Review

Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi

Volume: 44 Number: 2 June 1, 2024
TR EN

Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi

Abstract

Meme kanseri, dünya çapında kadınlardaki kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenlerinden biridir. Meme kanseri hormonal, genetik, yaşam tarzı gibi birçok risk faktörü ile ilişkilendirilmiştir. Ancak günümüzde artan kanıtlar çevresel kirleticilere maruziyetin meme kanseri gelişiminde göz ardı edilemez bir risk faktörü olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle, bazı çevresel kirleticiler; DNA metilasyonu, histon modifikasyonu ve mikroRNA (miRNA)’ lardaki değişiklikler gibi epigenetik mekanizmalarla gen ifadesini değiştirebilir. Çevresel kirleticilere bağlı bu modifikasyonlarda saptanan epigenetik biyobelirteçlerin, meme kanserinde erken teşhis ve prognozun belirlenmesinde anahtar olabileceği düşünülmektedir. Günümüzde miRNA’lar meme kanseri araştırmalarında yeni biyobelirteçler olarak kullanılmaktadır. Doku, tam kan, serum ve plazmadan izole edilebilmesi ve biyobelirteç olarak kullanım kolaylığı miRNA’ları önemli bir teşhis aracı haline getirmiştir. Bu derlemenin çevresel kirleticilere maruziyet sonucu değişiklik gözlenen epigenetik biyobelirteçler ile meme kanseri riski arasındaki ilişkiye ışık tutacağı düşünülmektedir. Bu derlemede aril hidrokarbon reseptör agonistleri (dioksinler, poliklorlu bifeniller, polisiklik aromatik hidrokarbonlar), ftalatlar, bisfenol A ve arsenik gibi çevresel kirleticilerin epigenetik mekanizmalardaki etkisine odaklanılmıştır. Meme kanseri vakalarında epigenetik araştırmaların artması ile çevresel maruziyetlerin azalacağı ve kişiselleştirilmiş önleyici stratejilerin geliştirilebileceği düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. 1. Moslehi R, Freedman E, Zeinomar N, Veneroso C, Levine PH. Importance of hereditary and selected environmental risk factors in the etiology of inflammatory breast cancer: a case-comparison study. BMC Canc. 2016;16:334. https://doi.org/10.1186/s12885-016-2369-z
  2. 2. Knower KC, To SQ, Leung YK, Ho SM, Clyne CD. Endocrine disruption of the epigenome: a breast cancer link. Endocr Relat Cancer. 2014;21(2):T33-T55. https://doi.org/10.1530/ERC-13-0513
  3. 3. Moslehi R, Stagnar C, Srinivasan S, Radziszowski P, Carpenter DO. The possible role of arsenic and gene-arsenic interactions in susceptibility to breast cancer: a systematic review. Rev Environ Health. 2021;36(4):523-534. https://doi.org/10.1515/reveh-2020-0080
  4. 4. Park HL. Epigenetic biomarkers for environmental exposures and personalized breast cancer prevention. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(4):1181. https://doi.org/10.3390/ijerph17041181
  5. 5. Buocikova V, Rios-Mondragon I, Pilalis E, Chatziioannou A, Miklikova S, Mego M, et al. Epigenetics in breast cancer therapy—New strategies and future nanomedicine perspectives. Cancers. 2020;12(12):3622. https://doi.org/10.3390/cancers12123622
  6. 6. Sharavanan VJ, Sivaramakrishnan M, Sivarajasekar N, Senthilrani N, Kothandan R, Dhakal N, et al. Pollutants inducing epigenetic changes and diseases. Environ Chem Lett. 2020;18:325-343. https://doi.org/10.1007/s10311-01900944-3
  7. 7. Thakur C, Qiu Y, Fu Y, Bi Z, Zhang W, Ji H, et al. Epigenetics and environment in breast cancer: New paradigms for anticancer therapies. Front Oncol. 2022;12:971288. https://doi.org/10.3389/fonc.2022.971288
  8. 8. Evron E, Dooley WC, Umbricht CB, Rosenthal D, Sacchi N, Gabrielson E, et al. Detection of breast cancer cells in ductal lavage fluid by methylation specific PCR. Lancet. 2001;357(9265):1335–1336. https://doi.org/10.1016/S01406736(00)045013

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pharmaceutical Toxicology

Journal Section

Review

Publication Date

June 1, 2024

Submission Date

January 23, 2024

Acceptance Date

March 25, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 44 Number: 2

APA
Tuğrul Karataş, E., Karataş, M. O., & Özden, S. (2024). Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, 44(2), 165-181. https://doi.org/10.52794/hujpharm.1424049
AMA
1.Tuğrul Karataş E, Karataş MO, Özden S. Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi. HUJPHARM. 2024;44(2):165-181. doi:10.52794/hujpharm.1424049
Chicago
Tuğrul Karataş, Ela, Muhammet Osman Karataş, and Sibel Özden. 2024. “Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 44 (2): 165-81. https://doi.org/10.52794/hujpharm.1424049.
EndNote
Tuğrul Karataş E, Karataş MO, Özden S (June 1, 2024) Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 44 2 165–181.
IEEE
[1]E. Tuğrul Karataş, M. O. Karataş, and S. Özden, “Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi”, HUJPHARM, vol. 44, no. 2, pp. 165–181, June 2024, doi: 10.52794/hujpharm.1424049.
ISNAD
Tuğrul Karataş, Ela - Karataş, Muhammet Osman - Özden, Sibel. “Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 44/2 (June 1, 2024): 165-181. https://doi.org/10.52794/hujpharm.1424049.
JAMA
1.Tuğrul Karataş E, Karataş MO, Özden S. Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi. HUJPHARM. 2024;44:165–181.
MLA
Tuğrul Karataş, Ela, et al. “Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, vol. 44, no. 2, June 2024, pp. 165-81, doi:10.52794/hujpharm.1424049.
Vancouver
1.Ela Tuğrul Karataş, Muhammet Osman Karataş, Sibel Özden. Meme Kanseri Epigenetiğinde Biyobelirteçler: Çevresel Faktörlerin Etkisi. HUJPHARM. 2024 Jun. 1;44(2):165-81. doi:10.52794/hujpharm.1424049

Cited By