Türkiye’de Muhasebe ve Denetim İş İlanlarında Yetkinlik Talepleri: Dijitalleşme ve Sürdürülebilirlik Ekseninde Bir İçerik Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de muhasebe ve denetim alanındaki iş ilanlarında talep edilen yetkinlikleri dijitalleşme ve sürdürülebilirlik ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda LinkedIn ve Kariyer.net platformlarından derlenen 465 iş ilanı içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; yetkinlik ifadeleri geleneksel muhasebe/denetim yetkinlikleri, dijital yetkinlikler, sürdürülebilirlik yetkinlikleri ve tamamlayıcı yetkinlikler olmak üzere dört kategori altında incelenmiştir. Başlangıçta 44 gösterge üzerinden oluşturulan kodlama çerçevesi ön analiz sonucunda 31 göstergeye indirgenmiştir. Bulgular, en yüksek talep oranlarının başta ileri Excel, ERP sistemleri ve vergi mevzuatı olmak üzere geleneksel ve yerleşik dijital araçlarda yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Yapay zekâ, programlama, veri analitiği ve dijital denetim araçlarını kapsayan ileri dijital yetkinliklerin talep oranları ise oldukça sınırlı kalmaktadır. Sürdürülebilirlik yetkinlikleri açısından TSRS, GRI, ESG ve karbon muhasebesi göstergelerinin iş ilanlarında ya çok düşük frekanslarda yer aldığı ya da hiç görünmediği belirlenmiştir. Platform, pozisyon seviyesi, eğitim düzeyi ve deneyim karşılaştırmaları yetkinlik taleplerinin homojen bir yapı sergilemediğini göstermektedir. Çalışma, incelenen ilanlar kapsamında literatür-piyasa uçurumuna ilişkin önemli bulgular sunmakta ve muhasebe eğitimi, mesleki gelişim programları ile işletmelerin insan kaynakları yönetimi açısından çeşitli öneriler geliştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe Yetkinlikleri
• İş İlanı Analizi
• İçerik Analizi
• Dijitalleşme
• Sürdürülebilirlik Raporlaması
• Sinyal Teorisi

COMPETENCY REQUIREMENTS IN ACCOUNTING AND AUDITING JOB ADVERTISEMENTS IN TÜRKİYE: A CONTENT ANALYSIS IN THE CONTEXT OF DIGITALIZATION AND SUSTAINABILITY

Öz

This study examines competency requirements in accounting and auditing job advertisements in Türkiye in the context of digitalization and sustainability. A total of 465 job adver-tisements collected from the LinkedIn and Kariyer.net platforms were analyzed using content analysis. Competency expressions were coded under four categories: traditional accounting/auditing competencies, digital competencies, sustainability competencies, and complementary competencies. Through a pilot analysis, the initial coding framework was refined from 44 to 31 distinct indicators. Findings reveal that the highest demand rates are concentrated in traditional and established digital tools such as advanced Excel, ERP systems, and tax legislation. Advanced digital competencies including artificial intelligence, programming, data analytics, and digital auditing tools remain considerably limited. Regarding sustainability competencies, indicators such as TSRS, GRI, ESG, and carbon accounting are either minimally present or entirely absent from job advertisements. Comparative analyses by platform, position level, educational background, and work experience demonstrate that competency demands are not homogeneous across categories. The study provides significant empirical evidence within the scope of the analyzed advertisements and offers recommendations for accounting education, professional development programs, and human resources practices of organizations.

Anahtar Kelimeler

• Accounting Competencies
• Job Advertisement Analysis
• Content Analysis
• Digitalization
• Sustainability Reporting
• Signaling Theory

