The Determinants of Household Natural Gas Consumption: An Application on EU Countries and Türkiye

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 2 , 420 - 438 , 29.12.2025

Efe Can Kılınç , Nihat Işık , Suat Serhat Yılmaz

https://izlik.org/JA94GZ56AP

Öz

Natural gas, being one of the fossil fuels and considered more environmentally friendly compared to other fossil fuels due to its lower emissions, is used extensively in households. In this study, the factors affecting household natural gas consumption in EU countries and Türkiye are analyzed using panel data methods, utilizing annual data from the period 2008-2021. According to the findings, a 1% increase in natural gas prices, taxes, and renewable energy consumption reduces household natural gas consumption by approximately 0.25%, 0.07%, and 0.08%, respectively, while a 1% increase in per capita income increases household natural gas consumption by approximately 0.25%. On the other hand, in terms of price and income elasticity, it is observed that the price elasticity of natural gas demand is negative and less than one (inelastic), and the income elasticity is positive and less than one (inelastic). The fact that income elasticity is less than one indicates that natural gas is a normal good (necessity good), and thus its demand increases as income increases. The results suggest that policymakers can influence the natural gas market by adjusting natural gas prices and taxes, as well as by increasing renewable energy incentives.

Anahtar Kelimeler

Natural Gas Consumption , Panel Data Analysis , EU Countries and Türkiye

Hanehalkı Doğal Gaz Tüketiminin Belirleyicileri: AB Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Bir Uygulama

https://izlik.org/JA94GZ56AP

Öz

Fosil yakıtlar arasında yer alan ve düşük emisyon nedeniyle diğer fosil yakıtlara nazaran daha çevre dostu olan doğal gazın hanelerde kullanımı oldukça yüksek düzeydedir. Bu çalışmada, 2008-2021 dönemi yıllık verileri kullanılarak AB ülkeleri ve Türkiye özelinde hanehalkı doğal gaz tüketimini etkileyen faktörler panel veri yöntemleri kullanılarak analiz edilmektedir. Elde edilen bulgulara göre; doğal gaz fiyatlarında, vergilerde ve yenilenebilir enerji tüketiminde meydana gelecek %1’lik bir artış hanehalkı doğal gaz tüketimini sırasıyla yaklaşık olarak; %0,25, %0,07 ve %0,08 azaltırken, kişi başına düşen gelirde meydana gelecek %1’lik bir artış ise hanehalkı doğal gaz tüketimini yaklaşık %0,25 artırmaktadır. Diğer taraftan, fiyat ve gelir esnekliği açısından bakıldığında ise, doğal gaz talebinin fiyat esnekliğinin negatif ve birden küçük (inelastik), gelir esnekliğinin ise pozitif ve birden küçük (inelastik) olduğu görülmektedir. Gelir esnekliğinin birden küçük olması, seçilen örneklem özelinde doğal gazın normal bir mal olduğunu (ihtiyaç malı), dolayısıyla gelir arttıkça talebinin de arttığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, politika yapıcıların doğal gaz fiyatlarında ve vergilerde yapacakları ayarlamaların yanı sıra, yenilenebilir enerji teşviklerinin artırılması yoluyla doğal gaz piyasasını etkileyebileceklerine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Doğal Gaz Tüketimi , Panel Veri Analizi , AB Ülkeleri ve Türkiye

