gtad Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 2602-3008 Murat BAYRAM 10.32572/guntad.912655 Tourism (Other) Turizm (Diğer) The Effect of Tourist Guıdes' Professional Vitality on Professional Commitment Turist Rehberlerinin Mesleki Canlılıklarının Mesleki Bağlılıkları Üzerindeki Etkisi https://orcid.org/0000-0003-4614-9065 Ateş Melisa Afyon Kocatepe Üniversitesi https://orcid.org/0000-0002-6418-801X Pelit Elbeyi AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ, TURİZM FAKÜLTESİ 03 27 2022 6 1 9 27 04 12 2021 08 26 2021 Copyright © 2016, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 2016 Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi

The aim of the study is to determine the relationship between professional vitality and professional commitments of tourist guides. Employees acting as tourist guides in Turkey constitute the population of the study. Since it is not possible to reach the entire population due to constraints such as time, accessibility and cost, sampling has been used. As data collection method, survey technique was used. In order to measure professional vitality and professional commitment 379 questionnaires were collected. As a result of the research, it was determined that professional vitality has a significant and positive effect on professional commitment. As a result of the research, it was concluded that there is a significant and positive relationship between professional vitality and professional commitment. In addition, positive and significant relationships were found between all sub-dimensions of professional vitality (passion, vigor, facility, job satisfaction) and professional commitment.

Bu çalışmanın amacı, turist rehberlerinin mesleki canlılık düzeylerinin mesleki bağlılıkları üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Türkiye’de eylemli olarak çalışan turist rehberleri çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılması zaman, ulaşılabilirlik, maliyet gibi kısıtlardan dolayı mümkün olmadığından örneklem alma yoluna gidilmiştir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anketten yararlanılmıştır. Bu kapsamda toplamda 379 anket değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma sonucunda mesleki canlılığın mesleki bağlılık üzerinde anlamlı ve pozitif yönde bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda mesleki canlılık ile mesleki bağlılık arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra mesleki canlılığın tüm boyutları (tutku, dinçlik, ustalık, iş tatmini) ile mesleki bağlılık arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

