dpüijses Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi 2757-6582 Kütahya Dumlupınar Üniversitesi 10.62001/gsijses.1588077 Microeconomics (Other) Mikro İktisat (Diğer) Causality of Gross Capital Formation in Terms of Various Variables Brüt Sermaye Oluşumunun Çeşitli Değişkenler Açısından Nedenselliği https://orcid.org/0000-0003-4533-4103 Baş Metin KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0001-5291-2819 Oğuz Ahmet Kütahya Dumlupınar Üniversitesi 12 31 2024 5 2 447 460 11 19 2024 12 28 2024 Copyright © 2020, Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi 2020 Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi

Gross capital represents all assets of a country's economy. Gross capital formation is known to be a critical indicator for sustaining the growth dynamics of an economy. All studies conducted in Turkey examine the relationship between gross capital formation and various macroeconomic variables and the causality of economic growth. In this context, in this study, financial freedom, exports, inflation, and unemployment variables that may impact gross capital are considered and their relationships are analyzed. In the study, it is found that there is no Granger causality relationship from gross capital formation to financial freedom and exports. Still, there is a causality relationship from gross capital formation to inflation, and unemployment. In addition, it is determined that there is no Granger causality relationship from inflation rate and unemployment to gross capital formation. All of these results were determined at the 5% significance level and determined that the relationships were unidirectional.

Bu çalışma, Türkiye’de 1995-2022 dönemlerini kapsayan yıllık veriler kullanılarak Türkiye ekonomisinde brüt sermaye oluşumu, finansal özgürlük, ihracat, enflasyon ve işsizlik arasındaki nedensellik ilişkisini incelenmiştir. Çalışmada kullanılan veriler ve kaynakları worldbank ve heritage. org kaynağından alınmıştır.Türkiye’de 1995-2022 döneminde brüt sermaye oluşumu ve bağımsız değişkenler arasında uzun dönem eşbütünleşme olduğu serilerin uzun dönemde birbirini etkilediğini ifade etmek mümkündür.

