Endokrin Bozucular
Abstract
Endokrin bozucular; endokrin sistem fonksiyonlarını etkileyerek organizmada ve organizmanın nesillerinde olumsuz sağlık etkileri oluşturan ekzojen madde veya madde karışımlarıdır. Bu maddeler doğal hormonların sentez, sekresyon, taşınma, metabolizma, bağlanma reaksiyonları, aktiviteleri, vücuttan atılımları ve hatta hedef hücredeki etkilerini değiştirebilmektedirler. Endokrin bozucular; etkilerini sıklıkla steroid hormonlar ya da peptid/protein yapıda hormonlar üzerinden gösterirler. Yaşamın erken dönemlerinde endokrin bozuculara maruz kalınması sonucu oluşan gen metilasyonlarının yaşamın ileri dönemlerinde ortaya çıkan hastalıkların temelini oluşturduğu ve bu genetik değişimin nesilden nesile aktarılabildiği düşünülmektedir. Bu derleme yazıda endokrin bozucuların tanımı, sınıflaması, fizyolojik etkileri ile ilgili bilgi verilmekte; üreme sağlığı, tiroid fonksiyonları, obezite, diabetes mellitus, metabolik sendrom ve beslenme ile ilişkisi tartışılmaktadır.
Keywords
References
- Alonso-Magdalena, P., Quesada, I., & Nadal, A. (2011). Endocrine disruptors in the etiology of type 2 diabetes mellitus. Nat Rev Endocrinol, 7(6), 346-353. doi: 10.1038/nrendo.2011.56
- Andreas Kortenkamp, O. M., Michael Faust, Richard Evans, Rebecca McKinlay, Frances Orton and Erika Rosivatz. (2011). State Of The Art Assessment Of Endocrine Disrupters Final Report.
- Anway, M. D., Cupp, A. S., Uzumcu, M., & Skinner, M. K. (2005). Epigenetic transgenerational actions of endocrine disruptors and male fertility. Science, 308(5727), 1466-1469. doi: 10.1126/science.1108190
- Anway, M. D., & Skinner, M. K. (2008). Epigenetic programming of the germ line: effects of endocrine disruptors on the development of transgenerational disease. Reproductive BioMedicine Online, 16(1), 23-25. doi: http://dx.doi.org/10.1016/S1472-6483(10)60553-6
- Barker, D. J. (2004). The developmental origins of adult disease. J Am Coll Nutr, 23(6 Suppl), 588S-595S.
- Bertazzi, P. A., Consonni, D., Bachetti, S., Rubagotti, M., Baccarelli, A., Zocchetti, C. ve diğerleri. (2001). Health effects of dioxin exposure: a 20-year mortality study. Am J Epidemiol, 153(11), 1031-1044.
- Boas, M., Feldt-Rasmussen, U., Skakkebaek, N. E., & Main, K. M. (2006). Environmental chemicals and thyroid function. Eur J Endocrinol, 154(5), 599-611. doi: 10.1530/eje.1.02128
- Bolton, J. L., & Thatcher, G. R. J. (2007). Potential Mechanisms of Estrogen Quinone Carcinogenesis. Chemical Research in Toxicology, 21(1), 93-101. doi: 10.1021/tx700191p
Details
Primary Language
English
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
-
Publication Date
November 21, 2016
Submission Date
October 10, 2016
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2016 Volume: 3 Number: 2
Cited By
Besinlerle alınan endokrin bozucuların pubertal gelişim üzerine etkisi
Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.26559/mersinsbd.842650ÇOCUĞU YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE YATAN ANNELERE HEMŞİRELERİN SAĞLADIĞI DESTEK DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ
Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.34108/eujhs.1149356Fluoxetine removal by anodic oxidation using different anode materials and graphite cathode
Environmental Technology
https://doi.org/10.1080/09593330.2024.2304660Çocuğu Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Ebeveynlerin Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1399437