Yıl 2021, Cilt 8 , Sayı 1, Sayfalar 133 - 156 2021-05-20

Labour Debates in Studies on Digital Media Platforms: An Evaluation through the Lens of Political Economy
Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme

Duygu ÇELİKER SARAÇ [1] , Seyhan AKSOY [2]


In recent years, there has been an ongoing debate in the academic literature concerning the users of digital media platforms. While mainstream studies seek to identify the needs of users that social media platforms such as Facebook, Instagram, and Twitter meet, critical studies seek to study digital media users to make sense of and reinterpret Marx’s theory of the labor process in a digital context. In their conceptualizations of immaterial or knowledge labour, critical studies argue that users contribute a form of productive labour, a form of “productive consumption,” but in doing so these studies depart significantly from traditional Marxist notions of labour, commodity, production, and consumption. This article focuses on the necessity of reconstructing the links between the traditional concepts of political economy and the new definitions and interpretations emerging from critical orientations in the analysis of digital media platforms.

Son yıllarda akademik yazında dijital medya platformları kullanıcıları üzerinden süregiden bir tartışma söz konusudur. Anaakım incelemeler Facebook, Instagram, Twitter gibi platformların kullanıcının hangi ihtiyaçlarına cevap verdiği sorusuna yanıt ararken eleştirel incelemeler, Marx’ın emek süreci teorisini kullanıcı üzerinden yeniden okuma ve anlamlandırma çabası içindedir. Maddi olmayan emek ya da bilgi emeği kavramsallaştırmalarında billurlaşan eleştirel incelemeler, kullanıcıyı üretken emek ilan ederek, yani son kertede “üreten tüketim” analizine dönüşerek, Marx’ın meta, emek, üretim ve tüketim üzerine söylediklerinden koparılmaktadır. Bu makale, dijital medya platformu incelemelerinde eleştirel yönelimlerden yükselen tanımlamaların ve yorumların ekonomi politik yaklaşımla bağlarını yeniden inşa etmesinin gerekliliği üzerinde durmaktadır.
  • Adorno, Theodor. W. 2000. Minimamoralia. Çevirenler Ahmet Doğukan ve Orhan Koçak. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Adorno, Theodor. W. 2002. The Stars Down to Earth and Other Essays on The Irrational in Culture. London& New York: Routledge.
  • Ahluwalia, Pal and Miller Toby. 2014. “The Prosumer”. Social Identities 20: 259-261.https://doi.org/10.1080/13504630.2015.1004830.
  • Bell, Daniel. 1962. The End of Ideology. N.Y: Collier Books.
  • Boyd-Barret, Oliver. 2006. “Ekonomi Politik Yaklaşım.” Çeviren Levent Yaylagül. Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği içinde, Derleyen Levent Yaylagül, 1-13. Ankara: Dalbaz Yayınları.
  • Braverman, Harry. 1974. Labor and Monopoly Capital: The Degratation of Work in the Twentieth Century. New York and London: Monthly Review Press.
  • Camfield, David. 2007. “The Multitude and the Kangaro: A Critique of Hardt and Negri’s Theory of Immaterial Labour”. Historical Materialism 15: 21-52. https://doi.org/10.1163/156920607X192057.
  • Cohen Nicole, S. 2008. “The Valorization of Surveillance: Towards a Political Economy of Facebook”. Democratic Communiqué 22 (1): 5-22.
  • Cote Mark ve Jennifer Pybus. 2014. “Maddi Olmayan Emek 2.0’ı Öğrenme: Facebook ve Sosyal Ağlar.” Çeviren Damla Öz. Bilişsel Kapitalizm! Eğitim ve Dijital Emek içinde, Editörler Michael A. Peters ve Ergin Bulut, 241-270. Ankara: NotaBene Yayınları.
  • Dolan, Rebecca vd. 2016. “Social Media Engagement Behaviour: A Uses and Gratifications Perspective”. Journal of Strategic Marketing 24 (3-4): 261-277. https://doi.org/10.1080/0965254X.2015.1095222
  • Facebook.2021. "Hizmet Koşulları". (https://tr-tr.facebook.com/legal/terms).
  • Fisher, Eran. 2014. “Daha Az Yabancılaşma Nasıl Daha Fazla Sömürü Yaratır? Sosyal Paylaşım Sitelerinde İzleyici Emeği”. Çeviren Gökçe Baydar. Marx Geri Döndü: Medya, Meta ve Sermaye Birikimi içinde, Derleyen Funda Başaran, 119-150. Ankara: NotaBene Yayınları.
  • Fiske, John. 1999. Popüler Kültürü Anlamak. Çeviren Süleyman İrvan. İstanbul: Parşömen Yayıncılık.
  • Fuchs, Christian. 2009. “Information and Communication Technologies and Society A Contribution to the Critique of the Political Economy of the Internet”. European Journal of Communication 24 (1): 69-87. https://doi.org/10.1177/0267323108098947
  • Fuchs, Christian. 2010. “Labor in Informational Capitalism and on the Internet”. The Information Society 26 (3): 179-196. https://doi.org/10.1080/01972241003712215
  • Fuchs, Christian. 2012. “Dallas Smythe Today - The Audience Commodity, the Digital Labour Debate, Marxist Political Economy and Critical Theory. Prolegomena to a Digital Labour Theory of Value”. TripleC 10(2): 692-740. https://doi.org/10.31269/triplec.v10i2.443
  • Fuchs, Christian. 2014. “Digital Prosumption Labour on Social Media in the Context of the Capitalist Regime of Time”. Time & Society 23: 97-123. https://doi.org/10.1177/0961463X13502117
  • Fuchs, Christian. 2015. Dijital Emek ve Karl Marx. Çeviren Tahir Emre Kalaycı ve Senem Oğuz. Ankara: NotaBene Yayınları.