Kaynakça

1. Akın, S. & Tanç, A. (2025). Muhasebe eğitiminde sürdürülebilirlik ve ya-pay zekâ üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Sustainability and Green Economics Özel Sayısı, e65-82.
2. Akpınar, A. & Başkan, T. D. (2024). İşletmelerde yapay zekâ uygulamalarının muhasebe sürecine ve sürdürülebilirlik amaçlarına katkılarının incelenmesi: Sürdürülebilirlik endeksindeki işletmelerde bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (68), 107-116.
3. Akpınar, Y., Kaya, H. & Tursun, M. (2024). Muhasebe eğitimi alan öğrencilerin bilgi iletişim teknolojileri kullanım düzeyinin belirlenmesi: Adıyaman Üniversitesi örneği. Business & Management Studies: An International Journal, 12(4), 748-765. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i4.2434
4. Aksakal, N. Y. & Biçer, A. A. (2026). Sürdürülebilirlik raporlamasında in-san sermayesinin yeri üzerine bir değerlendirme. Muhasebe ve Denetime Bakış, (78), 129-152. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1818702
5. Allahverdi, M., Alagöz, H. M. & Alagöz, A. (2021). Muhasebe mesleğinin değişen doğasında yetkinlik kavramı. Muhasebe ve Denetime Ba-kış, (63), 139-158.
6. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
7. Çavuş, G. & Önce, S. (2022). Geleceğin muhasebe profesyonellerinin sahip olması gereken yetkinlikler: Muhasebe profesyoneli olabilmek için mezun olunması gereken yükseköğretim program çıktılarının analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(25. Yıl Özel Sayısı), 497-510.
8. Daştan, Ş. & Göl, M. (2023). Dijitalleşen muhasebe dünyasına meslek mensuplarının uyumu açısından mesleki yetkinlik eğitimi. A. Şahin (Ed.), Sosyal bilimlerde akademik araştırma ve değerlendirmeler-V içinde. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub401.c1762

