<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2146-7900</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Gümüşhane Üniversitesi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>İSLAM KELAMINDA DELİL VE DELİLLENDİRMEDE YENİ ARAYIŞLAR</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-4886-7610</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Çınar</surname>
                                    <given-names>Bayram</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Milli Eğitim Bakanlığı(GAMEM)</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20210115">
                    <day>01</day>
                    <month>15</month>
                    <year>2021</year>
                </pub-date>
                                        <volume>10</volume>
                                        <issue>19</issue>
                                        <fpage>15</fpage>
                                        <lpage>40</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20200625">
                        <day>06</day>
                        <month>25</month>
                        <year>2020</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20201203">
                        <day>12</day>
                        <month>03</month>
                        <year>2020</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2012, Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2012</copyright-year>
                    <copyright-holder>Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>ÖzTarihsel yaşam pratiklerinin sunduğu imkânlardan bağımsız ele alınamayacak bir gelişim çizgisinin takibi ile İslam teolojisi belirli bir kıvam ve görünüme kavuşmuştur. İslam teolojisini temsil eden Kelam, inşa sürecinin kendisine sunduğu imkânların ve handikapların tümünü değilse bile önemli bir bölümünü üzerinde taşır. En temelde Kelam, bir İslam inananının neye nasıl inanması gerektiğini ortaya koymak sorumluluğundadır. Buna ek olarak İslam dışı unsurların İslam’a ilişkin sorunlarını gidermek de bir sorumluluk alanı olarak Kelam’a aittir. Müslümanlara dinleri ve inançları hakkında bilgi sunmak, farklı inanç gruplarına karşı temsil ettiği inancı savunmak bu disiplinin çalışma alanıdır. Öte yandan İslam’ın çağrısını farklı inanç grupları arasında yaymak ve temsil ettiği din lehine kazanımlar sağlamak da bu disiplinden beklenmiştir. Bu gün terkedilmiş bir çalışma alanı görüntüsü veren gayrimüslim gruplar arasında İslam öğretisini yaymak sorumluluğu özellikle geri kalmışlık başta olmak üzere çeşitli sorunların kaynaklık ettiği bir durumdur. İslam Kelamı’nın güncel problem alanlarına çözümler üretmek konusundaki sorunlara ek olarak kullandığı soyut teolojik dil, halk İslam’ı ile İslam Kelamcıları arasındaki mesafeleri de arttırmıştır. İslam geleneğinin Kelam ilmine karşı en başta takındığı tavrın negatif olduğunu farkında olarak Zemmü’l Kelam edebiyatının etkisiyle Kelamcıların alandaki etkileri de sınırlandırılmıştır. Kelam, geçmişten devraldığı negatif şöhreti gidermek, parçalı görünümünden kurtulmak ve Halk İslamı’na yaklaşmak imkânına da sahiptir. Bunun için; soyut ve soğuk dilini, elitçi söylemini ve tarihi soruları tartışmaya ara vererek, evren algısında bir revizyona gitmelidir. Kelam’ın tanrı tasavvurunu da etkileyecek olan bu evren algısıyla Kelamcı, kitaplardan kaldırarak bakışını evrene yönelecek böylece daha organik bir veri sağlama imkânına kavuşacaktır. Geleneksel Kelam’ın sentetik dili ve kurgusunun dışındaki bu alan, evrenle kucaklaşmak ve dini bir kompozisyon içerisinde ele almayı önermektedir.</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Kelam</kwd>
                                                    <kwd>  Evren</kwd>
                                                    <kwd>  Teoloji</kwd>
                                                    <kwd>  Delil</kwd>
