Research Article

Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini

Volume: 10 Number: 1 June 30, 2024
EN TR

Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini

Abstract

Teknolojideki gelişmeler Yapay zekanın birçok araştırma alanında kullanımını arttırmaktadır. Yapay zeka ve makine öğrenmesi tabanlı araçların tahmin işlevindeki başarısı, araştırmacıları, bu araçları daha yaygın bir biçimde kullanma konusunda cezbetmektedir. Hava tahmini de bahsi geçen araştırma alanlarından biridir. Bu çalışmada belirli bir zaman dilimindeki İzmir’e ait günlük hava verilerinden yola çıkılarak hava tahmini gerçekleştirilmiştir. Tahmin için hem Yapay Sinir Ağları (YSA) hem de Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi (ANFIS) modelleri kullanılmıştır. Çalışmada maksimum sıcaklık minimum sıcaklık, çiy noktası, yağış miktarı, deniz seviyesindeki başınç, görüş mesafesi, rüzgar hızı, maksimum rüzgar hızı, standart basınç değerlerini içeren toplam 9 girdiye karşılık tek çıktı olan ortalama sıcaklık değeri tahmin edilmiştir. İki modelin test performansı hata karelerinin ortalaması (HKO) ve hata karelerinin ortalamasının karekökü (HKOK) cinsinden elde edilmiş ve birbiriyle karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar hava tahmini işlevinde ANFIS’inYSA’ya göre daha üstün performansa sahip olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

  1. Berber, N., ve Boru, A. (2013). Adaptif ağ yapısına dayalı bulanık çıkarım sistemi ile hava tahmini. Endüstri Mühendisliği, Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
  2. Tokmak, A., Atalay, İ., and Yelgel, Ö. C. (2023). Forecasting Wind Power Generation Using Artificial Neural Network. International Journal of Pure and Applied Sciences, 9(1), 7-19.
  3. Aygören, H., Saritaş, H., and Morali, T. (2012). İMKB 100 endeksinin yapay sinir ağları ve newton nümerik arama modelleri ile tahmini. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(1), 73-88.
  4. Hulya, H., Karakurt, M., Cengiz, H., ve Karcı, A. (2023). GloVe Kelime Gömmeleri ve Sinir Ağları ile Haber Metinlerinin Sınıflandırılması. International Journal of Pure and Applied Sciences, 9(1), 175-187.
  5. Calp, M. H. (2019). İşletmeler için personel yemek talep miktarının yapay sinir ağları kullanılarak tahmin edilmesi. Politeknik dergisi, 22(3), 675-686.
  6. Çınaroğlu, E., ve Tunahan, A. (2020). THY hisse senedi değerinin yapay sinir ağları ile tahmini. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(1), 1-19.
  7. Yüksel, R., ve Akkoç, S. (2016). Altın fiyatlarının yapay sinir ağları ile tahmini ve bir uygulama. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 17(1), 39-50.
  8. Jang, J.-S. (1993). ANFIS: adaptive-network-based fuzzy inference system. IEEE transactions on systems, man, and cybernetics, 23(3), 665-685.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pattern Recognition

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 28, 2024

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

November 1, 2023

Acceptance Date

May 11, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 1

APA
Dogan, T. (2024). Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini. International Journal of Pure and Applied Sciences, 10(1), 12-24. https://doi.org/10.29132/ijpas.1384431
AMA
1.Dogan T. Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2024;10(1):12-24. doi:10.29132/ijpas.1384431
Chicago
Dogan, Turgut. 2024. “Yapay Sinir Ağları Ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi Ile Hava Tahmini”. International Journal of Pure and Applied Sciences 10 (1): 12-24. https://doi.org/10.29132/ijpas.1384431.
EndNote
Dogan T (June 1, 2024) Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini. International Journal of Pure and Applied Sciences 10 1 12–24.
IEEE
[1]T. Dogan, “Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini”, International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 10, no. 1, pp. 12–24, June 2024, doi: 10.29132/ijpas.1384431.
ISNAD
Dogan, Turgut. “Yapay Sinir Ağları Ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi Ile Hava Tahmini”. International Journal of Pure and Applied Sciences 10/1 (June 1, 2024): 12-24. https://doi.org/10.29132/ijpas.1384431.
JAMA
1.Dogan T. Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2024;10:12–24.
MLA
Dogan, Turgut. “Yapay Sinir Ağları Ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi Ile Hava Tahmini”. International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 10, no. 1, June 2024, pp. 12-24, doi:10.29132/ijpas.1384431.
Vancouver
1.Turgut Dogan. Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2024 Jun. 1;10(1):12-24. doi:10.29132/ijpas.1384431

Cited By

download?token=eyJ1aWQiOjExNDQyMSwiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiVFJEaXppbmxvZ29fbGl2ZS1lMTU4Njc2Mzk1Nzc0Ni5wbmciLCJwYXRoIjoiZmQ0MS83M2Q5LzM2NDkvNjlhMDA3ODA1YTlmMTcuOTY1MTM2NDYucG5nIiwiZXhwIjoxNzcyMDk4OTYwLCJub25jZSI6IjZiYTZlMjJkZWUxOWZkZmQ0Y2Y5ZGU2ZDM5ZGYxYWIwIn0.cBh4PLOiOk2HZxiMIuHbYkE-VqlAI6yS9_1ogzjRrlY

154501544915448154471544615445