Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 1301-8752 1309-6338 Hacettepe Üniversitesi 10.17065/huiibf.64906 APLICATION OF AHP AND FAHP METHODS IN SUPPLİER SELECTION PROCESS AT HOTEL BUSINESSES OTEL İŞLETMELERİNDE TEDARİKÇİ SEÇİMİ SÜRECİNDE AHP VE BAHP YÖNTEMLERİNİN UYGULANMASI Manap Davras Gonca Karaatlı Meltem 06 30 2014 32 1 87 112 01 09 2015 Copyright © 1983, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 1983 Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

Aplication of AHP and FAHP Methods in Supplier Selection Process at Hotel Businesses decision processes both qualitative and quantitative the succes of supplier preference process. There are a lot of quantitative methods which employ multiple decision criterias. This study employs the analytic hierarchy process and fuzzy analytic hierarchy process methods and the results of both methods are compared and analysed. In this study six main criterias price, reliability, product quality, delivery performance, ease of paying and reference are determined by interviewing the hotel managers

Otel isletmelerinde uygun tedarikçi seçimi isletmenin hizmet kalitesinidogrudan etkileyen kritik bir süreçtir. Hizmet sektöründe rekabetin giderekartması, müsteri isteklerinin çesitlenmesi, alternatif tedarikçi sayısını artırmıstır.Bu sartlarda turizm isletmeleri için tedarikçi seçimi önem kazanmıstır. Bundansebeple tedarikçi seçimi sürecinde nicel ve nitel olmak üzere çoklu kararkriterlerinin, seçim sürecinin basarısını artırdıgı görülmektedir. Çoklu kararkriterlerinin bulundugu birçok sayısal yöntem kullanılmaktadır.Bu çalısmada otel isletmelerinde tedarikçi seçimi sürecinde AnalitikHiyerarsi Prosesi (AHP) ve Bulanık Analitik Hiyerarsi Prosesi (BAHP)yöntemleri uygulanmıs ve her iki yöntemin sonuçları karsılastırılarakyorumlanmıstır. Çalısmada fiyat, güvenilirlik, ürün kalitesi, teslimatperformansı, ödeme kolaylıgı ve referans olmak üzere altı ana kriter, literatürçalısması ve bu konuda uzman otel yöneticileri ile görüsülerek belirlenmistir.

 AHP BAHP tedarikçi seçimi genişletilmiş analiz yöntemi otel işletmeleri AHP FAHP Supplier Selection Extent Analysis Method Hotel Businesses Akman, G., A. Alkan (2006) “Tedarikçi Zinciri Yönetiminde Bulanık AHP Yöntemi Kullanılarak Tedarikçilerin Performansının Ölçülmesi: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Uygulama”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 5(9), 23-46. Alp, İ. (2003) Analitik Hiyerarsi Prosesi, Karar Analizi Ders Notları, Ankara: Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Atay, L., A. Özdağoğlu (2008) “Analitik Hyerarşi Süreci (AHS) Yöntemiyle Tedarikçi Seçimini Etkileyen Faktörlerin Önem Düzeylerinin Belirlenmesi: Otel İşletmelerinde Bir Araştırma”, Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 38-61. Bali, Ö., C. Gencer, AHP, Bulanık AHP ve Bulanık Mantıkla Kara Harp Okuluna Öğretim Üyesi Seçimi, http://w3.gazi.edu.tr/~ctemel/bali&gencer_2005.pdf, Erişim Tarih: 10.10.2012. Başlıgil, H. (2005) “The Fuzzy Analytic Hiyerarchy Process for Software Selection Problems”, Yıldız Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 3, 24-33. Bruno, G., E. Esposito, A. Genovese, R. Passaro (2012) “AHP-based Approaches for Supplier Evaluation: Problems and Perspectives”, Journal of Purchasing & Supply Management, 18, 159-172. Celik, M., I.D. Er, A.F. Ozok (2009) “Application of Fuzzy Extended AHP Methodology on Shipping Registry Selection: The Case of Turkish Maritime Industry”, Expert Systems with Applications, 36, 190-198. Chamodrakas, I., D. Batis, D. Martakos (2010) ‘‘Supplier