Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi (GTTAD), bilimsel yayın sürecinde şeffaflığı sağlamak adına, üretken yapay zekâ (AI, Bing, ChatGPT, Claude, Gemini vb.) ve yapay zekâ destekli teknolojilerin kullanımına ilişkin aşağıdaki politikaları benimsemiştir. Bu politika, teknolojideki gelişmelere paralel olarak güncellenecektir.
Yazarlar; literatür taraması, dil düzeltisi (proofreading) ve okunabilirlik gibi konularda -insan denetimi ve kontrolü altında kullanılmak koşuluyla- yapay zekâ araçlarından (AI, Bing, Canva, ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot, Gemini vb.) faydalanabilirler. Bununla birlikte yapay zekâ araçlarının kullanımına dair aşağıdaki ilkeler yazar/yazarlar tarafından mutlaka dikkate alınmalıdır:
1) Şeffaflık: Yapay zekânın kullanıldığı bütün süreçlerde şeffaf olunmalıdır. Yapay zekâ kullanımının her aşaması açık ve anlaşılır biçimde belirtilmelidir. Hangi süreçlerde, hangi araçlardan ve nasıl faydalanıldığı; veri toplama yöntemleriyle birlikte açıkça ifade edilmelidir. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi (GTTAD), yazarların yapay zekâya dair beyanlarını yayımlanan makalelerin başında sunacaktır.
2) Doğruluk: Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin doğruluğu mutlaka denetlenmeli; elde edilen veriler güvenilir, birincil akademik kaynaklar üzerinden doğrulanmalı ve hatalı bilgi aktarımına karşı dikkatli olunmalıdır.
3) Sorumluluk: Yapay zekâ kullanımından kaynaklanabilecek tüm etik, bilimsel ve hukuki sonuçların sorumluluğu yazara aittir. Yazar/yazarlar, yapay zekâdan hangi aşamalarda ve ne şekilde yararlandığını dikkatle değerlendirmeli ve bu kullanımın tüm sonuçlarını üstlenmelidir. Yapay zekâ araçlarının intihal, uydurma, sahte atıf ya da içerik üretiminde hatalı yönlendirme gibi riskler taşıyabileceğinin bilincinde olunmalıdır.
4) Tarafsızlık: Yazarlar, olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmeli ve tarafsızlık ilkesine uygun davranmalıdır. Yapay zekâ araçlarının tarafsız kullanımını sağlamak amacıyla denetim ve değerlendirme mekanizmaları oluşturulmalıdır.
5) Gizlilik ve Güvenlik: Yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımı sırasında kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği korunmalı; veri toplama, işleme ve saklama süreçlerinde ilgili tarafların mahremiyetine azami özen gösterilmelidir. Gerekli teknik ve etik güvenlik önlemleri alınmalıdır.
6) Kaynak Gösterimi: Yapay zekâ uygulamaları kaynakça veya dipnotlarda kaynak olarak gösterilmemelidir. Ancak, yapay zekâya başvurulan durumlar, çalışmanın etik beyan kısmında ve gerekli görülen yerlerinde uygun biçimde açıklanmalıdır.
1. Yazar Sorumlulukları ve Hesap Verilebilirlik
Yapay zekâ kullanan yazarlar aşağıdaki hususları taahhüt etmiş sayılır:
Gizlilik ve Mahremiyet: Yayımlanmamış veriler ve kişisel bilgiler YZ araçlarına yüklenmemeli, aracın kullanım koşulları mutlaka kontrol edilmelidir.
Fikrî Mülkiyet: Derginin veya yazarın telif hakkını ihlal edecek içerikler YZ sistemlerine yüklenmemelidir.
Doğrulama: YZ tarafından üretilen referanslar uydurma olabildiği için mutlaka kontrol edilmeli, YZ çıktıları tarafsızlık ve doğruluk açısından kesinlikle incelenmelidir.
Özgünlük: Metin, yazarın kendi analiz ve yorumunu yansıtacak şekilde düzenlenmelidir.
2. Kullanımın Beyan Edilmesi (Zorunlu)
Yazarlar, makale gönderimi sırasında YZ kullanımını açıkça beyan etmelidir. Makalenin sonunda, Kaynakça’dan hemen önce şu format kullanılmalıdır:
Başlık: Yazma sürecinde üretken YZ ve YZ destekli teknolojilerin kullanıldığına veya kullanılmadığına dair aşağıdaki şekilde beyanda bulunmalıdır:
· Evet, yapay zekâ (YZ) araçları (AI, Bing, Canva, ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot, Gemini vb.) gibi ismi belirtilerek) kullanılmıştır.
· Hayır, yapay zekâ (YZ) araçları kullanılmamıştır.
Makale İçeriği:
· Evet, yapay zekâ (YZ) araçları (AI, Bing, Canva, ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot, Gemini vb.) gibi ismi belirtilerek) kullanılmıştır.
“Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde, Yapay zekâ (YZ aracının adı) aracı, makalenin giriş/yöntem/bulgular ve sonuç vb. bölümünde/bölümlerinde ve dil düzenleme, analiz, veri analizi, metin oluşturma, özetleme, üslup tutarlılığı, insani hataların azaltılması vb. amacıyla kullanılmıştır. Yapılan işlemler tarafımızca incelenip denetlenmiş, kontrol edilmiş ve makalenin son hâli bütünüyle (yazar adı-soyadı/yazarların adları-soyadları ve diğer bilgileri yazılarak) sorumluluğunda düzenlenmiştir. Makalede kullanılan üretken yapay zekâ (YZ) araçları aşağıda listelenmiştir.
· Hayır, yapay zekâ araçları kullanılmamıştır.
Yazarların Sorumluluğu:
Yazar/yazarlar makalenin içeriğinden, yapay zekâ tarafından hazırlanan kısımlar da dâhil olmak üzere, makalenin tüm aşamalarında bilimsel ve etik sorumluluğu eksiksiz biçimde üstlendiklerini, makaleden tamamen sorumlu olduklarını ve yayın etiğine uygunluğunu sağladıklarını onaylamaktadır/onaylamaktadırlar.
Yazar İmzaları:
· Yazar İmzası:_________________Tarih:_________________
· Yazar İmzası:_________________Tarih:_________________
· Yazar İmzası:_________________Tarih:_________________
3. Yazarlık Hakkı
Yazarlık, bir makalenin sorumluluğunu alabilen insanlara mahsus olduğu içim yapay zekâ araçları (AI, Bing, Canva, ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot, Gemini vb.) hiçbir şekilde yazar/yazarlar olarak listelenemez.
4. Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı İzin Verilen Durumlar
• Bilgi kaybına yol açmadığı müddetçe parlaklık, kontrast ve renk dengesi ayarlamaları.
Yasaklanan Durumlar
• Üretken yapay zekâ kullanarak görüntü oluşturma veya değiştirme; görüntüdeki bir nesneyi ekleme, silme, taşıma veya gizleme; grafik özeti/özetleri oluşturma.
Tamamen yapay zekâ tarafından üretilmiş metinler, görseller, tablolar veya analizler, yazarın özgün akademik katkısıyla karıştırılmamalıdır. Yayın kurulu ve editörler, yapay zekâ kullanımına ilişkin şüpheli durumlarda çalışmaları ek etik değerlendirmeye tabi tutabilir ve gerekirse yazardan açıklama talep edebilir. Bu tür durumlarda dergi, çalışmayı iade etme veya yayımlamama hakkını saklı tutar. Ayrıca Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi (GTTAD), değerlendirme ve editoryal süreçlerde yapay zekâ araçlarını kullanmamayı taahhüt eder.