j higher edu sci Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 2146-5959 2146-5967 Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Lisansüstü Eğitimde Normlar: Yapı, İklim ve Danışmanlık Norms in Graduate Education: Structure, Climate, and Mentoring Seçkin Munise Osmangazi Üniversitesi, EğiƟ m Fakültesi, Eskişehir, Türkiye Apaydın Çiğdem Akdeniz Üniversitesi, EğiƟ m Fakültesi, Antalya, Türkiye Aypay Ahmet Osmangazi Üniversitesi, EğiƟ m Fakültesi, Eskişehir, Türkiye 12 01 2012 3 176 185 Copyright © 2011, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 2011 Yükseköğretim ve Bilim Dergisi

Bu araştırmanın amacı lisansüstü eğitimde mesleki normları cinsiyete, eğitim düzeyine, üniversitelerin kuruluş tarihine ve eğitim alınan bölüme göre incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2011–2012 eğitim-öğretim yılında 12 üniversitede Hacett epe Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Dumlupınar Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Mersin Üniversitesi, Bülent Ecevit Üniversitesi [önceden Zonguldak Karaelmas Üniversitesi] ve Atatürk Üniversitesi lisansüstü eğitim gören 294 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada Anderson ve Louis 1994 tarafından geliştirilen Lisansüstü Eğitimde Normlar Ölçeği LENÖ kullanılmıştır. LENÖ’nün Cronbach alfa katsayısı 93 olarak elde edilmiştir. LENÖ’nün yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi LISREL ile gerçekleştirilmiş ve üç temel boyutlu, 10 alt boyutlu yapı elde edilmiştir. LENÖ yapı, iklim ve danışmanlık boyutları ile yapılandırılmış dönüt, resmiyet, işbirliği, grup büyüklüğü, insancıl, dayanışma, değer uyumu, teknik, stratejik ve kişisel alt boyutlarından oluşmaktadır. Ayrıca MANOVA, ANOVA ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre eğitim düzeyinin ve lisansüstü eğitim alınan bölümün kısmen yapı üzerinde ve üniversitelerin kuruluş tarihinin kısmen iklim üzerinde bir etkisi bulunmaktadır. Yapı ile teknik arasında orta düzeyde, değer uyumuyla düşük düzeyde ilişkiye sahiptir. İklim boyutu işbirliği alt boyut arasında orta düzeyde, kişisel alt boyut arasında düşük düzeyde bir ilişkisi bulunmaktadır. Bu boyutlar arasındaki anlamlı ilişkiler bulunmuştur

Th e purpose of this study is to investigate the norms in graduate education based on gender, education level, institution and departments. Th e study group of the present study is composed of 294 graduate students who are currently enrolled in graduate schools from 12 universities Hacett epe University, Ankara University, Gazi University, Anadolu University, Akdeniz University, Eskişehir Osmangazi University, Dumlupınar University, Çanakkale Onsekiz Mart University, Pamukkale University, Mersin University, Bülent Ecevit University [formerly Zonguldak Karaelmas University], and Atatürk University in Turkey. Th e instrument entitled “Norms in Graduate Education” developed by Anderson & Louis 1994 was used. Cronbach’s alpha coeff icient for the LENÖ was 93. Construct validity of mentoring scale was tested with confirmatory factor analysis. Th is analysis was performed with LISREL, and it was found that the model with three primary domains and 10 sub-constructs fits. LENÖ had dimensions such structured feedback, formality, collaboration, group size, humane, solidarity, value congruence, technical, strategic and personal. Moreover, MANOVA, ANOVA, and corelation analysis were used this study. Th ese dimensions are parts of structure, climate and mentoring. Findings indicated that educational level and department had some infl uence on structure while the institution had an infl uence on climate. Further, significant relationships were found among the study variables

