AKADEMİSYENLERDE TEKNOSTRES DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: KARABÜK ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Öz

Kaliteli bir eğitim ve akademik süreçlerin başarısı için yoğun olarak bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanan akademisyenlerin teknostres düzeyleri son derece önemlidir. Çalışmada, akademisyenlerin teknostres düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Karabük Üniversitesinde görev yapan akademisyenlere yönelik yürütülmüş olup, veriler 310 akademisyenin katılımı ile çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmıştır. Anket formu, demografik özelliklere ilişkin ifadeler ile Tarafdar ve arkadaşları (2007) tarafından geliştirilen “Teknostres Ölçeği”nden oluşmaktadır. Elde edilmiş olan verilere geçerlilik ve güvenilirlik testleri, t-testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Çalışmaya katılan akademisyenlerin teknostres düzeylerinin (x̄̄̄̄ =3,12) ortalama seviyede, alt boyutlarında ise tekno-istila düzeyinin (x̄̄̄̄=3,57) yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca çalışmaya katılan akademisyenlerin teknostres düzeylerinin medeni durum, çalışma süresi ve çalışma alanına göre farklılaştığı (p<0.05); cinsiyet, yaş ve unvana göre farklılaşmadığı (p>0.05) tespit edilmiştir. Çalışma konusunun üniversiteler kapsamında sınırlı çalışılmış olması hem literatüre hem de çalışma yapılan kurumdaki çalışanlara ve yöneticilere katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalışmadan elde edilen veriler, çalışanların teknostres düzeylerinin azaltılması ve önlenmesi yönünde araştırmacılar için bir rehber olabilir.

Anahtar Kelimeler

• Teknostres
• Teknostres Boyutları
• Akademisyenler

INVESTIGATION OF TECHNOSTRESS LEVELS IN ACADEMICS: THE CASE OF KARABÜK UNIVERSITY

Öz

Technostress levels of academics who use information and communication technologies extensively for quality education and the success of academic processes are extremely important. The study aimed to determine the technostress levels of academicians. The study was conducted for academics working at Karabük University in the 2021-2022 academic year, and the data was collected by online survey method with the participation of 310 academicians. The survey form consists of statements regarding demographic characteristics and the "Technostress Scale" developed by Tarafdar et al. (2007). Validity and reliability tests, t-tests, and ANOVA tests were applied to the data obtained. It was determined that the technostress levels (x̄̄̄̄ =3.12) of the academicians participating in the study were at an average level, and the techno-invasion level (x̄̄̄̄=3.57) in its sub-dimensions was high. In addition, the technostress levels of the academicians participating in the study differed according to marital status, working period, and field of study (p<0.05); It was determined that there was no difference according to gender, age, and title (p>0.05). It is thought that the fact that the subject of the study has been studied limitedly within the scope of universities will contribute to both the literature and the employees and managers in the institution where the study is conducted. Additionally, the data obtained from the study can be a guide for researchers to reduce and prevent employees' technostress levels.

Anahtar Kelimeler

• Technostress
• Technostress Dimensions
• Academics

Kaynakça

1. Abilleira, M. P., Rodicio-Garcia, M.-L., Rios-de Deus, M., & Camira-González, M. (2021). Technostress in Spanish university teachers during the COVID-19 pandemic. Frontiers in Psychology, 12, 617650.
2. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
3. Califf, C. B., Sarker, S., & Sarker, S. (2020). The bright and dark sides of technostress: A mixed-methods study involving healthcare. MIS Quarterly: Management Information Systems, 44(2), 809-856.
4. Çiçeklioğlu, H. (2023). Teknostres. İçinde B. Hirlak (Ed.). Örgütsel davranış kavramları ve araştırmaları-I (s. 215-236). Gaziantep: Özgür Yayınları.
5. Doğrular, M. M. (2019). Teknostresin verimlilik üzerine etkisi (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 22.05.2024.
6. Dung, N. X. (2021). Technostress's impact on intention to apply novel teaching technology: Case study in lecturers at universities in Hanoi. Journal of Economics and Economic Education Research, 22(7), 1-10.
7. Erer, B. (2021). Teknolojinin karanlık yüzü: Teknostres. Management and Political Sciences Review, 3(1), 80-90.
8. Gökaslan, M. O. (2022). Akademisyenlerin teknostres kaynaklarının ve teknostres seviyelerinin belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 6(2), 354-383.

9. Gürbüz, S. (2021). AMOS ile yapısal eşitlik modellemesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
10. Khlaif, Z. N., Khalili, F., Afouneh, S., & Tlili, A. (2023). How remote leaning during crisis afect technostress levels experienced by academicians. Education and Information Technologies, 28, 11075–11100. https://doi.org/10.1007/s10639-023-11651-6.
11. Küçükcivil, B., Gargalık, E., & Koçyiğit, M. (2024). Üniversitelerde dijital eğitim-öğretim faaliyetleri ve teknostres: İletişim akademisyenleri üzerine bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 11(1), 105-134. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1352212.
12. Li, L., & Wang, X. (2021). Technostress inhibitors and creators and their impacts on university teachers' work performance in higher education. Cognition, Technology & Work, 23(2), 315-330. https://doi.org/10.1007/s10111-020-00625-0.
13. Rodriguez-Barboza, J. R. (2023). Exploring technostress effects on job performance of higher education Peruvian English teachers. American Journal of Education and Technologies, 21(3), 69-75. https://doi.org/10.54536/ajet.v2i3.1803.
14. Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, B. S., & Ragu-Nathan, T. (2007). The impact of technostress on role stress and productivity. Journal of Management Information Systems, 24(1), 301-328. https://doi.org/10.2753/MIS0742-1222240109.
15. Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, T., & Ragu-Nathan, B. S. (2011). Crossing to the dark side: Examining creators, outcomes, and inhibitors of technostress. Communications of the ACM, 54(9), 113-120.
16. Wang, H., Ding, H., & Kong, X. (2023). Understanding technostress and employee well-being in digital work: The roles of work exhaustion and workplace knowledge diversity. International Journal of Manpower, 44(2), 334-353. https://doi.org/10.1108/IJM-08-2021-0480.
17. Yıldırım, B. A. (2021). Teknostresin çalışanların karar verme eğilimlerine olan etkisinde iş güvencesizliği ve duygusal zekanın düzenleyici rolü: Havacılık sektöründe bir araştırma (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 17.05.2024
18. Yıldırım, B. A., & Börü, D. (2023). The effect of technological stress dimensions on employees' decision-making styles and regulatory role of job ınsecurity perception: A research in the aviation sector. Journal of Aviation, 7(1), 39-54. https://doi.org/10.30518/jav.1180461.