9. Elo, T., Kimpimäki, J.-P., Puumalainen, K., Sjögrén, H. & Pätäri, S. (2025). Mapping the skill landscape: Insights from accounting job advertisements. Accounting Education. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/09639284.2025.2488979
10. Eroğlu, F. & Yücel, R. (2024). Muhasebede yeni teknolojik araçlara ayak uydurmak ve veri koruması. R. Yücel & Y. Ayyıldız (Ed.), Dijital çağda muhasebe: Dijitalleşme, enflasyon ve sürdürülebilirlik üzerine çalışmalar içinde (ss. 89-110). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub597.c2514
11. Erturan, İ. E. (2025). Dijitalleşmenin muhasebeye yansımaları: Bibliyometrik analiz yoluyla bir literatür haritası. Denetişim Dergisi, (33), 160-177. https://doi.org/10.58348/denetisim.1697450
12. Eskin, İ. & Sarısoy, Ö. (2023). Muhasebe eğitiminde dijital yetkinlikler: Türk muhasebe müfredatı üzerine bir inceleme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 58, 169-192. https://doi.org/10.30794/pausbed.1228489
13. Gardiner, A., Aasheim, C., Rutner, P. & Williams, S. (2018). Skill requirements in big data: A content analysis of job advertisements. Journal of Computer Information Systems, 58(4), 374-384. https://doi.org/10.1080/08874417.2017.1289354
14. Ghani, M. A. & Suryani, A. W. (2020). Professional skills requirements for accountants: Analysis of accounting job advertisements. Jurnal ASET (Akuntansi Riset), 12(2), 212-226. https://doi.org/10.17509/jaset.v12i2.26202
15. Gök, A. G. (2025). Dijitalleşmenin muhasebe meslek mensuplarına etkileri üzerine nitel bir araştırma: Alanya örneği. BilgeTürk Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 115-134. https://doi.org/10.47257/busad.1826605
16. Hoşgör, Y. & Yücedağ Erdinç, N. (2025). Dijitalleşen muhasebenin muhasebe meslek mensupları üzerinde etkileri: Mersin ili örneği. E. İpek & Ö. İpek (Ed.), Dijital ekonomi, finansal piyasalar ve işletme çalışmaları içinde (ss. 33-57). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1021.c4091
17. Karasioğlu, F., Alagöz, A. & Allahverdi, M. (2018). Türkiye’de muhasebe meslek elemanı niteliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (17. UİK Özel Sayısı), 19-40. https://doi.org/10.18092/ulikidince.423439
18. Katkat Özçelik, M., Öztürk, Z. & Alibaş, T. (2025). Muhasebe meslek men-suplarının dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojisini algılama ve uygulama düzeylerinin araştırılması. Muhasebe ve Denetime Bakış, (76), 133-156. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1659307
19. Kaya, A. (2023). Muhasebe iş ilanları bize ne anlatıyor? Öneri Dergisi, 18(60), 492-511. https://doi.org/10.14783/maruoneri.1185790
20. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed.). Sage Publications.
21. Kurnaz, E., Tekbaş, İ., Bozdoğan, T. & Çetin, Ö. O. (2020). Dijitalleşmeyle birlikte muhasebe eğitiminin muhasebe meslek mensupları açısından değerlendirilmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(Özel Sayı), ös81-ös96.
22. Kuyumcu, O. (2025). Kurumsal izomorfizm perspektifinden muhasebe mesleğinde dijital dönüşümün etkileri. S. A. Şenel (Ed.), Dijital dönüşümün muhasebe mesleğine etkileri ve meslekte uzmanlaşma içinde (ss. 219-237). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub679.c2843
23. Lira, T. A., Gomes, F. P. C. & Musial, N. T. K. (2021). Professional skills and competencies required of accountants: What are the requirements for employment advertisements? Revista Catarinense da Ciência Contábil, 20, e3227. https://doi.org/10.16930/2237-7662202132272
24. Mert, H., Güner, M. & Duyar, G. (2022). Dijitalleşme sürecinin gelişimi ve muhasebe uygulamalarına etkileri yönünden İstanbul ilinde SMMM’ler üzerinde bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, (66), 195-218. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1055937
25. Ott, C. (2023). The professional identity of accountants: An empirical analysis of job advertisements. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 36(3), 965-1001. https://doi.org/10.1108/AAAJ-08-2021-5389
26. Özçelik, F. (2025). Muhasebecilerin sürdürülebilir kalkınma amaçlarının gerçekleştirilmesindeki rolü. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 8(1), 199-212.
27. Spence, M. (1973). Job market signaling. The Quarterly Journal of Economics, 87(3), 355-374. https://doi.org/10.2307/1882010
28. Şengel, S. (2011). Türkiye’de muhasebe meslek elemanı talebi üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (50), 167-180.
29. Şimşek, K. (2026). Muhasebe araştırmalarındaki güncel eğilimlerin Türkiye bağlamında incelenmesi: Bir içerik analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19, 1-24.
30. Tan, L. M. & Laswad, F. (2018). Professional skills required of accountants: What do job advertisements tell us? Accounting Education, 27(4), 403-432. https://doi.org/10.1080/09639284.2018.1490189
31. Tosunoğlu, B. & Öztürkci, N. (2020). Dijital okuryazarlığın alt boyutlarının muhasebe mesleği üzerindeki etkisi: TR90 Bölgesi muhasebe meslek mensupları örneği. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergi-si, 13(3), 571-587.
32. Tursun, M., Akpınar, Y. & Kaya, H. (2025). Muhasebe çalışanlarının dijital yetkinlik düzeyinin belirlenmesi: Batman ili örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 312-331. https://doi.org/10.18506/anemon.1546463
33. Uwizeyemungu, S. & Bertrand, J. (2025). Job market competency requirements for accounting professionals: A comparative analysis of online job ads from SMEs and large enterprises. Accounting Perspectives, 24(2), 343-391. https://doi.org/10.1111/1911-3838.12396
34. Uwizeyemungu, S., Bertrand, J. & Poba-Nzaou, P. (2020). Patterns underlying required competencies for CPA professionals: A content and cluster analysis of job ads. Accounting Education, 29(2), 109-136. https://doi.org/10.1080/09639284.2020.1737157
35. Verma, A., Yurov, K. M., Lane, P. L. & Yurova, Y. V. (2019). An investigation of skill requirements for business and data analytics positions: A content analysis of job advertisements. Journal of Education for Business, 94(4), 243-250. https://doi.org/10.1080/08832323.2018.1520685
36. Verma, A., Frank, P. & Lamsal, K. (2021). An exploratory study of skill requirements for social media positions: A content analysis of job advertisements. The Journal of Social Media in Society, 10(2), 243-263.
37. Yalaz, İ. & Çevik, Z. (2025). Muhasebede dijital dönüşüm: Etkiler ve gereksinimlere ilişkin bir literatür incelemesi. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi, 7(2), 200-214.
38. Yaşar, R. Ş. (2019). Kalıpların dışına çıkmak: Yetkinlik odaklı muhasebe eğitimi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (81), 85-100.
39. Yücel, R. & Eroğlu, F. (2025). Gelecek trendleri: yapay zeka çağında muhasebe mesleği. In: Yücel, R. & Ayyıldız, Y. (eds.), Muhasebenin Yeni Kodları: Algoritmalar, İklim ve Küresel Vergi Düzeni. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1159.c4847