Abidin Paşa (öl. 1906), Osmanlı’nın son döneminde yetişmiş önemli devlet adamlarından birisidir. 1843 yılında Preveze’de dünyaya gelen Abidin Paşa, Osmanlı Devleti’nde kaymakamlık, mutasarrıflık gibi görevleri yanında başkent İstanbul’da kurulan farklı komisyonlarda görev aldı. Ayrıca Adana, Sivas, Ankara, Selanik, Cezayir gibi şehirlerde de valilik görevini yürüttü. Kendisi, ülkemizin yetiştirdiği önemli sanatçılardan olan Abidin Dino’nun da (öl. 1993) dedesidir. Ankara'da yürüttüğü valilik görevi anısına günümüzde bir semte de adı verilmiş olan Abidin Paşa, sadece yöneticilik vasfıyla değil ilmi çalışmalarıyla da tanınan bir devlet adamıdır. Onun en çok bilinen çalışmalarından birisi Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin meşhur eseri Mesnevi üzerine yapmış olduğu şerhidir. Abidin Paşa sadece bu çalışmayla yetinmemiş, dönem dönem gerekli gördüğü bazı alanlarda eserler kaleme almıştır. Onun ilmi yönünü yansıtan belki de en ilginç çalışmalarından biri kaleme aldığı reddiyedir. Abidin Paşa, Mısır'da bir papaz tarafından yazılmış olan el-Ecvibetü’l-Kur’âniyye ‘ale’l-es’ileti’l-Mesîhiyye adlı esere karşın yazdığı “Âlem-i İslâmiyyet Müdâfaa” adlı bu reddiyede önemli hususlara değinmiştir. Bu makalemizde Abidin Paşa'nın hayatı, eserleri ve bu eserlerinde ele aldığı konulara temas edilecektir.
Abidin Pasha (d. 1906) is one of the important statesmen who grew up in the last period of the Ottoman Empire. Abidin Pasha, who was born in Preveza in 1843, served in different commissions established in the capital Istanbul, in addition to his duties as district governor and mutasarrıf in the Ottoman Empire. During these duties, he also served as governor in cities such as Adana, Sivas, Ankara, Thessaloniki and Algeria. He is also the grandfather of Abidin Dino (d. 1993), one of the important artists of our country. Abidin Pasha, whose name is given to a district in memory of his governorship in Ankara, is a statesman known not only for his administrative qualities but also for his scientific works. One of his best-known works is his commentary on Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî's famous work Mesnevi. Abidin Pasha was not satisfied with this work alone, but also wrote works in some areas he deemed necessary from time to time. Perhaps one of his most interesting works that reflects his scientific side is the refutation he wrote. Abidin Pasha touched upon important issues in his refutation titled "Alem-i İslâmiyyet Müdâfaa", which he wrote against the work called el-Ecvibetü'l-Kur'âniyye 'ale'l-es'ileti'l-Mesîhiyye, written by a priest in Egypt. In this article, Abidin Pasha's life, works and the subjects he discussed in these works will be touched upon.