Evde Yaşayan Yaşlılarda Yalnızlık, Yaşam Doyumu ve Ölüm Kaygısının Belirlenmesi

Havva Tel; Medine Koç; Hatice Tel Aydın

doi:10.21733/ibad.760027

Evde Yaşayan Yaşlılarda Yalnızlık, Yaşam Doyumu ve Ölüm Kaygısının Belirlenmesi

Öz

Araştırma evde yaşayan yaşlı bireylerde yalnızlık, yaşam doyumu ve ölüm kaygısını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmanın örneklemini 27 Mayıs - 27 Haziran 2016 tarihleri arasında bir aile sağlığı merkezine kayıtlı, evde yaşayan 65 yaş ve üzeri 545 birey oluşturmuştur. Araştırma verileri yaşlı bilgi formu, yaşlılar için yalnızlık ölçeği, yaşam doyumu ölçeği ve ölüm kaygısı ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin yaş ortalaması 72,95 ± 6,18 olup, %53,0’ü erkek, %56,7’si evli, %33,9’u okur-yazar, %51,6’sı eşi ile birlikte yaşamaktadır. Yaşlı bireylerde medeni durum, eğitim durumu ve birlikte yaşadığı kişiye göre yalnızlık, yaşam doyumu ve ölüm kaygısı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Yaşlılarda yalnızlık ile yaşam doyumu arasında anlamlı pozitif yönde zayıf ilişki (r=,272, p=,000), ölüm kaygısı ile yalnızlık arasında anlamlı negatif yönde orta düzeyde ilişki (r=-,408, p=,000), ölüm kaygısı yaşam doyumu arasında anlamlı negatif yönde zayıf bir ilişki (r=-,319, p=,000) saptanmıştır. Yaşlılarda yalnızlıkla yaşam doyumu ve ölüm kaygısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ailesi olmayan yaşlılarda yalnızlık ve yaşam doyumu puanı daha yüksek, ölüm kaygısı puanı daha düşüktür. Yaşlı bireylerin çevresi ile etkileşiminin artırılması, aktif ve üretken bir yaşam sürmesinin desteklenmesi, psikososyal yönden değerlendirilerek uygun destek ve danışmanlığın sağlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yaşlı,Yaşam Doyumu,Yalnızlık

Kaynakça

Ağırman, E., Gençer, M. Z., Arıca, S., Kaya, E. ve Eğici, M. T. (2017). Huzurevinde, evde ailesiyle ve yalnız yaşayan yaşlı bireylerde depresyon, yalnızlık hissi düzeylerinin karşılaştırılması. J Contemp Med, 7 (3), 234-240.
Akgül, H. ve Yeşilyaprak, B. (2015). Yaşlılar için yalnızlık ölçeğinin Türk kültürüne uyarlaması: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, (1), 34-45.
Akgül, H. ve Yeşilyaprak, B. (2018). Yalnızlığı azaltma psiko-eğitim programının yaşlıların yalnızlık düzeyine etkisi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8 (14).
Azeem, F. and Naz, M. A. (2015). Resilience, death anxiety, and depression among institutionalized and noninstitutionalized elderly. Pakistan Journal of Psychological Research, 30 (1), 111-130.
Başterzi, A. D. ve Ertekin Yazıcı, A. (2005). Yaşamın son yılları. Türkiye Klinikleri Journal of Internal Medical Sciences, 1 (27), 50-53.
Boylu, A. A. ve Günay, G. (2018). Yaşlı bireylerde algılanan sosyal desteğin yaşam doyumu üzerine etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırma Dergisi, 7 (2), 1351-1363.
Çam, C., Atay, E. ve Işık, B. (2018). Yaşlılarda yalnızlık ve yaşam kalitesi. Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 3 (2), 50-67.
Çevik Akyıl, R., Adıbelli, D., Erdem, N., Kırağ, N., Aktaş, B. ve Karadakovan, A. (2018). Huzurevinde ve evde kalan yaşlılarda yalnızlık ve algılanan sosyal destek ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21 (1), 33-41.

