j higher edu sci Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 2146-5959 2146-5967 Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Doctoral Research in Architecture/Architectural Design in Turkey in the Eyes of the Academy Akademinin Gözüyle Türkiye’de Mimarlık/Mimari Tasarım Doktora Araştırmaları Özten Ülkü Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Eskişehir, Türkiye Anay Hakan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Eskişehir, Türkiye Özten Anay Meltem Anadolu Üniversitesi, Engelliler Entegre Yüksek Okulu, Mimarlık Anabilim Dalı, Eskişehir, Türkiye Acar Yiğit Bilkent Üniversitesi, Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Ankara, Türkiye 08 01 2018 2 410 424 Copyright © 2011, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 2011 Yükseköğretim ve Bilim Dergisi

This article is the outcome of research planned as a part of a larger study that focuses on doctoral dissertations in the field of architecture/architectural design completed in the last 20 years . The aim of the research was expressed as “to provide a panorama of the state of doctoral research in the field of architecture/architectural design at the beginning of the 21st century,” and the auxiliary research out of which the present article was produced was designed to investigate this issue “in the eyes of” the academy. The research involves faceto-face interviews with faculty members selected out of universities those have an active doctoral program in architecture/architectural design and completed at least one doctoral research study in the last 20 years and a follow up set of analytical investigations turned into a report. Summarizing “academia’s view,” the present article interprets the findings and opens them into discussion

Bu makale, ana odağı Türkiye’de son 20 yılda tamamlanmış mimarlık/mimari tasarım doktora araştırmaları olan ve amacı “yirmi birinci yüzyılın başında Türkiye’de mimarlık/mimari tasarım alanında doktora araştırmalarının durumu hakkında bir panorama sunmak” olarak belirlenmiş bir araştırma projesi kapsamında planlanmış ve sözü edilen ‘duruma’ “akademinin gözünden” bakmak üzere tasarlanmış bir yan-araştırma çalışmasından türetilmiştir. Araştırmada Türkiye’de mimarlık/mimari tasarım alanında aktif doktora programına sahip ve son yirmi yıllık süreçte en az bir doktora çalışması sonuçlandırmış kurumlardan seçilmiş öğretim üyeleriyle yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş, bu görüşmeler daha sonra çözümlenerek ve yorumlanarak rapora dönüştürülmüştür. Bu makale “akademinin bakışını” özetlerken, elde edilen bulguları yorumlayıp tartışmaya açmaktadır