 mal ve hizmet ihracatı finansal özgürlük Brüt Sermaye Enfllasyon trade in goods and services financial freedom Gross Capital Inflation Azam, M. and Khan, S. (2020). Threshold effects in the relationship between inflation and economic growth: further empirical evidence from the developed and developing world. International Journal of Finance & Economics, 27(4), 4224-4243. https://doi.org/10.1002/ijfe.2368 Çolak, H. (2023). Türkiye’de enflasyon hedeflemesi̇ döneminde enflasyon ve işsizlik ilişkisi̇. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 15(2), 125-139. https://doi.org/10.55827/ebd.1215979 Deyneli, F. and Çoban, H. (2019). The effect of the expansionary fiscal policies on economic growth in oecd countries abstract. International Journal of Public Finance, 4(1), 59-74. https://doi.org/10.30927/ijpf.479622 Doru, Ö. ve Dabakoğlu, M. (2021). Seçilmiş ülkelerde yüksek teknolojili ürün i̇hracatı ve ekonomik büyüme i̇lişkisi. Bingöl Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 295-313. https://doi.org/10.33399/biibfad.883553 Doruk, Ö. (2019). Finansal kısıtlar ve i̇hracat i̇lişkisi: türkiye metal eşya, makine ve gereç yapım i̇malat sanayisi için bir i̇nceleme. Opus Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.26466/opus.479052 Erdaş, M. and Yağcilar, G. (2021). Fi̇nansal geli̇şme, tasarruf ve küreselleşme i̇le sermaye oluşumu arasindaki̇ i̇li̇şki̇ni̇n sakli eşbütünleşme ve asi̇metri̇k nedenselli̇k testleri̇ i̇le anali̇z edi̇lmesi̇: türki̇ye örneği̇. Verimlilik Dergisi, (3), 203-222. https://doi.org/10.51551/verimlilik.779506 Eşsiz, F. (2023). Brüt sabit sermaye oluşumunun ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: türkiye özelinde ampirik bir analiz. İktisadi İdari Ve Siyasal Araştırmalar Dergisi. https://doi.org/10.25204/iktisad.1345420 Gómez, M. and Irewole, O. (2023). Economic growth, inflation and unemployment in africa: an autoregressive distributed lag bounds testing approach, 1991–2019. African Journal of Economic and Management Studies, 15(2), 318-330. https://doi.org/10.1108/ajems-09-2022-0378 Gündüz, Ç. (2023). More economic freedom, higher performance? the case of turkey. Anadolu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(3), 572-597. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1277068 Hordofa, D. (2023). The moderating effect of income inequality on the relationship between economic growth and political economy, human capital, innovation, and saving channels in ethiopia.. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-3357381/v1 Istaiteyeh, R., Najem, F., & Saqfalhait, N. (2023). Exports- and imports-led growth: evidence from a time series analysis, case of jordan. Economies, 11(5), 135. https://doi.org/10.3390/economies11050135 Javaid, M., Mohyuddin, S., Bashir, F., & Nasim, I. (2022). The impact of afghan refugee influx on labor market outcomes in pakistan. Review of Applied Management and Social Sciences, 5(3), 355-373. https://doi.org/10.47067/ramss.v5i3.252 Kajtazi, K. and Fetai, B. (2022). Does the remittance generate economic growth in the south east european countries?. Scientific Annals of Economics and Business, 69(1), 57-67. https://doi.org/10.47743/saeb-2022-0004 Kalkan, Y. and Pala, F. (2022). Examination of high-tech export determinants by panel ardl analysis. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), 193-204. https://doi.org/10.20875/makusobed.1110014 Kazak, H. (2023). Güneydoğu avrupa i̇ş bi̇rli̇ği̇ üyesi̇ ülkelerde ekonomi̇k özgürlük endeksi̇ i̇le yurti̇çi̇ kredi̇ler arasindaki̇ i̇li̇şki̇leri̇n panel veri̇ yöntemi̇yle i̇ncelenmesi̇. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sbe Dergisi, 13(4), 2529-2546. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1376149 Mwakalila, E. (2022). Income inequality: a recipe for youth unemployment in africa. Sn Business & Economics, 3(1). https://doi.org/10.1007/s43546-022-00394-0 Nnachi, N. (2023). Unemployment, inflation and economic growth: evidence from nigeria. ajpas, 16(2), 762-783. https://doi.org/10.4314/ajpas.v16i2.40 Okşak, Y. and Sarıtaş, T. (2021). OECD ülkelerinde büyüme ve dış ticaretin toplam i̇şgücüne etkisi: i̇ki aşamalı gmm yöntemi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 1322-1345. https://doi.org/10.33437/ksusbd.735435 Pasara, M. and Garidzirai, R. (2020). Causality effects among gross capital formation, unemployment and economic growth in south africa. Economies, 8(2), 26. https://doi.org/10.3390/economies8020026 Pata, U. (2020). Finansal gelişmenin gelir eşitsizliği üzerindeki etkileri: finansal kuznets eğrisi hipotezi türkiye i̇çin geçerli mi?. Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.648695 Pehlivan, Ö. (2023). Yenilenebilir enerji tüketimi, finansal gelişme ve ekonomik büyüme i̇lişkisi: türkiye ekonomisi i̇çin asimetrik bir analiz.. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub327 Pradhan, R., Arvin, M., Hall, J., Bennett, S., & Bahmani, S. (2017). Financial depth and the trade openness-economic growth nexus. Journal of Economic and Administrative Sciences, 33(1), 20-45. https://doi.org/10.1108/jeas-06-2016-0015 Rani, R. and Kumar, N. (2018). Is there an export- or import-led growth in brics countries? an empirical investigation. Jindal Journal of Business Research, 7(1), 13-23. https://doi.org/10.1177/2278682118761748 Sevim, C. and Doğan, T. (2016). Türkiye ekonomisinde i̇hracat ve döviz kuru oynaklığı i̇lişkisi. Ege Akademik Bakis (Ege Academic Review), 16(2), 303-303. https://doi.org/10.21121/eab.2016216931 Sevüktekin, M. ve M. Çınar., (2014), Ekonometrik Zaman Serileri Analizi, Dora Yayıncılık , Bursa. Shah, A., Younas, R., Junaid, K., & Iqbal, M. (2023). Attaining economic growth through financial development and external debts: evidence from emerging economies. Research Journal for Societal Issues, 5(1), 224-240. https://doi.org/10.56976/rjsi.v5i1.58 Şahbaz, A. (2014). Seçi̇lmi̇ş asya ülkeleri̇ i̇çi̇n i̇hracata dayali büyüme modeli̇: panel eşbütünleşme ve nedenselli̇k anali̇zi̇. Journal of Management and Economics Research, (22), 24-24. https://doi.org/10.11611/jmer227 Şahin, Z., & Baş, M. (2018). Sendikasyon Kredileri Dış Ticaret İlişkisi:Türkiye Örneği. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 3(6), 105-114. Tiryaki, H. and Ekinci, A. (2023). Analysis of the relationship between population, life expectancy, and economic growth with ardl method: the case of turkey. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 481-500. https://doi.org/10.18037/ausbd.1163964 Türkmen, S. and Ağır, H. (2020). Enflasyon ile finansal gelişme i̇lişkisi: yüksek ve düşük enflasyonlu ülkeler üzerine ampirik kanıtlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 577-592. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.709658 Uneze, E. (2013). The relation between capital formation and economic growth: evidence from sub-saharan african countries. Journal of Economic Policy Reform, 16(3), 272-286. https://doi.org/10.1080/17487870.2013.799916 Varlik, C. (2020). Determinants of the surges in capital inflows: the case of turkey. Kafkas Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(22), 1048-1074. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2020.045 Varlik, C. (2020). Türki̇ye ekonomi̇si̇nde sermaye gi̇ri̇şleri̇ni̇n bi̇leşenleri̇ni̇n aşiri kredi̇ geni̇şlemeleri̇ üzeri̇ndeki̇ etki̇leri̇. International Journal of Management Economics and Business, 16(2), 219-238. https://doi.org/10.17130/ijmeb.756831 Yalçın, H. (2023). The effect of financial development on economic growth in turkish economy. Dumlupınar Üniversitesi İi̇bf Dergisi, (12), 53-61. https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1368318 Yilmaz, Z., Özer, P., & Gümüşsoy, F. (2019). Türkiye’de beşeri sermayenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: gecikmesi dağıtılmış otoregresif yaklaşımı. Optimum Ekonomi Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-16. https://doi.org/10.17541/optimum.432054 Yürük, B. and Acaroğlu, H. (2021). Türkiye’ de kamu harcamaları ve i̇şsizlik arasındaki i̇lişkinin asimetrik nedensellik analizi. Journal of Economy Culture and Society, 0(0), 93-110. https://doi.org/10.26650/jecs2020-0090 Zapata, A., Arrazola, M., & Hevia, J. (2023). Determinants of high-tech exports: new evidence from oecd countries. Journal of the Knowledge Economy, 15(1), 1103-1117. https://doi.org/10.1007/s13132-023-01116-z