Review

Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri

Volume: 39 Number: 1 January 15, 2019
TR EN

Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri

Abstract

Günümüzde başta çocuklar olmak üzere toplumun geneli için farklı endokrin bo- zucu kimyasal maddelere (EDCler) maruziyet ile ortaya çıkabilecek patolojik du- rumlar çok geniş bir yelpazede gerçekleşebilir. Başta üreme sistemi olmak üzere, birçok sistem ve organ EDC maruziyetinden etkilenebilir. Kanser hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde tüm yaş grup ve sosyoekonomik düzeyleri ilgilendiren önemli bir patolojik durumdur. Özellikle son yirmi yılda kanser insidansı dünya genelinde önemli bir artış göstermiştir. 2015 yılında dünya genelinde yaklaşık 8,8 milyon kişi kanserden ölmüştür ve aynı ölen her 6 kişiden birinin kanserden öldüğü ifade edilmektedir. Özellikle endüstrinin geliştiği ülkel- erde kanser insidansındaki artış, birçok farklı EDC’lere tek tek ve karışım halinde maruziyet ile ilişkilendirilmektedir. Ancak, EDC’lerin insanlarda hangi kanser- leri ne oranda arttırdığına dair literatürde güvenilir veriler bulunmamaktadır. Bu derleme kapsamında, EDC’lerin kanserle olan ilişkisi kapsamlı bir literatür taraması yapılarak incelenmiştir. Literatürdeki birçok çalışmada meme, prostat, testis, pankreas, Non-Hodgkin lenfoma ve diğer hematopoetik kanserler gibi farklı birçok kanser türünün ortaya çıkışında EDC’lerin etkisinin olabileceği belirtilmiştir. Ayrıca, bu derleme kapsamında toplumun EDC’lerin toksik et- kilerinden korunması, bu bileşiklere karşı toplumun farkındalığın arttırılması ve EDC’lere temas sonrası ortaya çıkabilecek kanser dahil birçok patolojik duru- mun önlenmesini sağlamak amacıyla alınması gereken önlemler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. 1. World Health Organization (WHO). Cancer. 2015. Erişim adresi: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs297/en/. Son erişim tarihi: 27 Kasım 2017.
  2. 2. Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni. Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016. Erişim adresi: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24572. Son erişim tarihi: 27 Kasım 2017.
  3. 3. World Cancer Research Fund International. Worldwide Data. Erişim adresi: http://www.wcrf.org/int/cancer-facts-figures/worldwide-data. Son erişim tarihi: 27 Kasım 2017.
  4. 4. National Cancer Institute. Risk Factors for Cancer. Erişim adresi: https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk. Son erişim tarihi: 27 Kasım 2017.
  5. 5. Mayo Clinic. Cancer Overview. Erişim adresi: https://www.mayoclinic.org/symptoms-causes/syc-20370588. Son erişim tarihi: 27 Kasım 2017.
  6. 6. Ohshima H, Bartsch H: Chronic infections and inflammatory processes as cancer risk factors: possible role of nitric oxide in carcinogenesis. Mutation Research. 1994, 305(2):253-64.
  7. 7. MedicineNet. Cancer Risk Factors. Erişim adresi: https://www.medicinenet.com/cancer_causes/article.htm. Son erişim tarihi: 27 Kasım 2017.
  8. 8. Environmental Protection Agency (EPA). What is Endocrine Disruption? Erişim adresi: https://www.epa.gov/endocrine-disruption/what-endocrine-disruption. Son erişim tarihi: 27 Kasım 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pharmacology and Pharmaceutical Sciences

Journal Section

Review

Authors

Büşra Yıldız Fendoğlu This is me
Türkiye

Belma Koçer- Gümüşel This is me
Türkiye

Publication Date

January 15, 2019

Submission Date

November 29, 2017

Acceptance Date

February 26, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 39 Number: 1

APA
Yıldız Fendoğlu, B., Koçer- Gümüşel, B., & Erkekoğlu, P. (2019). Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, 39(1), 44-57. https://izlik.org/JA53MN99ES
AMA
1.Yıldız Fendoğlu B, Koçer- Gümüşel B, Erkekoğlu P. Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri. HUJPHARM. 2019;39(1):44-57. https://izlik.org/JA53MN99ES
Chicago
Yıldız Fendoğlu, Büşra, Belma Koçer- Gümüşel, and Pınar Erkekoğlu. 2019. “Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler Ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Ve Korunma Önerileri”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 39 (1): 44-57. https://izlik.org/JA53MN99ES.
EndNote
Yıldız Fendoğlu B, Koçer- Gümüşel B, Erkekoğlu P (January 1, 2019) Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 39 1 44–57.
IEEE
[1]B. Yıldız Fendoğlu, B. Koçer- Gümüşel, and P. Erkekoğlu, “Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri”, HUJPHARM, vol. 39, no. 1, pp. 44–57, Jan. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53MN99ES
ISNAD
Yıldız Fendoğlu, Büşra - Koçer- Gümüşel, Belma - Erkekoğlu, Pınar. “Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler Ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Ve Korunma Önerileri”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 39/1 (January 1, 2019): 44-57. https://izlik.org/JA53MN99ES.
JAMA
1.Yıldız Fendoğlu B, Koçer- Gümüşel B, Erkekoğlu P. Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri. HUJPHARM. 2019;39:44–57.
MLA
Yıldız Fendoğlu, Büşra, et al. “Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler Ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Ve Korunma Önerileri”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, vol. 39, no. 1, Jan. 2019, pp. 44-57, https://izlik.org/JA53MN99ES.
Vancouver
1.Büşra Yıldız Fendoğlu, Belma Koçer- Gümüşel, Pınar Erkekoğlu. Endokrin Bozucu Kimyasal Maddeler ve Kanser Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi ve Korunma Önerileri. HUJPHARM [Internet]. 2019 Jan. 1;39(1):44-57. Available from: https://izlik.org/JA53MN99ES