gtad Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 2602-3008 Murat BAYRAM 10.32572/guntad.946281 Tourism (Other) Turizm (Diğer) Profiles of Businesses with Safe Tourism Certificate and Evaluation of Online Guest Comments for Certified Accommodation Businesses Güvenli Turizm Sertifikalı İşletmelerin Profilleri ve Sertifikaya Sahip Konaklama İşletmelerine Yönelik Çevrimiçi Misafir Yorumlarının Değerlendirilmesi https://orcid.org/0000-0003-1528-2883 Türkmendağ Tuba Atatürk Üniversitesi https://orcid.org/0000-0003-1560-2883 Erdem Barış BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ, TURİZM FAKÜLTESİ https://orcid.org/0000-0002-8552-5695 Akyürek Suat GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU 09 24 2021 5 2 455 476 06 01 2021 09 20 2021 Copyright © 2016, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 2016 Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi

In this study, it was aimed to reveal the profiles of tourism businesses with safe tourism certificates in Turkey and to examine online guest comments for safe tourism-certified accommodation businesses. The data of Turkey Tourism Promotion and Development Agency and Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism has been used. As a result of the research where 5084 enterprises were examined, it was determined that the enterprises with safe tourism certificates in Turkey operate intensively in Istanbul, the majority of the safe tourism certified facilities are comprised of accommodation enterprises and more than half of the enterprises with safe tourism certificates are municipal certified facilities. Regarding the practices of safe tourism-certified accommodation businesses, it was concluded that the comments of the guests were generally positive. It has been determined that the positive comments are predominantly about the cleaning and hygiene practices in the establishment, while the negative comments are emphasized by the inadequacy of cleaning and hygiene practices and not using mask. In addition, the majority of the guests emphasized that they felt safe and had a peaceful and comfortable holiday thanks to the precaution taken by the accommodation businesses.

Bu araştırmada, Türkiye’de güvenli turizm sertifikasına sahip işletmelerin profillerinin ortaya çıkarılması ve güvenli turizm sertifikalı konaklama işletmelerine yönelik olarak misafirlerin çevrimiçi yorumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. İşletme profillerinin ortaya çıkarılmasında Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verilerinden faydalanılmıştır. 5084 işletmenin incelendiği araştırma sonucunda; Türkiye’de güvenli turizm sertifikasına sahip işletmelerin yoğun olarak İstanbul’da faaliyet gösterdiği, güvenli turizm sertifikalı tesislerin büyük çoğunluğunu konaklama işletmelerinin oluşturduğu ve güvenli turizm sertifikasına sahip işletmelerin yarısından çoğunun belediye belgeli tesis niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Güvenli turizm sertifikalı konaklama işletmelerinin uygulamalarına ilişkin olarak ise, misafirlerin yorumlarının genel itibariyle olumlu yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Olumlu yorumların ağırlıklı olarak işletmedeki temizlik ve hijyen uygulamaları konusunda olduğu; olumsuz yorumlarda ise temizlik ve hijyen uygulamalarının yetersizliği ile maske kullanılmamasına vurgu yapıldığı saptanmıştır. Ayrıca misafirlerin büyük çoğunluğu konaklama işletmelerinin almış oldukları tedbirler sayesinde kendilerini güvende hissettiklerini ve huzurlu ve rahat bir tatil geçirdiklerini vurgulamışlardır.