Kaynakça

• Adebowale, A. S., Pius, S., David, O. I., Adeoye, O. M. & Elisa, E. (2023). Determinants of Natural Gas Consumption in Europe: An Empirical Analysis. African Journal of Mathematics and Statistics Studies, 6(1), 70-87.
• Amanda, S. T., Akhyar, C. & Ilham, R. N. (2023). The Effect of Inflation, Exchange Exchange, Interest Rate on Stock Price in the Transportation Sub-Sector, 2018-2020. Journal of Accounting Research, Utility Finance and Digital Assets, 1(4), 342-352.
• Aydın, R., Yüksel, S., Silahtaroğlu, G. & Dinçer, H. (2022). Doğal Gaz Tüketiminin Modellenmesi: Türkiye İçin MARS Yöntemiyle Bir Analiz. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 1933-1947.
• Baltagi, B. H. (2021). Econometric Analysis of Panel Data (6. Baskı). Springer.
• Brown, M. B. & Forsythe, A. B. (1974). Robust Tests for Equality of Variances. Journal of the American Statistical Association, 69(346), 364–367.
• Burns, K. (2021). An Investigation into Changes in the Elasticity of US Residential Natural Gas Consumption: A Time-Varying Approach. Energy Economics, 99, 105253.
• Campos, J., Csontos, C., Harmat, Á., Csüllög, G. & Munkácsy, B. (2020). Heat Consumption Scenarios in the Rural Residential Sector: The Potential of Heat Pump-Based Demand-Side Management for Sustainable Heating. Energy, Sustainability and Society, 10(40), 1-16.
• Çalmaşur, G. & Tuna, Ç. (2020). Doğal Gaz Talep Tahmini: Erzurum İli İçin Bir Uygulama. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 16(1), 257-273.
• Damar, A. & Yıldırım, F. (2023). Türkiye Enerji İthalatında Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Makro Ekonomik Değişkenler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(48), 1077-1100.
• Das, P. (2019). Econometrics in Theory and Practice, Analysis of Cross Section, Time Series and Panel Data with Stata 15.1. Springer.
• Dilaver, Ö., Dilaver, Z. & Hunt, L. C. (2014). What Drives Natural Gas Consumption in Europe? Analysis and Projections. Journal of Natural Gas Science and Engineering, 19, 125-136.
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) (2023). Doğal Gaz Yıllık Sektör Raporu 2022. Ankara. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-94/dogal-gazyillik-sektor-raporu
• Erdogdu, E. (2010). Natural Gas Demand in Turkey. Applied Energy, 87(1), 211-219.
• EUROSTAT (2024a). Share of Renewable Energy in Gross Final Energy Consumption. Sustainable Development Indicators – Energy. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/sdg_07_50/default/table? lang=en&category=t_nrg.t_nrg_sdg_07, Erişim tarihi: 07.07.2024.
• EUROSTAT (2024b). Final Energy Consumption by Product. Environment and Energy Statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ten00123__custom_12415892/default/table?lang=en, Erişim tarihi: 25.07.2024.
• EUROSTAT (2024c). Final Energy Consumption in Households by Type of Fuel. Energy Statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ten00125/default/table?lang=en&category=t_nrg.t_nrg_indic, Erişim tarihi: 25.07.2024.
• EUROSTAT (2024d). Natural Gas Prices for Household Consumers – Bi-Annual Data (from 2007 Onwards). Energy Statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/nrg_pc_202/default/table?lang=en, Erişim tarihi: 03.08.2024.
• EUROSTAT (2024e). Final Energy Consumption in Industry by Type of Fuel. Energy Statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ten00126/default/table?lang=en&category=t_nrg.t_nrg_indic, Erişim tarihi: 03.08.2024.
• EUROSTAT (2024f). Final Energy Consumption in Transport by Type of Fuel. Energy Statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ten00127/default/table?lang=en&category=t_nrg.t_nrg_indic, Erişim tarihi: 03.08.2024.
• EUROSTAT (2024g). Final Energy Consumption in Households by Type of Fuel. Energy Statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ten00125/default/table?lang=en&category=t_nrg.t_nrg_indic, Erişim tarihi: 03.08.2024.
• EUROSTAT (2024h). Share of Renewable Energy in Gross Final Energy Consumption. Sustainable Development Indicators – Energy. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/sdg_07_50/default/table?lang=en&category=t_nrg.t_nrg_sdg_07, Erişim tarihi: 03.08.2024.
• Gautam, T. K. & Paudel, K. P. (2018). The Demand for Natural Gas in the Northeastern United States. Energy, 158, 890-898.
