Bu çalışma, Türkiye’de 1930–1980 yılları arasında yarışma yoluyla inşa edilen modern mimarlık yapılarının, 20. yüzyıl tarihi tematik çerçevesi kapsamında incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada, ISC20C ve GCI iş birliğiyle geliştirilen “Yirminci Yüzyıl Tarihi Tematik Çerçevesi” analitik bir araç olarak benimsenmiş ve “Din, Eğitim ve Kültür Kurumları” teması üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Belirtilen dönemde açılan mimari proje yarışmaları, yalnızca yapı üretim sürecinin bir yöntemi olarak değil, aynı zamanda modern mimarlığın Anadolu’ya yayılmasında, ulusal kimliğin inşasında ve mesleki söylemin gelişmesinde önemli bir araç olarak görülmüştür. Yarışmalar, dönemin sosyo-kültürel, ekonomik ve politik dinamikleriyle ilişkilendirilerek, üç farklı dönem (1930–45, 1945–60, 1960–80) üzerinden sınıflandırılmıştır. Elde edilen veriler, projelerin mimari özellikleri, değerleri ve güncel durumları üzerinden analiz edilmiştir. Sonuç olarak bu yapıların Türkiye’nin 20. yüzyıl modern mimarlık mirasının temsili örnekleri olduğu ve modern miras olarak değerlendirilerek yasal koruma altına alınmaları gerektiği vurgulanmıştır.
This study aims to examine modern buildings produced through architectural competitions in Turkey between 1930 and 1980 within the thematic framework of 20th-century history. The research adopts the analytical tool The Twentieth-Century Historic Thematic Framework: A Tool for Assessing Heritage Places, developed jointly by ISC20C and the GCI, and conducts evaluations based on the theme of ‘Religion, Education and Cultural Institutions’. Architectural design competitions held during the specified period are considered not only as a method of commissioning buildings but also as an important instrument in disseminating modern architecture in Anatolia, constructing national identity, and shaping professional discourse. In the study, competitions are classified into three distinct periods (1930–45, 1945–60, 1960–80) in relation to the socio-cultural, economic, and political dynamics of the era. The data obtained are analyzed with reference to the architectural characteristics, values, and current status of the projects. Consequently, it has been emphasized that these structures are representative examples of Turkey's 20th-century modern architectural heritage and should be legally protected as modern heritage.