Selection in Electronic Marketplaces Using Satisficing and Fuzzy AHP’’, Expert Systems with Applications, 37, 490-498. Chan, F.T.S., N. Kumar, M.K. Tiwari, H.C.W. Lau, K.L. Choy (2008) “Global Supplier Selection: A Fuzzy-AHP Approach” International Journal of Production Research, 46(14), 3825-3857. Chou, T.Y., C.L. Hsu, M.C. Chen (2008) “A Fuzzy Multi-Criteria Decision Model for International Tourist Hotels Location Selection”, International Journal of Hospitality Management, 27, 293-301. Çakıcı, A.C., B.C. Çetinsöz (2010) “Otel İşletmelerinde Her Şey Dahil Sistemin Satın Alma Politikalarına Yansımaları Üzerine Bir Çalışma”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 2-19. Dağdeviren, M. (2007) “Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi İle Personel Seçimi ve Bir Uygulama”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 22(4), 791-799. Dağdeviren, M., D. Akay, M. Kurt (2004) “İş Değerlendirme Sürecinde Analitik Hiyerarsi Prosesi ve Uygulaması”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 19, 131-138. Dündar, S., F. Ecer (2007) “Öğrencilerin Gsm Operatörü Tercihinin, Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemiyle Belirlenmesi”, 8. Türkiye Ekonometri ve İstatistik Kongresi, Malatya: İnönü Üniversitesi. Ecer, F. (2008) “Tedarikçi Seçiminde Analitik Hiyerarşi Yöntemi ve Bir Uygulama”, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 355-369. Fua, H., K. Chu, P. Chao, H. Lee, Y. Liao (2011) “Using Fuzzy AHP and VIKOR for Benchmarking Analysis in the Hotel Industry”, The Service Industries Journal, 31(14), 2373–2389. Görener, A., K. Toker , K. Uluçay (2012) “Application of Combined SWOT and AHP: A Case Study for a Manufacturing Firm”, 8th International Strategic Management Conference, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 58, 1525 – 1534. Güner, H., Ö. Mutlu (2005) “Bulanık AHP İle Tedarikçi Seçim Problemi ve Bir Uygulama”, V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul: İstanbul Ticaret Üniversitesi, 473-477. İçöz, O. (1996) Turizm İşletmelerinde Pazarlama, İlkeler ve Uygulama, Ankara: Anatolia Yayıncılık. Karğın, M. (2010) “Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü”, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 195-216. Kazançoğlu, Y., E. Ada (2010) “Perakende Sektöründe Tedarikçi Seçiminin Bulanık AHP İle Gerçekleştirilmesi”, Savunma Bilimleri Dergisi, 9(1), 29-52. Kılıncçı, Ö., S.A. Önal (2011) “Fuzzy AHP Approach for Supplier Selection in a Washing Machine Company”, Expert Systems with Applications, 38, 9656–9664. Koçak, N. (2006) Yiyecek İçecek Hizmetleri Yönetimi, (3. Baskı), Ankara: Detay Yayıncılık. Kozak, N., M.A. Kozak, M. Kozak (2011) Genel Turizm İlkeler ve Kavramlar, (5. Baskı), Ankara: Detay Yayıncılık. Kuruüzüm, A., N. Atsan (2001) “Analitik Hiyerarşi Yöntemi ve İşletmecilik Alanındaki Uygulamaları”, Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Küçük, O., F. Ecer (2007) “Bulanık TOPSIS Kullanılarak Tedarikçilerin Değerlendirilmesi ve Erzurum’da Bir Uygulama”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 45-65. Kwiesielewicz, M., E.V. Uden (2004) “Inconsistent and Contradictory Judgements in Pairwaise Comparison Method in the AHP”, Computers and Operations Research, 31, 713-719. Lee, A.H.I. (2009) “A Fuzzy Supplier Selection Model with the Consideration of Benefits, Opportunities, Costs and Risks”, Expert Systems with Applications, 36, 2879–2893. Li, P.P., F. Wang “An Analysis of Essential Competencies of Hotel First Level Supervisors”, The International Journal of Organizational Innovation, 