The Domodossola–Iselle Railway, The Italian Alps, Geomorphology, 185, 110–122. Solazzo D., Sankey J.B., Sankey T.T., Seth M.M., (2018), Mapping and Measuring Aeolian Sand Dunes With Photogrammetry And Lidar From Unmanned Aerial Vehicles (UAV) and Multispectral Satellite Imagery on the Paria Plateau, AZ, USA, Geomorphology, 319, 174–185. Thoeni, K., Giacomini, A., Lambert, C., Sloan, S.W., Carter, J.P. (2014). A 3D Discrete Element Modelling Approach for Rockfall Analysis with Drapery Systems, International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences, 68, 107–119. Vasuki, Y., Holden, E., Kovesi, P., Micklethwaite, S. (2014). Semi-Automatic Mapping of Geological Structures Using UAV-Based Photogrammetric Data: An Image Analysis Approach, Computers & Geosciences, 69, 22–32. Walton, G., Diederichs, M.S., Weinhardt K., Delaloye D., Matthew J.L., Punkkinen A. (2018). Change detection in drill and blast tunnels from point cloud data, International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 105, 172-181. Wenzhong, S., Deng S., Wenbing, X., (2018). Extraction of Multi-Scale Landslide Morphological Features Based on Local Gi* Using Airborne Lidar-Derived DEM, Geomorphology 303, 229–242. URL-1: https://www.google.com/search?q=adam+kayalar&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwjhneyw2MDjAhW3QkEA Hc0QBYEQ_AUIESgB&biw=1229&bih=610.