EN
TR
Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği
Abstract
Hava kirleticilerinin insan sağlığı üzerinde basit etkilerden erken ölüme kadar ciddi etkilere neden olduğu bilinmektedir. Özellikle solunum problemleri, akciğer rahatsızlıkları ve zatürre gibi birçok rahatsızlığa sebep olmaktadır. 30 Aralık 2019 itibariyle dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını bir solunum yolu hastalığıdır ve hava yoluyla bulaşmaktadır. Günümüzde devam eden salgın sürecinde hava kalitesinin tahmin edilmesi ve buna yönelik tedbirlerin alınması Covid-19 gibi hava yoluyla bulaşan hastalıkların yayılma hızını etkilemesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, Covid-19 salgını öncesi ve Covid-19 salgın sürecinde ölçülen çeşitli kirletici konsantrasyonlarını ele alarak makine öğrenmesi yöntemleriyle hava kalitesini tahmin etmektedir. Çalışmada kullanılan veri seti, hava kirliliğinin yüksek olduğu, gelişmiş sanayiye sahip Zonguldak iline ait kirletici konsantrasyonlarından oluşmaktadır. Veriler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇSB) Hava İzleme İstasyonları web sitesinden sağlanmıştır. Tahmin başarısı yüksek beş farklı makine öğrenmesi yöntemi kullanılmış ve çalışma sonucunda en iyi başarı Karar Ağacı algoritmasında elde edilmiştir. Hastalığın bulaşıcılığını azaltmak için uygulanan karantina süresinde kirletici konsantrasyonlarında büyük ölçüde azalma gerçekleştiği ve hava kalitesinde iyileşme olduğu görülmektedir. Deneysel sonuçlar, önerilen modelin hava kalitesini tespit etmek ve gelecekteki kirletici seviyelerini tahmin etmek için verimli bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir.
Keywords
Supporting Institution
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
Thanks
Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) 2210-A Yurt İçi Genel Yüksek Lisans Burs Programı kapsamında desteklenmiştir.
References
- İ. Atacak, N. Arıcı, ve D. Güner, “Modelling and evaluating air quality with fuzzy logic algorithm-Ankara- Cebeci sample”, Int. J. Intell. Syst. Appl. Eng., c. 5, sayı 4, ss. 263–268, 2018, doi: 10.1039/b000000x.
- P. Samani, C. García-Velásquez, P. Fleury, ve Y. Van Der Meer, “The impact of the covid-19 outbreak on climate change and air quality: four country case studies”, Glob. Sustain., c. 4, ss. 1–43, Oca. 2021, doi: 10.1017/sus.2021.4.
- T. Şimşek ve V. Yılmaz, “Hava kalitesi ile covid-19 arasındaki ilişki: G-7 ülkeleri üzerine bir uygulama”, J. Turkish Stud., c. 15, sayı 4, ss. 1353–1366, 2020, doi: 10.7827/turkishstudies.43883.
- E. Conticini, B. Frediani, ve D. Caro, “Can atmospheric pollution be considered a co-factor in extremely high level of SARS-CoV-2 lethality in northern Italy?”, Environ. Pollut., c. 261, s. 114465, 2020, doi: 10.1016/j.envpol.2020.114465.
- Zonguldak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, “Zonguldak ili 2018 yılı çevre durum raporu”, 2019. [Çevrimiçi]. Available at: https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/zongudak_2018-cdr_son-20190926093732.pdf.
- Y. Zhu, J. Xie, F. Huang, ve L. Cao, “Association between short-term exposure to air pollution and covid-19 infection: evidence from China”, Sci. Total Environ., c. 727, s. 138704, 2020, doi: 10.1016/j.scitotenv.2020.138704.
- D. Rodríguez-Urrego ve L. Rodríguez-Urrego, “Air quality during the covid-19: PM2.5 analysis in the 50 most polluted capital cities in the world”, Environmental Pollution, c. 266. Elsevier Ltd, Kas. 01, 2020, doi: 10.1016/j.envpol.2020.115042.
- E. B. Brandt, A. F. Beck, ve T. B. Mersha, “Air pollution, racial disparities, and covid-19 mortality”, Journal of Allergy and Clinical Immunology, c. 146, sayı 1. ss. 61–63, 2020, doi: 10.1016/j.jaci.2020.04.035.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Computer Software
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2021
Submission Date
June 7, 2021
Acceptance Date
August 13, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 7 Number: 3
APA
Duygu Çelik, B., & Arıcı, N. (2021). Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği. Gazi Journal of Engineering Sciences, 7(3), 222-232. https://izlik.org/JA68FL43YU
AMA
1.Duygu Çelik B, Arıcı N. Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği. GJES. 2021;7(3):222-232. https://izlik.org/JA68FL43YU
Chicago
Duygu Çelik, Büşra, and Nursal Arıcı. 2021. “Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği”. Gazi Journal of Engineering Sciences 7 (3): 222-32. https://izlik.org/JA68FL43YU.
EndNote
Duygu Çelik B, Arıcı N (December 1, 2021) Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği. Gazi Journal of Engineering Sciences 7 3 222–232.
IEEE
[1]B. Duygu Çelik and N. Arıcı, “Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği”, GJES, vol. 7, no. 3, pp. 222–232, Dec. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA68FL43YU
ISNAD
Duygu Çelik, Büşra - Arıcı, Nursal. “Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği”. Gazi Journal of Engineering Sciences 7/3 (December 1, 2021): 222-232. https://izlik.org/JA68FL43YU.
JAMA
1.Duygu Çelik B, Arıcı N. Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği. GJES. 2021;7:222–232.
MLA
Duygu Çelik, Büşra, and Nursal Arıcı. “Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği”. Gazi Journal of Engineering Sciences, vol. 7, no. 3, Dec. 2021, pp. 222-3, https://izlik.org/JA68FL43YU.
Vancouver
1.Büşra Duygu Çelik, Nursal Arıcı. Covid-19 Salgın Sürecinde Hava Kalitesi Tahmini: Zonguldak Örneği. GJES [Internet]. 2021 Dec. 1;7(3):222-3. Available from: https://izlik.org/JA68FL43YU