Ortaöğretim Öğrencilerinin Boş Zaman Can Sıkıntısı Algılarının Ve Zorbalık Durumlarının Karşılaştırılarak İncelenmesi
Öz
Araştırma, farklı lise türlerinde öğrenim
gören ergenlerin, zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma ve boş zaman
değerlendirme algıları arasında ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla
yapılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi
Formu", Iso-Ahola ve Weissinger (1990) tarafından geliştirilen, Soylu ve
Siyez (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Boş Zaman Can Sıkıntısı
Ölçeği" ve Ayas ve Pişkin (2007) tarafından geliştirilen "Akran
Zorbalığı Belirleme Ölçeği-Ergen Formu" kullanılarak
toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi Batman'da farklı lise türlerinde öğrenim
gören 1062 öğrenciden oluşmaktadır. Analizlerde, karışmayan gruptaki öğrenci
oranının diğer tüm gruptaki öğrenci gruplarından daha fazla olduğu
görülmektedir. Oranların büyüklüğü açısından karışmayan grubu sırasıyla kurban,
zorba-kurban ve zorba grupları izlemektedir. Herhangi bir grupta (zorba,
kurban, zorba-kurban) zorbalık olaylarına karışan öğrencilerin oranı (% 19.9),
"karışmayan" gruptaki öğrencilerin oranı ise (% 80.1) dir. Örneklemin
1/4'ü zorba davranışlara katılırken 3/4'ü katılmamaktadır. Sonuç olarak boş
zaman can sıkıntısı ölçeğinin alt boyutlarında ve tüm ölçekten alınan puanlarda
en yüksek ortalamaya zorba grubundaki öğrencilerin sahip olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Akran Zorbalığı,Zorbalık,Boş Zaman Can Sıkıntısı,Ortaöğretim Öğrencileri
References
- Abadan, N. (1961). Üniversite Öğrencilerinin Serbest Zaman Faaliyetleri. Ankara: Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları. No:135-177.
- Acar, T. (2009). Dokuzuncu Sınıf Öğrencilerinde Akran Zorbalığı ve Psikolojik Belirtiler. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Alikaşifoğlu, M., Erginöz, E., Ercan, O., Uysal, Ö., ve Albayrak-Kaymak, D. (2007). Bullying Behaviours and Psychosocial Health: Results From a Cross-Sectional Survey Among High School Students in İstanbul, Turkey. European Journal Of Pediatrics, 166, 1253-1260
- Atmaca, H. (1997). Boş zaman-kütüphane bağlamında psikolojik ve sosyolojik açılardan birey. Türk Kütüphaneciliği, 11. cilt, 4. sayı.
- Ayas, T. (2008). İlköğretim Okullarına Yönelik Geliştirilen Zorbaca Davranışları Önleme Programının Etkinliğinin Test Edilmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Ayas, T. ve Horzum, M., B., (2011). Öğretmenlerin Sanal Zorbalık Algılarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi, International Online Journal of Educational Sciences, 3(2), 619–640.
- Ayas, T ve Pişkin, M. (2007). Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formunun Geliştirilmesi. IX. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi17-19 Ekim 2007 İzmir.
- Bakırcıoğlu, R. (1994). İlköğretim Ortaöğretim ve Yükseköğretimde Rehberlik ve Psikolojik Danışma. Ankara: Turhan Kitabevi. 4. Baskı.
- Baldry, A.C. (2004). “What about bullying?” An experimental field study to understand students’ attitudes towards bullying and victimisation in Italian middle schools. British Journal of Educational Psychology 74, 583-598.
- Büküşoğlu, N. ve Bayturan, A.F. (2005). Serbest Zaman Etkinliklerinin Gençlerin Psiko-Sosyal Durumlarına İlişkin Algısı Üzerindeki Rolü. Ege Tıp Dergisi, 44(3), 173-177.