Diyet Kalitesi ve Sedanter Geçirilen Süre Obez Fenotiplerinde Metabolik Sağlığı Etkiler mi?
Abstract
Amaç: Obezite son yıllarda hızla artmakla birlikte önemli fenotipik varyasyonları olan kompleks ve heterojen bir durumdur. Obezite kardiyovasküler hastalıklar (KVH), tip 2 diyabet, dislipidemi ve hipertansiyon gibi birçok metabolik komplikasyonlarla ilişkilidir. Ancak bu komplikasyonların gelişimine dirençli olan obez alt grubu tanımlanmakta ve “metabolik olarak sağlıklı (MS) obez” şeklinde adlandırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı diyet kalitesi ve sedanter geçirilen sürenin obez fenotipleri arasında karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya diyabet, hipertansiyon ve dislipidemi tanısı almayan, gebe ve menopoz döneminde olmayan beden kütle indeksine göre hafif şişman/obez (BKİ ≥25,00 kg/m2) 19-50 yaş arası 57 gönüllü premenopoz kadın katılmıştır. Bireylere genel özelliklerinin sorgulandığı bir anket uygulanmış, antropometrik ölçüm ve vücut bileşimi verileri alınmıştır. Bireylerden bir gün hafta içi, bir gün hafta sonu olmak üzere toplam iki günlük geriye dönük besin tüketimi alınarak Sağlıklı Yeme İndeksi-2005 (SYİ-2005) ölçeği ile diyet kaliteleri hesaplanmıştır. Bireylerin fiziksel aktivite ile sedanter geçirilen süreleri ise Uluslararası Fiziksel Aktivite Kaydı ile saptanmıştır. Katılımcılar yüksek kan basıncı, trigliserit, glukoz, düşük yüksek yoğunluklu lipoprotein ve insülin direnci (MSO≥2; MS<2) dahil olmak üzere kardiyometabolik risk faktörlerine göre sınıflandırılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda hafif şişman/obez bireylerin %56’sının (n=32) metabolik olarak sağlıklı olduğu saptanmıştır. Metabolik olarak sağlıklı (MS) hafif şişman/obez bireylerin SYİ puanının metabolik olarak sağlıklı olmayan (MSO) hafif şişman/obez bireylerin puanından daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). MS grubunun tam meyve, tam tahıl, süt ve et/kurubaklagil diyet kalitesi skorlarının MSO grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p>0.05). MS grubun MSO gruba göre sedanter geçirilen sürenin daha az olduğu görülmüştür (p> 0.05).
Sonuç: Obezitenin metabolik risk faktörlerine karşı dirençli olan MS fenotipinin gelişiminde altta yatan faktörler son yıllarda tartışılmakta ve yaşam tarzı faktörlerinin ayırıcı bir etken olabileceği vurgulanmaktadır. Sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam gibi yaşam tarzı faktörlerinin MS obez fenotipinin gelişiminde olası etkilerinin aydınlatılması, obezitenin tedavisinde yararlı olacaktır.
Keywords
References
- Achilike I, Hazuda HP, Fowler SP, Aung K, Lorenzo C. (2005). Predicting Development of the Metabolically Healthy Obese Phenotype. International journal of obesity 2015;39:228.
- Baysal A, Aksoy M, Bozkurt N, Merdol T, Pekcan G, Keçecioğlu S, et al. (2002) Diyet el kitabı (8. Baskı). Hatiboğlu yayınları: Ankara
- Baysal A. (1999) Beslenme. (8. Baskı). Hatiboğlu yayınları: Ankara
- Bazzano LA, Li TY, Joshipura KJ, Hu FB. (2008). Intake of fruit, vegetables, and fruit juices and risk of diabetes in women. Diabetes care. 31(7):1311-7.
- Bell JA, Kivimaki M, Batty GD, Hamer M. (2014). Metabolically healthy obesity: What is the role of sedentary behaviour? Preventive medicine. 62:35-7.
- Bell LK, Edwards S, Grieger JA. (2015). The relationship between dietary patterns and metabolic health in a representative sample of adult Australians. Nutrients. 7(8):6491-505.
- Camhi SM, Crouter SE, Hayman LL, Must A, Lichtenstein AH. (2015) Lifestyle behaviors in metabolically healthy and unhealthy overweight and obese women: A preliminary study. PloS one. 10(9):e0138548.
- Camhi SM, Evans EW, Hayman LL, Lichtenstein AH, Must A. (2015). Healthy eating index and metabolically healthy obesity in US adolescents and adults. Preventive medicine. 77:23-7.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Pelin Bilgiç
*
0000-0002-8177-0300
Türkiye
Sümeyra Öteleş
This is me
0000-0003-1141-8464
Türkiye
Publication Date
April 26, 2019
Submission Date
March 18, 2019
Acceptance Date
April 1, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 6 Number: 1
Cited By
Nutritional Status and Physical Activity Level of White-Collar Workers: An Island Example
Journal of Basic and Clinical Health Sciences
https://doi.org/10.30621/jbachs.1256067Sedanter Bireylerde Beslenme Alışkanlıkları ve Egzersiz Düzeylerinin İncelenmesi
CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1663603