 Covid-19 Salgını Çevrimiçi Misafir Yorumları Hijyen Güvenli Turizm Sertifikası Turizm Covid-19 Pandemic Hygiene Online Guest Comments Safe Tourism Certificate Tourism Açıksözlü, Ö. ve Bozok, D. (2018). Türk hamamlarında hijyen ve sanitasyonun turist sağlığı açısından ele alınması: Antalya ili örneği. ÇOMÜ Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 1-20. Akgündüz, Y. ve Bardakoğlu, Ö. (2012). Turistlerin eğitim durumu ve cinsiyetlerinin otel seçimine etkisi: İzmir’de bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(4), 13-29. Akoğlan Kozak, M. (1997). Kat hizmetleri departmanında hijyenin önemi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(Eylül-Aralık), 32-37. Aktaş, A. ve Özdemir, B. (2012). Otel İşletmelerinde Mutfak Yönetimi. Ankara: Detay Yayıncılık. Akyürek, S. ve Kutukız, D. (2020). Experiences of gastro tourists: A qualitative research in the scope of gastronomy tours. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(4), 3319-3346. Arendt, S. W., Roberts, K. R., Strohbehn, C., Arroyo, P. P., Ellis, E. ve Meyer, J. (2014). Motivating foodservice employees to follow safe food handling practices: Perspectives from a multigenerational workforce. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 13(4), 323-349. Bauer, I., (2008). The health impact of tourism on local and iındigenous populations in resource-poor countries. Travel Medicine and Infectious Disease, 6, 276-291. Bulduk, S. ve Bulduk, E. Ö. (2018). Gıda ve Personel Hijyeni. Ankara: Detay Yayıncılık. Chang, H. (S.), Capuozzo, B., Okumus, B. ve Cho, M. (2021). Why cleaning the invisible in restaurants is important during COVID-19: A case study of indoor air quality of an open-kitchen restaurant. International Journal of Hospitality Management, 94, 1-12. Çetinkaya, Ö., Özer, Y. ve Kandemir Altuner, G. (2020). Covid-19 sürecinde turistik seyahat risk algısı ve hijyen-güvenlik algısının değerlendirilmesi. To & Re, 2(2), 78-83. Demir, C. ve Çevirgen, A. (2006). Turizm ve Çevre Yönetimi Sürdürülebilir Gelişme Yaklaşımı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Demir, Ş. Ş. (2020). Türkiye’de Covid-19 sürecinde turizmle ilgili yayınlanan genelgelerin analizi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 6(4), 491-500. Demirtaş, N. (2010). Otel İşletmeciliği. Ankara: Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Yayınları, Yayın No: 67. Dündar, Y., Silik, C. E. ve Ilgaz, B. (2020). Antalya’da yer alan konaklama tesisleri yöneticilerinin COVID-19 kapsamında alınabilecek tedbirler üzerine görüşleri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(4), 3776-3794. Erdoğan, Ç. ve Yamaç Erdoğan, Z. (2020). Turizmin COVID-19 direnci: Bakanlık perspektifinden turizmde normalleşme faaliyetleri-I. Çeyrek. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3358-3377. Eşitti, B. ve Özdemir, C. (2020). Güvenli turizm sertifikasyon programının kriz yönetimi ve sürdürülebilirlik açılarından ele alınması. Journal of Humanities and Tourism Research, (Özel Sayı 5), 76-89. Giritlioğlu, İ. ve Kızılcık, O. (2016). Turizme hizmet sunan pastane işletmelerinde çalışan dondurma üretim personelinin hijyen ve gıda güvenliğine ilişkin bilgi ve uygulama düzeyi üzerine bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 301-319. Göktan, D. ve Tunçel, G. (2016). Temel Gıda Hijyeni. İzmir: Sidas. Gössling, S., Scott, D. ve Hall, C.M. (2021) Pandemics, tourism and global change: A rapid assessment of COVID-19. Journal of Sustainable Tourism, 29(1), 1-20. Gül, K., Gül, M. ve Saatcı, G. (2018). Konaklama sektöründe hijyen kaynaklı müşteri sağlık riski algısı: Bursa ve Diyarbakır’daki tesislere yönelik kıyaslama. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(1), 23-37. Jovanović, S., Janković–Milić, V. ve Ilić, I. (2015). Health and hygiene importance for the improvement of tourism sector competitiveness in Serbia and the South-Eastern Europe countries. Procedia Economics and Finance, 19, 373-382. Karaçor, B. ve Tanrısever, C. (2020). Konaklama işletmelerinde kullanılan sertifikasyonların pazarlama, doluluk ve verimlilik üzerine etkisi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 278-296. Karadeniz, E., Beyaz, F. S., Ünlübulduk, S. N. ve Kayhan, E. (2020). Covid-19 salgınının turizm sektörüne etkilerinin ve uygulanan stratejilerin değerlendirilmesi: Otel yöneticileri üzerinde bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3116-3136. Kaushal, V. ve Srivastava, S. (2021). Hospitality and tourism industry amid COVID-19 pandemic: Perspectives on challenges and learnings from India. International Journal of Hospitality Management, 92, 1-9. Marwaha, K. (2007). Food Hygiene. New Delhi: Gene-Tech Books. Merriam, S. B. (2009). Qualitative Research A Guide to Design and Implementation. (2. Edition). San Francisco: Josey-Bass A Wiley Imprint. Mostafanezhad, M. (2020). Covid-19 is an unnatural disaster: Hope in revelatory moments of crisis. Tourism Geographies, 22(3), 639-645. Naumov, N., Varadzhakova, D. ve Naydenov, A. (2020). sanitation and hygiene as factors for choosing a place to stay: Perceptions of the Bulgarian tourists. Anatolia, 1-4. Notermans, S. ve Powell, S. C. (2005). Introduction. Lelieveld et al. (Ed.), içinde Handbook of Hygiene Control in the Food Industry (s. 1-24). Abington: Woodhead Publishing Limited. Özaltın Türker, G. ve Ertürk, N. (2020). COVID-19’un konaklama işletmelerine etkileri: yöneticiler perspektifinden bir değerlendirme. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 2(2), Aralık, 89-101. Özkoçak, V., Koç, F., Gültekin, T. (2020). Pandemilere antropolojik bakış: Koronavirüs (Covid-19) örneği. Turkish Studies, 15(2), 1183-1195. Sanlıer, N., Cömert, M. ve Durlu-Özkaya, F. (2010). Hygiene perception: Condition of hotel kitchen staffs in Ankara, Turkey. Journal of Food Safety, 30, 415–431. Satar, İ. ve Güneş, G. (2017). Turizm sertifikasyonu: Ankara Radisson Blu Otel’de örnek uygulama. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 28-46. Sezen Doğancılı, O. (2020). COVID-19 salgını sonrası turizm destekleri. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 2808-2820. Shuting, T., Kang, B. ve Kim, H-S. (2018). Understanding the food hygiene of cruise through the big data analytics using the web crawling and text mining. Culinary Science & Hospitality Research, 24(2), 34-43. Tarlan, D. ve Tütüncü, Ö. (2001). Konaklama işletmelerinde başarım değerlemesi ve iş doyumu analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 141-163. Thanh, T. V. ve Kirova, V. (2018). Wine tourism experience: A netnography study. Journal of Business Research, 83, 30–37. Tripadvisor. (2021). https://tripadvisor.mediaroom.com/tr-about-us. (Erişim Tarihi: 15 Mayıs 2021). Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (2021a), https://www.tga.gov.tr/turkiyenin-guvenli-turizm-programi-hakkinda/ (Erişim Tarihi: 30 Ocak 2021). Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (2021b), https://tga.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 21 Mayıs 2021). Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (2021c), https://www.tga.gov.tr/guvenli-turizm-programi-belgelendirme-kriterleri/ (Erişim Tarihi: 21 Mayıs 2021). Wang, C., Zhang, J., Sun, J., Chen, M. ve Yang, J. (2020). Public environmental facilities: Hygiene factors for tourists' environmental behaviour. Environmental Science and Policy, 106, 40–47. Xiang, Z., Schwartz, Z., Gerdes, J. H. ve Uysal, M. (2015). What can big data and text analytics tell us about hotel guest experience and satisfaction? International Journal of Hospitality Management, 44, 120–130. Yazıcı Ayyıldız, A. (2020). COVID-19 salgın döneminde otellerin pazarlama stratejileri: Kuşadası örneği. BMIJ, 8(3), 3328-3358. Yılmaz, Y. (2012). Otel ve Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Ziyafet Organizasyonu ve Yönetimi. Ankara: Detay Yayıncılık. https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201131/tesis-istatistikleri.html (Erişim Tarihi: 22 Mayıs 2021). https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201136/turizm-yatirim-ve-isletme-bakanlik-belgeli-tesis-istati-.html (Erişim Tarihi: 22 Mayıs 2021). https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201137/belediye-belgeli-tesis-istatistikleri.html (Erişim Tarihi: 22 Mayıs 2021).