Sûfîler, ‘‘terbiye, zerafet ve nezaket‘‘ gibi anlamlara gelen edep terimi üzerinde ilk dönemlerden itibaren durmuşlardır. Ancak edebin manasından daha çok amaç ve faydasına odaklanmışlardır. Edebi, zâhirî ve bâtınî olmak üzere iki kısma ayırmışlardır. Tüm davranışlarını belirli kurallar etrafında şekillendirmeye gayret etmişlerdir. Daha sonraki dönemlerde bu kurallar, tarikat âdâb ve erkânı olarak adlandırılmıştır. Sûfîler, tasavvuf terbiyesinin ve âdâba riayet etmenin önemine işaret ederek bu hususlara uymanın kişiyi Hakk’a ulaştıracağına inanmışlardır. Bu sebeple tasavvuf meclislerine katılanların ve bir şeyhe intisap edenlerin uyması gereken âdâb ve erkân esaslarını anlatan bazı eserler kaleme almışlardır. Müridlere yol gösteren bu eserler Âdâbü’l-mürîdîn, Edebü’l-mürîd, Âdâbü’l-mutasavvıfe ve Tarîkatnâme gibi isimlerle adlandırılmıştır. Bu çalışmada tarikat âdâb ve erkânıyla alakalı bir eser yazan 19. yüzyıl Nakşî-Müceddidî Şeyhlerinden Seyyid Muhammed Yahya Efendi ve Mir’âtü’l-mübtedî isimli eseri ele alınacaktır. Şeyh Seyyid Muhammed Yahya Efendi’nin hayatı ve eseri hakkında bilgi verildikten sonra edep ve tekke âdâbı hakkındaki görüşleri üzerinde durulacaktır.
Since the early periods, sufis have focused on the term adab, which means “decency, elegance, and courtesy.” However, they focused on the purpose and benefits of adab rather than its meaning. They divided the adab into two parts: the external and the internal. They tried shaping all their behavior around certain rules. In later periods, these rules were named as the ādāb (etiquette) and the arkān (order) of the sect. Sufis pointed out the importance of tasawwuf upbringing and abiding by ādāb and believed that following these would lead a person to the Haq. For this reason, they have written some works describing the principles of ādāb that must be followed by those who attend Sufi assemblies and those who follow a sheikh. Names such as Ādāb al-Murīdin, Adab al-Murīd, Ādāb al-Mutasawwifa, and Tariqatnāma were given to these works that guided the disciples. In this study, Sayyid Muhammad Yahya Efendi, one of the 19th-century Naqshi-Mujaddidi sheikhs who wrote a book on the ādāb and arkān of the sect, and his Mir'āt al-Mubtadī will be discussed. After giving information on Sayyid Muhammad Yahya Efendi’s life and work, his views on adab and ādāb of tekke will be emphasized.