 Lisansüstü öğrenci Norm Yapı İklim Danışmanlık Graduate student Norms Structure Climate Mentoring Anderson, M.S. (2000). Norma ve orienta ons of university faculty and doctoral students. Science and Engineering Ethics, 6, 443–461. Anderson, M. (1996). Collabora on, the doctoral experience, and the departmental environment. The Review of Higher Educa on, 19, 305–326. Anderson, M.S., & Louis, K.S. (1994). The graduate student experi- ence and subscrip on to the norms of science. Research in Higher Educa on, 35(3), 273–299. Ashforth, B.E. (1985). Climate forma on: Issues and extensions. Academy of Management Review, 10(4), 837- 847. Clark, B.R. (1983). The higher educa on system: academic organiza on in cross - na onal perspec ve. Berkeley, CA: University of California Press. Clark, S., & Corcoran, M. (1986). PerspecƟ ves on the professional socializaƟ on of women faculty: A case of accumulaƟ ve disadvantage? Journal of Higher EducaƟ on, 57(I), 20–43. Cronbach, L.J. (1990). EssenƟ als of Psychological TesƟ ng (5th ed.). New York: Harper Collins Publishers. Ehrich, L.C., & Hansford, B. (1999). Mentoring: Pros and Cons for HRM. Asia Pacifi c Journal of Human Resources, 37(3), 92–107. Gülcan, Y., Kuştepeli, Y., & Aldemir, C. (2002). YükseköğreƟ mde öğrenci doyumu: Kuramsal bir çerçeve ve görgül bir araşƨ rma. Süleyman Demirel Üniversitesi İkƟ sadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 7(1), 99–114. Goldstein, H. (2003). FacilitaƟ ng success among new faculty: approaches to mentoring. Proceedings of the annual conference. The Council of Academic Programs in CommunicaƟ on Sciences and Disorders. Visions and Strategies Beyond Standards. Minneapolis, 9-12 April 2003. Edited by Hargrove, P., McQuire, R. & O’Rourke, p. 139- 149. Hair, JF., Anderson, RE., Tatham, RL., & Black, WC. (1998). MulƟ variate Data Analysis (5th ed.). New Jersey: Pearson EducaƟ on. Jöreskog, K.G., & Sörbom, D. (2001), Lisrel 8: User’s Reference Guide. ScienƟfi c SoŌ ware InternaƟ onal, Chicago. Kısakürek, M.A. (1974). YükseköğreƟ mde Yenileşme Hareketlerinin Programlar ve ÖğreƟ me İlişkin Yanları. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi EğiƟ m Bilimleri Fakültesi. Mathews, P. (2003). Academic mentoring: enhancing the use of scarce resources. EducaƟ onal Management AdministraƟ on Leadership, 31(3), 313- 334. Merton, R.K. (1973). The sociology of science theoriƟ cal and empirical invesƟ gaƟ ons. N. W. Strorer (Ed.). London: The University of Chicago Press. Nerad, M., & Miller, D.S. (1996). Increasing student retenƟ on in graduate and professional programs. New direcƟ ons for insƟ tuƟ onal research, 92, 61–76. Rosser, V. (2004). Faculty members’ intenƟ ons to leave: a naƟ onal study on their worklife and saƟ sfacƟ on. Research in Higher EducaƟ on, 45, 285–309. Sands, R.G., Parson, L.A., & Duane, J. (1991). Faculty mentoring faculty in a public university. The Journal of Higher EducaƟ on, 62(2), 174- 193. Solem, M., Lee, J., & Schlemper, B. (2009). Departmental Climate and Student Eperiences in graduate geography programs. Research in Higher EducaƟ on. 50, 268–292. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). EvaluaƟ ng the Fit of Structural EquaƟ on Models: Tests of Signifcance and DescripƟ ve Goodness of Fit Measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23–74. Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49–74. Victor, B., & Cullen, J.B. (1988). The organizaƟ onal bases of ethical work climates. AdministraƟ ve Science Quarterly, 33, 101–125.