de Jong Gierveld, J. and Kamphuis, F. H. (1985). The development of a Rasch-type loneliness-scale. Applied Psychological Measurement, 9, 289-299.
Diener, E., Emmons, R. L. and Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. J Pers Assess, 49 (1), 71-75.
Engin, E., Uğuryol, M. ve Kaçmaz, E. D. (2016). Yalnızlık kavramı ve sağlıklı yaşam üzerine etkileri: gözden geçirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (42), 1101-105.
Enkvist, A., Ekström, H. and Elmstahl, S. (2012). What factors affect Life Satisfaction (LS) among the oldest-old?. Archives of Gerontology and Geriatric, 54, 140-145.
Erol, S., Sezer, A., Şişman, F. N. ve Öztürk, S. (2016). Yaşlılarda yalnızlık algısı ve yaşam doyumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5 (3), 60-69.
Genç, Y. ve Dalkılıç, P. (2013). Yaşlıların sosyal dışlanma sendromu ve toplumsal beklentileri. International Journal of Social Science, 6 (4), 461-482.
Kalınkara, V. ve Sarı, İ. (2019). Yaşlılarda sosyal ağ kullanımı ve yalnızlık ilişkisinin belirlenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 12 (1), 8-19.
Kankaya, H. ve Karadakovan, A. (2017). Yaşlı bireylerde günlük yaşam aktivite düzeylerinin yaşam kalitesi ve yaşam doyumuna etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri, 6 (4), 21-29.
Kapıkıran, Ş. (2016). Yaşlılarda yalnızlık ile yaşam doyumu arasındaki ilişki: Sosyal desteğin aracılık rolünün sınanması. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 9, 13-25.
Karahan, F. Ş. ve Hamarta, E. (2019). Geriatrik olgularda kronik hastalıkların ve polifarmasinin ölüm kaygısı ve anksiyete üzerine etkisi. Aegean J Med Sci, 1, 8-13.
Keskin, G., Dülgerler, Ş., Engin, E., Bilge, A., Özer, S. ve Peker, S. (2018). Yaşlılarda ölüm anksiyetesi: Günlük yaşama katılımları ile ilişkisi. Turkish Journal of Geriatrics, 21 (3), 383-393.
Khademi, M. J., Rashedi, V., Sajadi, S. and Gheshlaghi, S. M. (2015). Anxiety and loneliness in the Iranian older adults. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 5 (2), 49-52.
Meléndez, J. C., Tomás, J. M., Oliver, A. and Navarro, E. (2009). Psychological and physical dimensions explaining life satisfaction among the elderly: A structural model examination. Archives of Gerontology and Geriatrics, 48 (3), 291-5.
Örsal, Ö., Yenilmez, Ç., Çelik, N. ve Işıklı, B. (2012). Huzurevinde ve evinde yaşayan yaşlılarda ölüm anksiyetesi ve sosyal destek arasındaki ilişki. Turkish Journal of Geriatrics, 15 (3), 332-338.
Özer, M. (2001). Huzurevinde ve aile ortamında yaşayan yaşlıların öz bakım gücü ve yaşam doyumunun incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.
Öztürk, Z., Karakuş, G. ve Tamam, L. (2011). Yaşlı bireylerde ölüm kaygısı. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 12 (1), 37-43.
Parlar Kılıç, S., Karadağ, G., Koçak, H. S. ve Korhan, E. A. (2014). Evde yaşayan yaşlıların yalnızlık ve depresyon düzeyleri ile yaşlılık algılarının incelenmesi. Turkish Journal of Geriatrics, 17 (1), 70-76.
Recepoğlu, E. (2013). Analyzing the relationship between prospective teachers ‘life satisfaction and attitudes concerning teaching profession. H.U. Journal of Education, 1, 311-326.
Routasalo, P. and Pitkala, K. H. (2003). Loneliness among older people. Reviews in Clinical Gerontology, 13 (4), 303-311.
Rowe, J. W. and Kahn, R. L. (2015). Successful aging 2.0: Conceptual expansions for the 21st century. Journal of Gerontology, Psychological Science, 70 (4), 593-598.
Sayın Kasar, K., Karaman, E., Say Şahin, D., Yıldırım, Y. ve Şenuzun Aykar, F. (2016). Yaşlı bireylerin yaşadıkları ölüm kaygısı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5 (2), 48-55.
Softa, H. K., Karaahmetoğlu, G. U., Erdoğan, O. ve Yavuz, S. (2015). Yaşlılarda yaşam doyumunu etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, (1), 12-21.
Şenol, C. (1989). Ankara ilinde kurumlarda yaşayan yaşlılarda ölüme ilişkin kaygı ve korkular. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
Şimşek, N., Küçük Öztürk, G. ve Yüceler Kaçmaz, H. (2018). Yaşlılık ve yalnızlık. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11 (58), 496-499.
Takagi, E., Saito, Y. and Chan, A. (2020). Gender differences in the association between social relationships and loneliness among older adults in Singapore. Journal of Population Research. https://doi.org/10.1007/s12546-020-09242-0
Templer, D. I. (1970). The construction and validation of a death anxiety scale. The Journal of General Psychology, 82 (2), 165-177.
Türkiye İstatistik Kurumu. İstatistiklerle yaşlılar, 2018. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30699. (Erişim Tarihi: 05.04.2020)
Üstüner Top, F., Saraç, A. ve Yaşar, G. (2010). Huzurevinde yaşayan bireylerde depresyon düzeyi, ölüm kaygısı ve günlük yaşam işlevlerinin belirlenmesi. Klinik Psikiyatri, 13, 14-22.
Yetim, Ü. (1993). Life satisfaction: A study based on the organization of personal projects. Social Indicators Research, 29(3), 277-289.
Zhang, J., Peng, J., Gao, P., Huang, H., Cao, Y., Zheng, L. and Miao, D. (2019). Relationship between meaning in life and death anxiety in the elderly: Self-esteem as a mediator. BMC Geriatrics, 19, 308.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Havva Tel
0000-0001-9171-2115
Türkiye