• Gör, H. (2022). Doğal Gaz Tüketiminin Elektrik Tüketimi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Muş İli Örneği. International Journal of Pure and Applied Sciences, 8(1), 195-203. Gurbanov, S., Mikayilov, J. I., Mukhtarov, S. & Maharramli, S. (2023). The Price and Income Elasticities of Natural Gas Demand in Azerbaijan: Is There Room to Export More? Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-11.
• Gülcü, Y. & Hatırlı, S. A. (2012). Doğalgaz Kullanımını Etkileyen Sosyo-Ekonomik Faktörlerin Analizi: Isparta İli Örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 83-95.
• Hausman, J. A. (1978). Specification Tests in Econometrics. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 46(6), 1251-1271.
• Herber, R. & De Jager, J. (2010). Oil and Gas in the Netherlands–Is there a future. Netherlands Journal of Geosciences, 89(2), 91-109.
• Enerji Günlüğü (2024, 19 Şubat). TÜİK İlk Kez Hane Halkı Enerji Tüketim Verilerini Açıkladı. Enerji Günlüğü. Erişim adresi: https://www.enerjigunlugu.net/tuik-ilk-kez-hane-halki-enerji-tuketim-verilerini-acikladi-57742h.htm, Erişim tarihi: 11.05.2025.
• IEA (2025). How is Natural Gas Used in Germany. Germany — Natural Gas. IEA. Erişim adresi: https://www.iea.org/countries/germany/natural-gas#how-is-natural-gas-used-in-germany, Erişim tarihi: 10.05.2025.
• Levene H. (1960). Robust Tests for the Equality of Variance. In: I. Olkin (Ed.), Contributions to Probability and Statistics (s. 278-292). Palo Alto, CA: Stanford University Press.
• Longhi, S. & Nandi, A. (2015). A Practical Guide to Using Panel Data. Sage.
• Malta’s Preventive Action Plan (2023). 11. Erişim adresi: https://sustainability.gov.mt/wp-content/uploads/2023/11/MTs-Preventive-Action-Plan-2023.pdf, Erişim tarihi: 10.05.2025.
• Ministry for Environment, Energy and Enterprise (2023). Malta’s Preventive Action Plan: Gas Security of Supply (Version: March 2023). Erişim adresi: https://sustainability.gov.mt/wp-content/uploads/2023/11/MTs-Preventive-Action-Plan-2023.pdf, Erişim tarihi: 10.05.2025.
• OECD (2019). Taxing Energy Use 2019: Using Taxes for Climate Action. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/058ca239-en
• Our World in Data (2023). Energy. Our World in Data. Erişim adresi: https://ourworldindata.org/energy, Erişim tarihi: 01.11.2023.
• Pesaran, H. M. (2015). Time Series and Panel Data Econometrics. Oxford University Press.
• Pillai N, V. (2016). Panel Data Analysis with Stata Part 1 Fixed Effects and Random Effects Models (MPRA Paper No: 76869). https://mpra.ub.uni-muenchen.de/76869/1/MPRA_paper_76869.pdf
• RISIS (2020). Panel Data Models. Erişim adresi: https://www.risis2.eu/wp-content/uploads/2020/01/Panel-data-for-Dummies-Polimi.pdf, Erişim tarihi: 09.11.2023.
• Selçuk, G. N & Pasinlioğlu, S. (2020). Türkiye’de Hanehalkı ve Konut Büyüklüklerinin, Doğalgaz Tüketimi Kapsamında Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(4), 1861-1877.
• T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (2024). Doğalgaz. Bilgi Merkezi-Enerji. Erişim adresi: https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-enerji-dogalgaz, Erişim tarihi: 07.07.2024.
• Tabagari, K. (2022). EU Gas Consumption Before Russia-Ukraine War and Future Perspectives. Environment and Society, 4(4), 141-166.
• Tatli, H. (2018). Multiple Determinants of Household Natural Gas Demand: A Panel Data Analysis in OECD Countries. Asian Development Policy Review, 6(4), 243-253.
• Torres-Reyna, O. (2007). Panel Data Analysis Fixed and Random Effects Using Stata (v. 4.2). Data & Statistical Services, Princeton University, 112(1), 1-40.
• Tuncsiper, C. (2023). Forecasting the Natural Gas Demand of Türkiye: A Deep Learning Approach. World Journal of Advanced Research and Reviews, 18(01), 338-349.
• TÜİK (2024). Dış Ticaret. Türkiye İstatistik Kurumu Veri Portalı. TÜİK. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Dis-Ticaret-104, Erişim tarihi: 07.07.2024.
• Umutlu, H. & Bayraç, H. N. (2020). Türkiye’de Doğalgaz Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Granger Nedensellik Analizi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 20(40), 217-226. https://doi.org/10.30976/susead.738737.
• Verbeek, M. (2022). Panel Methods for Finance, A Guide to Panel Data Econometrics for Financial Applications. De Gruyter.
• Verhallen, T. M. M. & Van Raaij, W. F. (1981). Household Behavior and the Use of Natural Gas for Home Heating. Journal of Consumer Research, 8(3), 253-257.
• World Bank (2023). World Development Indicators. World Bank DataBank. Erişim adresi: https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators#, Erişim tarihi: 01.11.2023.