                                                    <kwd>  Amaç</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bağdadî, Tahir b. Muhammed. el-Fark Beyne&#039;l-Fırak, (thk: Muhammed Muhyiddîn Abdulhamid) . Beyrut: Mektebetu&#039;l-Asriye, 1995.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bakîlânî, Kadı Ebu Bekir. el-İnsaf (thk. Zahid Kevserî). Kahire: Mektebetu&#039;l Ezheriye li Turas, 2000.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Beyzâvî, Kâdî. Tavâli&#039;u&#039;l- Envâr. Çeviren İlyas Çelebi ve Mahmut Çınar. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, 2014.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cürcânî, Seyyid Şerif. Şerhu’l-Mevâkıf. Çeviren Ömer Türker. 3 cilt. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığ, 2015.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Tarifât (Edt: Gustavus Flugel). Beyrut: Mektebetu Lübnan, 1985.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Debûsî, Ebu Zeyd. Taḳvîmü’l-edille Fi Usûlü’l-Fıkh (thk.Halil Muhyiddin el-Meyyis). Beyrut: Dâru&#039;l- Kutubu&#039;l-İlmiye, 2001.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demir, Hilmi. Delil ve İstidlalin Mantıki Yapısı . İstanbul: İsam Yayınları, 2012.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dhanani, Alnoor. &#039;İslam Düşüncesinde Atomculuk&#039;(Çeviren Mehmet Bulğen). Kelam Araştırmaları Dergisi 9, no. 1 (2011): 393‐400.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Düzgün, Şaban Ali. Varlık ve Bilgi . Ankara: Beyaz Kule , 2008.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ebu Ya’la el Ferra, El Kadi. el Mu’temed fi Usulu’d-Din (thk.Vedi Zeydan Haddad). Beyrut: Daru’l- Meşrik, 1974.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ebu’l-Bekâ, Kefevî. el-Külliyyât, (thk. Adnan Derviş-Muhammed Mısrî). Beyrut: Muessesetu&#039;r Risale, 1998.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">en-Nesefî, Ebu&#039;l-Mûin. Tabsiratu’l Edille fi Usuli’d Din (thk.Hüseyin Atay,Şaban Ali Düzgün). 2 cilt. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Fahreddin er-Râzî, Ebu Abdillah. Esâsu’t-takdîs (thk.Ahmed Hicâzî es-Sekkâ). Kahire: Mektebetü’l-Külliyyâti’l-Ezheriyye, 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Kelama Giriş (el-Muhassal). Çeviren Hüseyin Atay. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1978.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Farabî. İhsâu&#039;l-ulûm. Çeviren Ahmet Ateş. İstanbul: Milli eğitim Bakanlığı Yayınları, 1990.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Fârâbî. Kitâbu’l-Burhan. Çeviren Ömer Türker. İstanbul: Klasik yayınları, 2012.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gazzalî, Ebu Hamid. el-Hikme fi mahlukatillah Azze ve Celle. Düzenleyen: Muhammed Reşid Kabbani. Beyrut: Dari İhyai&#039;l-Ulum, 1978.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. el-İktisad fi’l-İtikad: İtikadda Orta Yol. Çeviren Osman Demir. İstanbul: Klasik Yayınları, 2012.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. el-Munkız mine’d-Dalâl. Çeviren Hilmi Güngör. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1989.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. el-Munkiz mine&#039;d-Dalal. Çeviren Hilmi Güngör. Ankara: Mearif Basınevi, 1960.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. el-Mustasfa min İlmi’l-Usul (thk. Ahmed Zeki Hamnmad) . Riyad: Daru&#039; Miman-Sidretu&#039;l Munteha, tarih yok.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Faysalu&#039;t Tefrikâ (nşr. Mahmud Bîcû). Dimeşk, 1993.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Kıstasu&#039;l- Mustakim (thk. Mahmud Bîcû). Dimeşk: Matbaatu&#039;l- İlmiye, 1993.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Makâsidû&#039;l-Felâsife. Düzenleyen: Mahmut Bîcû. Dimeşk: Matbatu&#039;s Sabah, 2000.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Mişkatu’l-Envar (thk. Abdulaziz İzzuddin Seyrevanî). Beyrut: Alemu&#039;l-Kutub, 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Miyaru&#039;l-İlm. Düzenleyen: Süleyman Dünya. Kahire: Daru&#039;l Me&#039;arif, 1961.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Guraya, Muhammed Yusuf. Sünnetin neliği sorununa metodik bir yaklaşım:(Malik&#039;in Muvatta&#039;ı özelinde). Çeviren Mehmet Emin Özavşar. Ankara: Otto yayınları, 2015.