Kimyasal Savaş Ajanları: Tarihçeleri, Toksisiteleri, Saptanmaları ve Hazırlıklı Olma
Abstract
“Kimyasal savaş ajanları (chemical warfare agents, CWA)” nın kitle imha silahı olarak ilk kullanımları Birinci Dünya Savaşı’nda başlamıştır. Bununla beraber, toksik kimyasal maddelerin savaş ve saldırı amacıyla kullanımı yazılı tarihin ilk dönemlerinden başlamıştır. Yeni birçok kimyasal maddenin ve özellikle de farklı organofosfatlı bileşiklerin sentezlenmesiyle kimyasal silah kullanım tehditi 20. yüzyılın son yarısına önemli boyutlara ulaşmış ve toplu öldürme ve terörizm olaylarında kullanımları gündeme gelmiştir. Dolayısıyla içinde bulunduğumuz şu günlerde ve hatta daha genel olarak 21. yüzyılda, kimyasal silahların konvansiyonel silahların hemen yanında yer alarak en olası savaş ve saldırı yöntemleri haline geldikleri gerçeğini kabul etmek gerekmektedir.
Bugün kimyasal ve biyolojik silahlara mevcut en iyi savunma yönteminin ‘korunma’
olduğu kabul edilmektedir. Hazırlıklı olmanın iki bileşeni vardır: bilgi ve donanım.
Bilgi eğitimle sağlanır. Donanımın bileşenleri ise personel, araç ve gereç donanımı ile
organizasyon ve koordinasyondur. Bu derleme kapsamında, kimyasal savaş ajanlarının
tarihçesinden, toksisitelerinden ve saptanmalarından söz edilecek, bu silahlara karşı
“hazırlıklı olma” kavramına değinilecektir.
Keywords
References
- 1. Ganesan K, Raza SK, Vijayaraghavan R: Chemical warfare agents. Journal of Pharmacy and Bioallied Sciences 2010, 2(3):166-178.
- 2. United Nations Department of Disarmament Affairs. Comission on Human Rights. Respect for the Right to Life: Elimination of Chemical Weapons. İnternet Adresi: https://disarmament-library.un.org/ UNODA/Library.nsf/eea94d0f62813b598525755c0053248d/1ce- 3a0312bd83b7a85257577005d3067/$FILE/E-CN4-SUB2-1989-4_ Elimination%20of%20Cheml%20Weapons-SG%20Report.pdf
- 3. Szinicz L: History of chemical and biological warfare agents. Toxicology 2005, 214(3):167-181.
- 4. Smart JK: History of Chemical and Biological Warfare: An American Perspective. In: Sidell FR, Takafuji ET, Franz DR, editors. Medical Aspects of Chemical and Biological Warfare. Washington, DC: Office of the Surgeon General; 1997. pp. 15.
- 5. Fitzgerald GJ: Chemical warfare and medical response during World War I. American Journal of Public Health 2008, 98(4):611-25.
- 6. Ghabili K, Agutter PS, Ghanei M, Ansarin K, Panahi Y, Shoja MM: Sulfur mustard toxicity: history, chemistry, pharmacokinetics, and pharmacodynamics. Critical Reviews in Toxicology 2011, 41(5):384- 403.
- 7. Dacre JC, Goldman M: Toxicology and pharmacology of the chemical warfare agent sulfur mustard. Pharmacology Reviews 1996, 48(2):289-326.
- 8. Protocol for the Prohibition of the Use of Asphyxiating, Poisonous or Other Gases, and of Bacteriological Methods of Warfare. Geneva, 17 June 1925. Protocol. İnternet Adresi: https://ihl-databases.icrc. org/applic/ihl/ihl.nsf/Article.xsp?action=openDocument&documentId= 58A096110540867AC12563CD005187B9.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Pharmacology and Pharmaceutical Sciences
Journal Section
Review
Publication Date
January 15, 2018
Submission Date
June 22, 2017
Acceptance Date
October 19, 2017
Published in Issue
Year 2018 Volume: 38 Number: 1