 Mimarlıkta doktora araştırmaları Mimarlık doktorası Mimarlık eğitimi Mimarlıkta doktora eğitimi Doctoral research in architecture Architectural doctorates Architectural education Doctoral education in architecture Aközer, E., Özkar, M., & Önür S. (2009). Curricular reform in architectural education as an inclusive and sustainable process: Reflections on an ongoing action research project for the design of a national qualifications framework for architectural education and curriculum development, society for research into higher education (SRHE) Annual Conference: Challenging Higher Education. Newport, South Wales. Aközer, E., Özkar, M., Önür S., & Kiraz, E. (2010). Mimarlık eğitimi ulusal yeterlilikler çerçevesi ve yetkinliklere dayalı/öğrenme merkezli lisans, yüksek lisans ve doktora programları için eylem içinde planlama ve tasarım raporu. Ankara: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (no. 108K138). Archer, B. (1999). On the methods of research. Ankara: METU Press. Atila, M., Özeken, Ö., & Sözbilir, M. (2015). Akademisyenlerin yurt dışı burs ve destek programları hakkındaki görüşleri. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 5(1), 68-79. Retrieved from http://higheredu-sci.beun.edu.tr/pdf/pdf_HIG_1662.pdf Apaydın, Ç., Aksu, M., & Kasalak, G. (2015). Profesörlerin cinsiyetlerine göre ‘bilim insanı, akademisyen, bilim adamı ve bilim kadını’ kavramlarına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 5(2), 148-155. Retrieved from http://higheredu-sci.beun.edu.tr/pdf/pdf_HIG_1669.pdf Baki, A., Güven, B. Karataş, İ., Akkan, Y., & Çakıroğlu, U. (2011). Türkiye’deki matematik araştırmalarındaki eğilimler: 1998 ile 2007 yılları arası. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 57-68. Bakır, N. O. (2013). Pazarlama alanında yapılan doktora tezlerinin kategorik olarak değerlendirilmesi (1994-2012). Öneri Dergisi, 10(40), 1-13. Bıkmaz, F. H., Aksoy E., Tatar, Ö., & Altınyüzük, C. A. (2013). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerine ait içerik çözümlemesi (1974-2009). Eğitim ve Bilim Dergisi, 38(168), 288-303. Buchanan, R. (1998). The study of design: Doctoral education and research in a new field of ınquiry, doctoral education in design 1998: Proceedings of the Ohio Conference. Ohio. Demir, E., Demir, C., & Özdemir, M. (2017). Akademik yükseltme ve atama sürecine yönelik öğretim üyesi görüşleri, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(1), 12-23. Retrieved from http://higheredusci.beun.edu.tr/pdf/pdf_HIG_1732.pdf Dewey, J. (1938). Logic: The theory of inquiry. New York: Holt, Rinehart&Wilson Durling, D., Friedman, K der. (2000). Doctoral education in design: Foundations for the future. Staffordshire: Staffordshire University Press. Durling, D., Friedman, K. (2003). Guest editorial- best practices in Ph.D. education in design. Art, Design and Communication in Higher Education, 1(3), 133-140. Durling, D., Friedman, K., & Gutherson, P. (2002). Editorial: Debating the practice-based PhD. International Journal of Design Sciences and Technology, 10(2), 7-18. Durling, D. (2002). Discourses on research and the PhD in design. Quality Assurance in Education, 10(2), 79-85. Er, A., & Bayazıt, N. (1999). Redefining the Ph. D. in design in the periphery: Doctoral education in industrial design in Turkey. Design Issues, 15(3), 34-44. Erdoğmuş, F. U., & Çağıltay, K. (2009). Türkiyede eğitim teknolojileri alanında yapılan master ve doktora tezlerinde genel eğilimler. Akademik Bilişim’09 - XI. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri (pp. 389-393), 11-13 Şubat, Harran Üniversitesi, Şanlıurfa. Retrieved from https://ab.org.tr/ab09/kitap/erdogmus_ cagiltay_AB09.pdf Fazlıoğulları, O., & Kurul, N. (2012). Türkiye’deki eğitim bilimleri doktora tezlerinin özellikleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24) 43-75. Glaser, B., & Strauss, A. (2006). The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. New Brunswick and London: Aldine Publishing Company. Karadağ, E. (2009). Eğitim bilimleri alanında yapılmış doktora tezlerinin tematik açıdan incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 75-87. Karadağ, E. (2010). Eğitim bilimleri doktora tezlerinde kullanılan araştırma modelleri: Nitelik düzeyleri ve analitik hata tipleri. Educational Administration: Theory and Practice, 16(1), 49-71. Retrieved from https://www.pegem.net/dosyalar/ dokuman/105776-20110602151415-karadag_engin.pdf Karadağ, N., & Özdemir, S. (2017). Türkiye’de doktora eğitimi sürecine ilişkin öğretim üyelerinin ve doktora öğrencilerinin görüşleri, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(2), 267-281. Retrieved from http://higheredu-sci.beun.edu.tr/pdf/pdf_ HIG_1759.pdf Kılınç, A., Çepni, O., Kılcan, B., & Palaz, T. (2017). Öğretim üyelerinin görüşlerine göre Türkiye’de yeni kurulan üniversitelerin sorunları: Nitel bir araştırma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi,7(2), 282-293. Retrieved from http://higheredu-sci. beun.edu.tr/pdf/pdf_HIG_1760.pdf Krueger, R., & Casey, M. (2000). Focus groups: A practical guide for applied research. (3rd ed.) Thousand Oaks, CA: Sage Publications. Margolin, V. ( 2010). Doctoral education in design: Problems and prospects. Design Issues, 26(3), 70-78. Moore, G. T. (1998). Pedagogic structures of doctoral programs in architecture. In Doctoral education in architecture schools: The challenge of the 21st Century. Atlanta: Georgia Institute of Technology, College of Architecture Working Paper Series. Sağlamer, G., & Erkök, F. (2015). Doctoral education in architecture: Challenges and opportunities. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing. Sağlamer, G., & Erkök, F. (2015). Doctoral education in architecture: Challenges and opportunities in architecture. Newcastle upon Tyne, England: Cambridge Scholars Publishing. Strauss, A., & Corbin, J. (1998) Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks, London, New Delhi: Sage Publications. T. C. Resmi Gazete (2016). Lisansüstü eğitim-öğretim yönetmeliği. Yayımlandığı tarih: 20.04.2016. Sayı: 29690. Retrieved from http://www.yok.gov.tr/documents/10279/23688337/ lisansustu_egitim_ve_ogretim_y%C3%B6netmeligi. pdf/8451c3e1-7975-40f1-bc81-3ca01cb288c8 Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB). (2002). Mimarlık ve eğitim kurultayı: Nasıl bir gelenek, nasıl bir mimarlık? İstanbul. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB). (2005). Mimarlık ve eğitim kurultayı III: Mimarlık ve eğitimi yeniden yapılanırken. 7-9 Aralık. İstanbul. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB). (2009). Mimarlık ve eğitim kurultayı V: Kalite/yetki ve sorumluluk. 11-13 Kasım. İstanbul. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB). (2011). Mimarlık ve eğitim kurultayı VI: Mimarlık eyleminin gelişimi ve çeşitlenmesi. 16-18 Kasım. İzmir. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB). (2015). Mimarlık ve eğitim kurultayı VIII: Mimarlık ve eğitim: Nereye? 12-13 Kasım. İstanbul. Voordt, D. J. M., & Wegen, H. B. R. (1996). Doctorates in design and architecture. Proceedings of the EAAE Conference. 8-10 February. V. 2. Results and reflections. Delft University of Technology, Faculty of Architecture, Delft.