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gutas, Dimitri. Yunanca düşünce Arapça kültür: Baǧdat&#039;ta Yunanca-Arapça çeviri hareketi ve erken Abbasi toplumu. Çeviren Lütfü Şimşek. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2003.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Havarizmi, Muhammed b. Ahmed b.Yusuf. Mefâtîhu’l-ulûm( thk. İbrahim el Ebyarî). Beyrut: Daru&#039;l Kitabu&#039;l Arabiy, 1989.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Haldûn. Mukaddime. Çeviren Halil Kendir. 2 cilt. Ankara: Yeni Şafak, 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Hazm, Ebu Muhammed. Et-Takrîb li Haddi’l-Mantık :Mantık ve dini ilimler. Çeviren İbrahim Çapak ve Yusuf Arıkaner. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2018.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Rûşd, Ebu Velid. el-Keşf an Menahici&#039;l-Edille fi Akaidi&#039;l-Mille. Düzenleyen: Mahmud Kâsım. Beyrut: Daru&#039;l Kutubu&#039;l- İlmiye, 1964.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Rüşd, Ebu Velid. Faslu’l-Makal (Felsefe-Din İlişkisi). Çeviren Bekir Karlığa. İsatanbul: İşaret Yayınları, 1999.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">—. Tehafüt’ü-Tehafüt. Çeviren Mehmet Dağ ve Kemal Işık. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yayınları, 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Sînâ. Kitâbu’ş-Şifâ Metafizik. Çeviren Ekrem Demirli ve Ömer Türker. 2 cilt. İstanbul: Litera Yayınları, 2005.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Teymiyye, Takiyuddin. Risaletu&#039;t-Tedmuriyye. Kahire: Mektebetu&#039;s -Suneti&#039;m -Muhammediye, tarih yok.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Teymiyye, Takıyüddin Ahmed. er-Red ʿale’l-manṭıkıyyîn (thk Abdussamed Şerefeddin el-Kütübî). Beyrut: Müessese el-Reyân, 2005.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İsfehanî, Ragıb. Mufredâti&#039;l elfazi&#039;l Kur&#039;an (thk.Safvan Adnan Davudî). Dimeşk: Daru&#039;l Kalem, 2009.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İzmirli İsmail Hakkı. Yeni ilmi Kelam. Ankara : Umran Yayınlar, 1981.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kâdî Abdulcabbâr, el-Hâmedânî. Şerhu’l Usulu’l-Hamsa (thk.Abdulkerim Osman). Kahire: Mektebeti Vehbe, 1996.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kindî, Ebu İshak. Felsefi Risaleler. Çeviren Mahmut Kaya. İstanbul: Klasik Yayayınları, 2006.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mâturîdî, Ebu Mansur. Kitâbü’t-Tevhîd ( thk. Bekir Topaloğlu, Muhammed Aruçi). Beyrut, İstanbul: Daru Sadr,Mektebetu’l -İrşad, 2001.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">O&#039;connor, D. J. A Critical History of Western Philosophy. New York: The Free Press, 1985.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özervarlı, M. Said. Kelamda Yenilik Arayışları. İstanbul: İSAM Yayınları, 1998.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Razî, Fahreddin. Kelama Giriş (el-Muhassal). Çeviren Hüseyin Atay. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1978.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şehristânî, Muhammed b.Abdulkerim. Nihayetü’l- İkdam fi İlmi’l Kelam. Beyrut, 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref47">
                        <label>47</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tehânevî, Muhammed Ali. Mevsû’atu Keşşâfi Istılahâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm (thk. Ali Dahruc). Lübnan: Mektebetü Lübnan , 1996.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref48">
                        <label>48</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Van Ess, Josef. «Kleine Schriften by Josef van Ess (ed.Hinrich Biesterfeldt).» Series: Islamic history and civilization içinde. Leiden-Boston: Brill, 2018.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref49">
                        <label>49</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yücesoy, Hayrettin. Tatavvuru&#039;l-Fikri&#039;s Siyasi &#039;inda Ehli&#039;s-Sunna. Amman: Daru&#039;l Beşir, 1992.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