  • Garnham, Nicholas. 2006. “Kitle İletişiminin Ekonomi Politiğine Katkı”. Çeviren Levent Yaylagül. Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği içinde, Derleyen Levent Yaylagül, 173-185. Ankara: Dalbaz Yayıncılık.
  • Gielen, Pascal. 2014. “Sanat Ortamı: Ekonomik Sömürü İçin Mükemmel Bir Üretim Modeli Mi?”. Çevirenler Elçin Gen vd. Sanat Emeği: Kültür İşçileri ve Prekarite içinde, Derleyen Ali Artun, 205-218. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Hall, Stuart. 1995. “Yeni Zamanların Anlamı”. Çeviren Abdullah Yılmaz. Yeni Zamanlar: 1990’larda Politikanın Değişen Çehresi içinde, Editörler Stuart Hall ve Martin Jacques, 105-124. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Hardt, Michael ve Negri, Antonio. 2003. İmparatorluk. Çeviren Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Hardt, Michael ve Negri, Antonio. 2004. Çokluk: İmparatorluk Çağında Savaş ve Demokrasi. Çeviren Barış Yıldırım. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Harvey, David. 2008. Umut Mekânları. Çeviren Zeynep Gambetti. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Jameson, Fredric. 2005. Modernizmin İdeolojisi. Çevirenler Kemal Atakay ve Tuncay Birkan. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Kangal, Kaan. 2018. “Dijital Emek Tartışmaları”. Maddi Olmayan Emek Teorisi: Kuramsal Bir Eleştiri içinde, Editör Arif Koşar, 157-171. İstanbul: Kor Kitap.
  • Kıyan, Zafer. 2015. “Dijital Kapitalizmin İletişim Alanındaki İzleri: Üretim, Dolaşım, Emek ve Tüketim Süreçleri”. Toplum ve Bilim 135: 27-57.
  • Koşar, Arif. 2018. “Marx’ta “Maddi Olmayan Emek” Kavramının Bağlamı”. Maddi Olmayan Emek Teorisi: Kuramsal Bir Eleştiri içinde, Derleyen Arif Koşar, 97-113. İstanbul: Kor Yayınları.
  • Lazzarato, Maurizio (1996) ‘Immaterial Labour.’ In Radical Thought in Italy: A Potential Politics, edited by Michael Hardt and Paolo Virno, 133-147. Minneapolis: University of Minnesota Press.
  • Lazzarato, Maurizio. 2005. “Maddi Olmayan Emek”. İtalya’da Radikal Düşünce ve Kurucu Politika içinde, Çevirenler Selen Göbelez ve Sinem Özer, 227-246. İstanbul: Otonom Yayıncılık.
  • Marx, Karl. 2011. Kapital: Birinci Cilt. Çeviren Alaattin Bilgi. Ankara: Sol Yayınları.
  • Marx, Karl. 1998. Artı-Değer Teorileri: Birinci Kitap. Çeviren Yurdakul Fincancı. Ankara: Sol Yayınları.
  • Marx, Karl. 2014. Grundrisse: Ekonomi Politiğin Eleştirisi İçin Ön Çalışma. Çeviren. Sevan Nişanyan. İstanbul: Birikim Yayınları.
  • Mattelart, Armand. 1991. “Reklamcılık”. Çeviren Fatoş Ersoy. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Murray, Robin. 1995. Fordizm ve Postfordizm. Çeviren Abdullah Yılmaz. Yeni Zamanlar: 1990’larda Politikanın Değişen Çehresi içinde, Editörler Stuart Hall ve Martin Jacques, 46- 62. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • National Cosh (2009). The Dirty Dozen, Workers’ Memorial Week.
  • Örs, H. Birsen. 2009. “Postmodern Dünyada İdeolojinin Dönüşümü”. İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 40: 1-12.
  • Quinn, Kelly. 2016. “Why We Share: A Uses and Gratifications Approach to Privacy Regulation in Social Media Use”. Journal of Broadcasting&Electronic Media 60(1): 61-86. https://doi.org/10.1080/08838151.2015.1127245
  • Rey, PJ Patella. 2012. “Alienation, Exploitation and Social Media”. American Behavioral Scientist 56(4): 99-420. https://doi.org/10.1177/0002764211429367
  • Ritzer, George. 1998. Toplumun McDonaltlaştırılması. Çeviren Şen Süer Kaya. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Savran, Sungur ve Tonak, E. Ahmet. 2006. “Üretken Emek ve Üretken Olmayan Emek: Açıklığa Kavuşturma ve Sınıflandırma Denemesi”. Praksis 16 (Güz): 17-48.
  • Sayers, Sean. 2018. “Emek Kavramı: Marx ve Eleştirmenleri”. Maddi Olmayan Emek Teorisi: Kuramsal Bir Eleştiri içinde, Hazırlayan Arif Koşar, 23-51. İstanbul: Kor Kitap.
  • Smythe, Dallas. (1977). “Communications: Blindspot of Western Marxism”. Canadian Journal of Political and Social Theory (1) 3: 1-27.
  • Sohn-Rethel, Alfred. (2011). Zihin Emeği Kol Emeği: Epistemoloji Eleştirisi. Çeviren Ayşe Deniz Temiz. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Whiting, Anita and Williams Davis. 2013. “Why People Use Social Media: A Uses and Gratifications Approach”. Qualitative Market Researh an International Journal. 16 (4): 362-369.
  • Yurtsever, Haluk. 2016. Orta Sınıf Efsanesi. İstanbul: Yordam Kitap.
  • Yong Jin, Dal. 2015. “Critical Analysis of User Commodities as Free Labour in Social Networking Sites: A Case Study of Cyworld”. Continuum: Journal of Media & Cultural Studies 29 (6): 938-950. https://doi.org/10.1080/10304312.2012.664115.
  • Johnston, Matthew. 2019. “How Facebook Makes Money”. Son erişim tarihi 6 Aralık 2019. https://www.investopedia.com/ask/answers/120114/how-does-facebook-fb-make-money.asp.
  • Sloane, Garett. 2019. “Facebook Reports Increases In Ad Revenue and Users In The Third Quarter”. Son erişim tarihi 6 Aralık 2019. https://adage.com/article/digital/facebook-reports-increases-ad-revenue-and-users-third-quarter/2211401.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-6981-799X
Yazar: Duygu ÇELİKER SARAÇ
Kurum: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-5167-5866
Yazar: Seyhan AKSOY
Kurum: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 20 Mayıs 2021