 Mesleki Canlılık Mesleki Bağlılık Turist Rehberi Professional Vitality Professional Commitment Tourist Guides Ahipaşaoğlu, S. (2001). Turizmde Rehberlik. Ankara: Detay Yayıncılık. Aranya, N. ve Ferris, K. R. (1984). A reexamination of accountants' organizational-professional conflict. The Accounting Review, 59(1), 1-15. Arslantürk, Y. (2016). Mesleki bağlılık: Turist rehberleri üzerine bir inceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(1), 186-207. Arbak, Y. ve Özmen, Ö. M. (2009). Sağlık Kuruluşlarında İnsan Kaynağının Sürekli Gelişiminin Sağlanmasında Önemli Faktör Örgütsel Bağlılık Öncülleri-Etkileri. İçinde; Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı, 19-21 Mart 2009, Antalya, Türkiye, ss. 52-66. Aydınlı Kulak, F. (2016). Mesleki Canlılık. Kanten, P. ve Kanten, S. (Ed), içinde Örgütlerde Davranışın Aydınlık ve Karanlık Yüzü (s. 227-237) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. Baker, F. S. (2006). The Relationship of Principals’ Professional Vitality to Personal and School Characteristics Including Student Achievement. (Unpublished Doctoral Thesis). East Carolina University, Greenville. Baysal, A. C. ve Paksoy, M. (1999). Mesleğe ve örgüte bağlılığın çok yönlü incelenmesinde Meyer-Allen modeli. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 28(1), 7-15. Benligiray, S. ve Sönmez, H. (2011). Hemşirelerin mesleki bağlılıkları ile diğer bağlılık formları arasındaki ilişki: Örgüte bağlılık, işe bağlılık ve aileye bağlılık. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 28-40. Blau, G. (1985). The measurement and prediction of career commitment. Journal of Occupational Psychology, 58, 277-288. Blau, G. (2001). On assessing the construct validity of two multidimensional constructs occupational commitment and occupational entrenchment. Human Resource Management Review, 11, 279-298. Blau, G. (2003). Testing for a four-dimensional structure of occupational commitment. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 76, 469-488. Boylu, Y., Pelit, E. ve Güçer, E. (2007). Akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 44(511), 55-74. Büyükyılmaz, O., Vargün, H. ve Uygurtürk, H. (2019). Muhasebe meslek mensuplarının mesleki bağlılık ve iş tatmini seviyelerinin demografik faktörler açısından analizi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 12(1), 27-42. Çalık, C. (2019). Eğitim Örgütlerinde Mesleki Bağlılık, Örgütsel Bağlılık Ve Tükenmişlik Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi ve İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Çetin, M., Cihangiroğlu, N. ve Türk, Y. Z. (2010). Bir grup eczacının mesleki bağlılık algılarının incelenmesi. Pamukkale Tıp Dergisi, 3(3), 125-130. Demirci, A. (2018). Özel Güvenlik Görevlilerinde Mesleki Bağlılık: Kariyer Değerlerinin ve İş Doyumlarının Rolü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Dinç, M., Bayrakçı, E., Akçakanat, T. ve Uzunbacak, H. H. (2019). Algılanan Örgütsel Destek Mesleki Canlılığı Artırır Mı? Turizm Sektörü Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. İçinde; 18. Uluslararası İşletmecilik Kongresi, 02-04 Mayıs 2019, Osmaniye, ss. 2089-2105. Durmuş, S. ve Günay, O. (2007). Hemşirelerde iş doyumu ve anksiyete düzeyini etkileyen faktörler. Erciyes Tıp Dergisi, 29(2), 139-146. Eser, S. (2018). Meslek olarak turist rehberliği, Eser, S., Şahin, S. ve Çakıcı, A. C. (Ed), içinde Turist Rehberliği (s. 25-46) Ankara: Detay Yayıncılık. Harvey, T. A. (2002). Professional Vitality and the Principalship: A Construct Validity Study, (Unpublished Doctoral Thesis), The University of Maine, Maine. Harvey, T. A. ve Donaldson, G. (2003). Professional vitality: Do you have it?. Principal, 83, 30-33. Kalaycı, Ş. (2018). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. (9. Baskı). Ankara: Dinamik Akademi. Kaya, İ. (2007). Otel işletmeleri işgörenlerinin iş tatminini etkileyen faktörler: Geliştirilen bir iş tatmin ölçeği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 355-372). Kaya, B. (2012). Algılanan Örgütsel Destek Düzeyinin ve Çalışanların Kariyer Tatmininin İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkileri: Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya. Kaya, Ş. D. ve Zerenler, M. (2014). Çalışma Hayatında Psikolojik Sermaye Mesleki Bağlılık ve Kariyer Planlamasına Genel Bakış. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. Lee, K., Carswell, J. J. ve Allen, N. J. (2000). A meta-analytic review of occupational commitment: Relations with person and work-related variables. Journal of Applied Psychology, 85(5), 799-811. Meyer, J. P., Allen, N. J. ve Smith, C. A. (1993). Commitment to organizations and occupations: Extension and test of a three-component conceptualization, Journal of Applied Psychology, 78(4), 538-551. Mossberg, L. L. (1995). Tour leaders and their importance in charter tours. Tourism Management, 16(6), 437-445. Mowday, R. T., Steers, R. M. ve Porter, L. W. (1978). The Measurement of Organizational Commitment: A Progress Report. Organizational Effectiveness Research Office of Naval Research. Özer, G. ve Uyar, M. (2010). Muhasebecilerin etik oryantasyonlarının mesleki bağlılığa etkisi üzerine bir inceleme. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 48, 89-100. Özpehlivan, M. (2018). İş tatmini: Kavramsal gelişimi, bireysel ve örgütsel etkileri, yararları ve sonuçları. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 43-70. Özoğul, G. ve Eğe, Z. (2018). Mesleki bağlılık: Tanımı, boyutları ve turist rehberliği açısından önemi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(66), 366-384. Putra, E. D., Cho, S. ve Liu, J. (2017). Extrinsic and intrinsic motivation on work engagement in the hospitality industry: Test of motivation crowding theory. Tourism and Hospitality Research, 17(2), 228-241. Reyes-Gonzalez, S. (2007). Professional Vitality: Perspectives from Nine School Principals. (Unpublished Doctoral Thesis). Washington State University, Washington. Russell, J. E. A. (2008). Promoting subjective well-being at work. Journal of Career Assessment, 16(1), 117-131. Ryan, R. M. ve Frederick, C. (1997). On energy, personality, and health: Subjective vitality as a dynamic reflection of well-being. Journal of Personality, 65(3), 529-565. Ryan, R. M. ve Bernstein, J. (2004). Vitality [Zest/Enthusiasm/Vigor/Energy], Petersen, C. and Seligman, M. E. P. (Eds), in Character strengths and virtues: A handbook and classification (s. 273–289) New York: Oxford University Press. Sağsan, M. ve Fırtına, B. (2015). Bilgi mesleğine bağlılık ve adanmışlık: Platonik bir ilişkinin gelgitleri ve profesyonellikle imtihanı. Bilgi Dünyası, 16(1), 1-22. Schneider, B. ve Snyder, R. A. (1975). Some relationships between job satisfaction and organizational climate. Journal of Applied Psychology, 60(3), 318-328. Shirom, A. (2011). Vigor as a positive affect at work: Conceptualizing vigor, its relations with related constructs, and its antecedents and consequences. Review of General Psychology, 15(1), 50-64. Türk Dil Kurumu. Meslek. [URL: https://sozluk.gov.tr/] (Erişim Tarihi: 15 Aralık 2019). TUREB. Rehber İstatistikleri. [URL: http://tureb.org.tr/tr/RehberIstatistik/] (Erişim Tarihi: 12 Kasım 2020). Uzunbacak, H. H. ve Akçakanat, T. (2018). Mesleki canlılık ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması, Journal of Social and Humanities Sciences Research, 5(28), 3222-3230. Vallerand, R. J. ve Houlfort, N. (2003). Passion at Work: Toward A New Conceptualization, Gilliland, S. W., Steiner, D. D. ve Skarlicki D. P. (Eds), in Emerging Perspectives on Values in Organizations (s.175-202). Information Age Publishing. Yetgin, D. (2017). Turist Rehberlerinin Tükenmişlik ve Ekonomik Kaygı Düzeylerinin Mesleki Bağlılık Düzeyleri Üzerindeki Etkisi, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Eskişehir. Zedef, S. (2017). Eğitim Kurumlarında Mesleki Bağlılık, Örgütte Kalma ve Örgütten Ayrılma Niyetinin Araştırılması, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta. Zerenler, M. ve Öğüt, A. (2007). Kriz Algılaması ve Örgütsel Bağlılık: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. İçinde; 4. KOBİ’ler ve Verimlilik Kongresi Kongre Kitabı, 7-8 Aralık 2007, İstanbul, Türkiye, ss. 581-588. Zor, M. ve Özsoy, E. (2019). Psikolojik sağlamlığın ve genel öz-yeterliliğin çalışmaya tutkunluğa etkisinin karşılaştırılması. Yorum-Yönetim-Yöntem Uluslararası Yönetim-Ekonomi ve Felsefe Dergisi, 7(1), 35-44.