Araştırma Makalesi

Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma

Cilt: 11 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma

Öz

Farkındalık temelli stres azaltma girişimleri, stresi azaltma ve başa çıkma stratejileri üzerindeki faydaları nedeniyle ön plana çıkmıştır. Ancak, farkındalık temelli uygulamaların bazı eleştirilere açık olduğu görülmektedir. Yöntemlerin zorlu ve uzun çalışma saatleri ve yüksek maliyetleri nedeniyle hekimler uygulamalara tam olarak katılmakta, sürdürmekte ve uyum sağlamakta zorluk çekebilmektedirler. Ayrıca, odaklanmayı sürdürme ve grup çalışması sorumluluklarıyla ilişkili stres faktörleriyle başa çıkma zorlukları, istenen sonuçların alınmasını engelleyebilmektedir. Bu durum farkındalık temelli stres azaltma uygulamalarının genel faydalarını olumsuz yönde etkileme potansiyeline sahiptir. Bildirilen yüksek stres seviyeleri göz önüne alınarak , stres seviyelerini düşürme ve hekimlerde yapıcı stresle başa çıkma stratejilerini teşvik etme konusunda çözümlere önemle ihtiyaç vardır. Bu sorunu ele almak için mevcut yöntemleri ihtiyaca göre uyarlayarak uygulamak faydalı olabilir. Bu çalışmada, Downdog uygulamasıyla sağlanan modifiye rehberli farkındalık temelli meditasyonun stres seviyelerini azaltma ve hekimlerin stresle başa çıkma stratejilerinde değişimi üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Bu çalışma kör olmayan randomize kontrollü bir çalışmadır. Çalışmanın örneklemi 01.05.2023-30.06.2023 tarihlerinde halk sağlığı stajını alan intern doktorlardan oluşmaktadır. Deney grubu 22 intern doktordan oluşurken, kontrol grubu 33 intern doktordan oluşmuştur. Downdog uygulamasıyla sağlanan modifiye rehberli farkındalık temelli meditasyon intern doktorlar tarafından uygulanmış ve intern doktorların stres düzeyleri ve stresle başa çıkma stratejilerini değerlendirmek için pre-post PSS ve WCI envanteri kullanılmıştır. Deney grubunun stres düzeyleri modifiye rehberli farkındalık temelli meditasyonla önemli ölçüde azalmıştır. (p=0,001). Modifiye rehberli farkındalık temelli meditasyonun intern doktorların stres düzeyleri üzerindeki etki büyüklüğü küçüktür. (Cohen d=0,41). Modifiye rehberli farkındalık meditasyonu uygulamasıyla, deney grubundaki katılımcılar stresle başa çıkmak için yapıcı yolları uygulamaya devam etmiş (p=0,594), kontrol grubundaki katılımcılar ise yıkıcı yolları uygulama davranışını önemli ölçüde artırmıştır (p=0,06). Downdog uygulaması kullanılarak denenmiş, ekonomik, zaman esnekliği sağlayan, bireye özel farkındalık temelli meditasyona ulaşma fırsatları sunan, modifiye edilmiş rehberli farkındalık temelli meditasyon, intern doktorlarda stresi azaltmada etkili olduğu gibi, stresle başa çıkmada yapıcı stratejiler geliştirmeye de yardımcı olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

This research was approved by Zonguldak Bülent Ecevit University Human Research Ethic Comitee with protocol number: 375 in the date of 12.04.2023.

Kaynakça

  1. Abdulghani, H. M., Irshad, M., Al Zunitan, M. A., et al. (2014). Prevalence of stress in junior doctors during their internship training: A cross-sectional study of three Saudi medical colleges' hospitals. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 10, 1879–1886.
  2. Anshel, M. H., Sutarso, T., & Jubenville, C. (2009). Racial and gender differences on sources of acute stress and coping style among competitive athletes. Journal of Social Psychology, 149(2), 159–178.
  3. Appiani, F. J., Rodríguez Cairoli, F., Sarotto, L., Yaryour, C., Basile, M. E., & Duarte, J. M. (2021). Prevalence of stress, burnout syndrome, anxiety and depression among physicians of a teaching hospital during the COVID-19 pandemic. Archivos Argentinos de Pediatría, 119(5), 317–324.
  4. Baltaş, Z., Atakuman, Y., & Duman, Y. (1998). Standardization of the Perceived Stress Scale: Perceived stress in Turkish middle managers. In 19th International Conference of the Stress and Anxiety Research Society, İstanbul, Turkey.
  5. Bu, C. N. N., Cotzias, E., & Panagioti, M. (2019). Mindfulness intervention for foundation year doctors: A feasibility study. Pilot and Feasibility Studies, 5, 1–8.
  6. Charoensukmongkol, P. (2013). The contributions of mindfulness meditation on burnout, coping strategy, and job satisfaction: Evidence from Thailand. Journal of Management & Organization, 19(5), 544–558.
  7. Chen, X., Tan, X., & Li, L. (2013). Health problem and occupational stress among Chinese doctors. Chinese Medicine, 4(1), 1–6.
  8. Clough, B. A., March, S., Chan, R. J., Casey, L. M., Phillips, R., & Ireland, M. J. (2017). Psychosocial interventions for managing occupational stress and burnout among medical doctors: A systematic review. Systematic Reviews, 6, 1–19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Bilimleri Eğitimi ve Program Geliştirme: Tıp, Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2025

Kabul Tarihi

26 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bektaş, M., & Kurçer, M. A. (2025). Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 11(2), 339-350. https://izlik.org/JA89XB68NS
AMA
1.Bektaş M, Kurçer MA. Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal. 2025;11(2):339-350. https://izlik.org/JA89XB68NS
Chicago
Bektaş, Merve, ve Mehmet Ali Kurçer. 2025. “Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma”. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal 11 (2): 339-50. https://izlik.org/JA89XB68NS.
EndNote
Bektaş M, Kurçer MA (01 Haziran 2025) Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal 11 2 339–350.
IEEE
[1]M. Bektaş ve M. A. Kurçer, “Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma”, International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, c. 11, sy 2, ss. 339–350, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89XB68NS
ISNAD
Bektaş, Merve - Kurçer, Mehmet Ali. “Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma”. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal 11/2 (01 Haziran 2025): 339-350. https://izlik.org/JA89XB68NS.
JAMA
1.Bektaş M, Kurçer MA. Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal. 2025;11:339–350.
MLA
Bektaş, Merve, ve Mehmet Ali Kurçer. “Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma”. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, c. 11, sy 2, Haziran 2025, ss. 339-50, https://izlik.org/JA89XB68NS.
Vancouver
1.Merve Bektaş, Mehmet Ali Kurçer. Modifiye Rehberli Farkındalık Temelli Meditasyon Uygulamasının Doktorların Stres Seviyeleri Ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri Üzerine Etkisi, Randomize Kontrollü Çalışma. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal [Internet]. 01 Haziran 2025;11(2):339-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89XB68NS



Dergimizin Tarandığı İndeksler

research-bib.jpgcosmos_logo_big.png  logo.png  idealonline%20logo.jpg  citefactor-300x101.jpg

logo1.jpgbase-1036x436.png  Logo_Horizontal.png pak.jpg


International Anatolia Academic Online Journal / Sosyal Bilimler Dergisi

e-ISSN 2148-3175

https://www.iaaoj.org