Bibtex @araştırma makalesi { ilef933176, journal = {Ankara Üniversitesi İlef Dergisi}, issn = {2148-7219}, eissn = {2458-9209}, address = {}, publisher = {Ankara Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {8}, pages = {133 - 156}, doi = {10.24955/ilef.933176}, title = {Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme}, key = {cite}, author = {Çeliker Saraç, Duygu and Aksoy, Seyhan} }
APA Çeliker Saraç, D , Aksoy, S . (2021). Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme . Ankara Üniversitesi İlef Dergisi , 8 (1) , 133-156 . DOI: 10.24955/ilef.933176
MLA Çeliker Saraç, D , Aksoy, S . "Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme" . Ankara Üniversitesi İlef Dergisi 8 (2021 ): 133-156 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilef/issue/58244/933176>
Chicago Çeliker Saraç, D , Aksoy, S . "Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme". Ankara Üniversitesi İlef Dergisi 8 (2021 ): 133-156
RIS TY - JOUR T1 - Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme AU - Duygu Çeliker Saraç , Seyhan Aksoy Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.24955/ilef.933176 DO - 10.24955/ilef.933176 T2 - Ankara Üniversitesi İlef Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 133 EP - 156 VL - 8 IS - 1 SN - 2148-7219-2458-9209 M3 - doi: 10.24955/ilef.933176 UR - https://doi.org/10.24955/ilef.933176 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Ankara Üniversitesi İlef Dergisi Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme %A Duygu Çeliker Saraç , Seyhan Aksoy %T Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme %D 2021 %J Ankara Üniversitesi İlef Dergisi %P 2148-7219-2458-9209 %V 8 %N 1 %R doi: 10.24955/ilef.933176 %U 10.24955/ilef.933176
ISNAD Çeliker Saraç, Duygu , Aksoy, Seyhan . "Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme". Ankara Üniversitesi İlef Dergisi 8 / 1 (Mayıs 2021): 133-156 . https://doi.org/10.24955/ilef.933176
AMA Çeliker Saraç D , Aksoy S . Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi. 2021; 8(1): 133-156.
Vancouver Çeliker Saraç D , Aksoy S . Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi. 2021; 8(1): 133-156.
IEEE D. Çeliker Saraç ve S. Aksoy , "Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme", Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, c. 8, sayı. 1, ss. 133-156, May. 2021, doi:10.24955/ilef.933176