Hastane İnfeksiyonlarından İzole Edilen Mikroorganizmalara Karşı Bazı Bitki Ekstraktlarının Antimikrobiyal Aktivitesi

Abstract

Antibiyotikler, bakteriyel infeksiyonları önlemek için temel tedavi edici seçenektir. Ancak, bu konuda bakteriyel direncin artmasından dolayı dezavantaj da vardır. Bu yüzden bitkiler üzerine yapılan antimikrobiyal çalışmalar önemli bir alternatif olmuştur. Bu çalışmada, 24 hastadan alınan kültür örneklerinden izole edilen mikroorganizmalara karşı Sinop’tan toplanan Jurinea kilae, Isatis arenaria, Verbascum degenii ve Pancratium maritimum bitki türlerinden farklı çözücüler (metanol, etanol ve su) kullanılarak elde edilen ekstraktların antimikrobiyal aktivitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Klinik örneklerden izole edilen mikroorganizmaların cins ve tür düzeyinde tanımlamaları VITEK 2 Compact (bioMérieux, Fransa) sisteminde yapılmıştır. Bitkiler, Sinop ilinde farklı noktalardan toplanmış ve tür teşhisi yapıldıktan sonra diğer işlemler için saklanmıştır. Bitki örneklerinden ekstraksiyon için metanol, etanol ve su kullanılmıştır. Antimikrobiyal aktivite, disk difüzyon ve mikrodilüsyon yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Disk difüzyon sonuçlarına göre, özellikle I. arenaria ve V. degenii türlerinden elde edilen metanol ve etanol ekstraktları Klebsiella pneumoniae ssp. ozaenae, Proteus, Serratia, Staphylococcus, Kocuria ve Candida’ya karşı daha yüksek aktivite (10-26±1.4 mm) göstermiştir. Ayrıca ekstraktların, Gram (-) bakteriler ve mayalara nazaran Gram (+) bakterilere karşı daha etkili oldukları saptanmıştır. Aktif ekstraktların minimum inhibisyon konsantrasyonu (MİK) değerleri farklı organizmalara karşı 250-1000 µg mL^-1 aralığında bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçları, I. arenaria ve V. degenii türlerinden elde edilen metanol ve etanol ekstraktlarının alternatif doğal antimikrobiyal ajanlara sahip olduğunu vurgulamaktadır. Böylece, bu sonuçlara göre I. arenaria ve V. degenii metanol ve etanol ekstraktlarının antimikrobiyal bileşikler içerdiği ve bunun yeni ilaç geliştirilmesinde kullanılabileceği önerilebilir. Bu çalışma aynı zamanda klinik kökenli infeksiyonlarla ilgili halk sağlığı risklerinin azalmasına önemli bir katkı sağlayabilir.