This study aims to comparatively analyze the representations of women in Halide Edip Adivar’s Seviye Talip and Zoya Zana Pirzad’s I Will Turn off the Lights. While Seviye Talip explores gender roles and the social position of women during the modernization process in the late Ottoman Empire, I Will Turn off the Lights sheds light on the impact of traditional family structures on women’s lives within Iranian society. Both works examine the social dynamics that subject women to familial, societal, and psychological pressures, transforming them into the ‘subaltern’ figures identified by Spivak as silenced, marginalized, and othered, related with Bourdieu’s concepts of male domination and symbolic violence. In this context, the experiences of female characters in relation to gender roles under male domination will be comparatively examined through the lens of sociological feminist theory. Furthermore, the study aims to contribute to the visibility of women's long-standing individual and social struggle to break societal norms that "turn one into the other," focusing on the similarities of gender roles in 19th-century Ottoman and 20th-century Iranian societies.
Bu çalışmada, Halide Edip Adıvar’ın Seviye Talip ve Zoya Zana Pirzad’ın Işıkları Ben Söndürürüm adlı eserlerinde yaratılan kadın imgeleri karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Seviye Talip, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemindeki modernleşme sürecinde toplumsal cinsiyet rollerini ve kadının konumunu ele alırken, Işıkları Ben Söndürürüm ise İran toplumundaki geleneksel aile yapısının kadınların yaşamı üzerindeki etkilerini gözler önüne sermektedir. Her iki eserde de kadınları ailevi, toplumsal ve psikolojik baskıların hedefi haline getiren ve onları Spivak’ın susturulan, dışlanan ve ötekileştirilenleri işaret eden "madun" figürüne dönüştüren toplumsal dinamiklerle birlikte, Bourdieu’nün öne sürdüğü eril tahakküm ve sembolik şiddet kavramları ele alınacaktır. Bu doğrultuda kadın karakterlerin eril tahakküm altındaki toplumsal cinsiyet rollerine yönelik deneyimleri karşılaştırmalı olarak sosyolojik feminist eleştiri ışığında değerlendirilecektir. Ayrıca çalışma, 19. yüzyıl Osmanlı ve 20. yüzyıl İran toplumsal cinsiyet rollerinin benzerliklerine odaklanarak, ‘birini öteki haline getiren’ toplumsal kalıpları kırma konusunda kadının uzun dönemdir süregelen bireysel ve toplumsal mücadelesinin görünür kılınmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.