Medine Koç ^*
0000-0001-9298-8885
Türkiye

Hatice Tel Aydın
0000-0002-1518-8080
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

29 Haziran 2020

Kabul Tarihi

17 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020

DOI

https://doi.org/10.21733/ibad.760027

IZ

https://izlik.org/JA44YA57YB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tel, H., Koç, M., & Tel Aydın, H. (2020). Evde Yaşayan Yaşlılarda Yalnızlık, Yaşam Doyumu ve Ölüm Kaygısının Belirlenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 1-10. https://doi.org/10.21733/ibad.760027

Cited By

The Mediating Role of Death Anxiety on The Relationship Between Successful Aging and Life Satisfaction

İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.53048/johass.918591

Evde Yaşayan Yaşlı Bireylerde Yalnızlık ve Yaşam Doyumu İlişkisi

SDÜ SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ

https://doi.org/10.22312/sdusbed.1194202

How did the COVID‐19 pandemic affect older adults? Investigation in terms of disability, state–trait anxiety and life satisfaction: Samsun, Turkey example

Psychogeriatrics

https://doi.org/10.1111/psyg.12801

Evaluation of thirst severity, death anxiety, and complementary and supportive therapy use as predictors of urinary incontinence-related quality of life in older adults

European Geriatric Medicine

https://doi.org/10.1007/s41999-023-00892-w

Factors affecting the risk of self neglect and loneliness level of the older adults: a case study from Turkey

Educational Gerontology

https://doi.org/10.1080/03601277.2023.2219956

Huzurevinde Yaşayan Yaşlılarda COVID-19 Pandemi Sürecinde Ölüm Kaygısı ve Yalnızlık

İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.38079/igusabder.1333883

The relationship between the spirituality levels and the happiness and life satisfaction of elderly individuals living in their homes and nursing homes

Journal of Religion, Spirituality & Aging

https://doi.org/10.1080/15528030.2024.2358787

65 Yaş Üstü Yalnız Yaşayan Hipertansiyon Hastalarının İlaç Kullanımına Uyuncu: Fenomenolojik Bir Çalışma

Geriatrik Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.47141/geriatrik.1484465

The effects of a home visit‐supported nursing education program on certain parameters in older adults living alone at home

International Journal of Nursing Knowledge

https://doi.org/10.1111/2047-3095.12501

Evde Yaşayan Yaşlılarda Yalnızlık, Yaşam Doyumu ve Ölüm Kaygısının Belirlenmesi

Evde Yaşayan Yaşlılarda Yalnızlık, Yaşam Doyumu ve Ölüm Kaygısının Belirlenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The Mediating Role of Death Anxiety on The Relationship Between Successful Aging and Life Satisfaction

Evde Yaşayan Yaşlı Bireylerde Yalnızlık ve Yaşam Doyumu İlişkisi

How did the COVID‐19 pandemic affect older adults? Investigation in terms of disability, state–trait anxiety and life satisfaction: Samsun, Turkey example

YAŞLILARDA ÖLÜM KAYGISI İLE HASTALIK ÖZELLİKLERİ, YALNIZLIK VE SOSYAL DESTEK ARASINDAKİ İLİŞKİLER

The Relationship Between Health Perception and Life Satisfaction of Elderly People Living in Nursing Homes

Evde sağlık hizmetlerinin sunumunda belediyelerin rolü: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği

Kırsalda Yaşayan Yaşlıların Yoksulluk Durumları ve Yoksullukla Baş Etme Biçimleri: Satılar Köyü Örneği

Yaşlı Hastaların Yalnızlık ve Yaşamın Anlamına İlişkin Görüşleri

Evaluation of thirst severity, death anxiety, and complementary and supportive therapy use as predictors of urinary incontinence-related quality of life in older adults

Factors affecting the risk of self neglect and loneliness level of the older adults: a case study from Turkey

Huzurevinde Yaşayan Yaşlılarda COVID-19 Pandemi Sürecinde Ölüm Kaygısı ve Yalnızlık

The relationship between the spirituality levels and the happiness and life satisfaction of elderly individuals living in their homes and nursing homes

65 Yaş Üstü Yalnız Yaşayan Hipertansiyon Hastalarının İlaç Kullanımına Uyuncu: Fenomenolojik Bir Çalışma

The effects of a home visit‐supported nursing education program on certain parameters in older adults living alone at home

Life Satisfaction, Self‐Care Ability, and Loneliness in Older Adults: A Descriptive and Correlational Survey

Yaşama Sevinci Ölçeğinin Türkçe Versiyonunun Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi: Metodolojik Çalışma

Loneliness Perception's Impact on Death Anxiety in Home-Dwelling Elderly Individuals

Loneliness and Frailty Among Older Adults Receiving Home Healthcare: A Cross-Sectional Study