140-162. Liao, Z., J. Rittscher (2007) “A Multi-Objective Supplier Selection Model Under Stochastic Demand Conditions”, International Journal of Production Economics, 105, 150-159. Lin, C., C. Wu (2008) “Selecting a Marketing Strategy for Private Hotels in Taiwan using the Analytic Hierarchy Process”, The Service Industries Journal, 28(8), 1077–1091. Liu, F.H. F, H.L. Hai (2005) “The Voting Analytic Hierarchy Process Method for Selecting Supplier”, International Journal Production Economics, 97, 308-317. Manap, G. (2006) “Analitik Hiyerarşi Yaklaşımı İle Turizm Merkezi Seçimi”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 157-170. Murat, G., N. Çelik (2007) “ Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi İle Otel İşletmelerinde Hizmet Kalitesini Değerlendirme: Bartın Örneği” , ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6), 1–20. Özdemir, M.S. (2002) “Bir İşletmede Analitik Hiyerarşi Süreci Kullanılarak Performans Değerleme Sistemi Tasarımı”, Endüstri Mühendisliği Dergisi, 13(2), 2-11. Öztaş, K., H. Uçan (2002) Turizm Sektöründe Mutfak Hizmetleri, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Öztürk, A., Ş. Erdoğmuş, V.S. Arıkan (2011) “Analitik Hiyerarsi Süreci (AHS) Kullanılarak Tedarikçilerin Degerlendirilmesi: Bir Tekstil Firmasında Uygulama”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öztürk, B.A., Z. Başkaya (2012) “Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ile Bir Ekmek Fabrikasında Un Tedarikçisinin Seçimi”, Business and Economics Research Journal, 3(1), 131-159. Rezaei, J., R. Ortt (2013) “Multi-Criteria Supplier Segmentation Using a Fuzzy Preference Relations Based AHP”, European Journal of Operational Research, 225, 75–84. Saaty, T.L. (1980) The Analytic Hierarchy Process, New York: McGraw-Hill International Book Company. Sarıoğlan, M., C. Avcıkurt (2010) “Tedarik Zinciri Yönetimi İşleyişi Çerçevesinde Konaklama İşletmelerine Tedarikçi Seçiminde Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi Teorik Örneği”, V. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi, 26-30 Mayıs 2010, Nevşehir. Şen, E. (2006) KOBİ’lerin Uluslararası Rekabet Güçlerini Arttırmada Tedarik Zincir Yönetiminin Önemi, Ankara: T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi. Şen, Z. (2009) Bulanık Mantık İlkeleri ve Modelleme, Su Vakfı Yayınları, İstanbul. Vahidnia, M.H., A.A. Alesheikh, A. Alimohammadi (2009) “Hospital Site Selection Using Fuzzy AHP and Its Derivatives”, Journal of Environmental Management, 90, 3048–3056. Vargas, L.G. (1990) “An Overview of the Analytic Hierarchy Process and Its Applications”, European Journal of Operational Research, 48, 2-8. Verma, R., M.E. Pullman (1998) “An Analysis of the Supplier Selection Process”, Omega, International Journal Managementgmt Science, 26(6), 739-750. Wang, F.J., C.J. Hung, P.Y.P. Li (2011) “Study on The Crıtical Success Factors of ISO 22000 Implementation in the Hotel Industry”, Pak. Journal Statistics, 27(5), 635-643. Xia, W., Z. Wu (2007) ‘‘Supplier Selection with Multiple Criteria in Volume Discount Environments’’, Omega, The International Journal of Management Science, 35, 494 -504. Yılmaz, E. (2012) “Bulanık AHP ve VIKOR Bütünleşik Yöntemi İle Tedarikçi Seçimi”, Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, XXXIII(2), 331-354. Zhang, X., H. Song, G.Q. Huang(2009) “Tourism Supply Chain Management: A New Research Agenda”, Tourism Management, 30, 345–358. Zhu, K.J., Y. Jing, D.Y. Chang (1999) “A Discussion on Extent Analysis Method and Applications of Fuzzy AHP”, European Journal of Operational Research, 116, 450-456.