<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>i̇smus - jmp</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2547-9695</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2587-0815</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>İstanbul Medeniyet Üniversitesi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Political Science</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Siyaset Bilimi</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <trans-title-group xml:lang="ar">
                                    <trans-title>مقاومة الطوارق للتوسع الفرنسي في الصحراء الجزائرية</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                                                                                                                <article-title>CEZAYİR SAHRASI’NDAKİ FRANSIZ NÜFUZUNA KARŞI TEVÂRIK MUKÂVEMETİ (1881-1928)</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="fr">
                                    <trans-title>LA RÉSISTANCE DES TOUAREGS FACE A LA PÉNÉTRATION FRANÇAISE DANS LE SAHARA ALGERIEN (1881-1928)</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Gherbi</surname>
                                    <given-names>Elkali</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Université Yahia Farès de Médéa</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20161226">
                    <day>12</day>
                    <month>26</month>
                    <year>2016</year>
                </pub-date>
                                        <volume>1</volume>
                                        <issue>2</issue>
                                        <fpage>1</fpage>
                                        <lpage>12</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20170515">
                        <day>05</day>
                        <month>15</month>
                        <year>2017</year>
                    </date>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2016, Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2016</copyright-year>
                    <copyright-holder>Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <trans-abstract xml:lang="ar">
                            <p>من جملة الأحداث الهامة التي شهدتها الجزائر أواخر القرن التاسع عشر؛ تلك المقاومة الباسلة والمشرفة التيخاضها سكان الجنوب الشرقي للصحراء الجزائرية في مواجهة الغزو الاستعماري لهذه المنطقة مع نهاية القرنالتاسع عشر وبداية القرن العشرين. والتي شاركت فيها معظم قبائل وعشائر الطوارق تحت قيادة زعمائها وأمناءعقالها. وهي المقاومة التي كلفت فرنسا تجنيد كامل قواتها المادية والبشرية المرابطة في الشمال الصحراويللقضاء عليها لتأمين سيطرتها على الصحراء الجزائرية، التي بدأت تتطلع إليها عدة قوى أوربية منافسة لفرنسا.خاصة وأن هذه المقاومة قد كبدت الطرف الفرنسي خسائرا مادية وبشرية كبيرة وسقوط ضباطا وقادة وعسكريين.زيادة على أن هذه المقاومة أظهرت التحالف العثماني الجزائري الليبي في مواجهة المشروع الفرنسي الراميلتنصير الطوارق.وسوف نستعرض في ورقتنا البحثية هذه المقاومة، ولكن ليس بالاستفاضة والتوسع الذي يمكننا من توضيح كلخفايا هذا الموضوع بجزئياته وكلياته. إذ نركز فقط على شخصية نضالية كان لها الدور الريادي في تطور المساروحجتنا في ذلك أن المادة التاريخية التي هي le Sultan Amoud التاريخي لهذه المقاومة، وهو السلطان آمودبين أيدينا شحيحة ولا تفي بالحاجة. ورغم أن المدرسة الفرنسية أولت اهتماما كبيرا بموضوع الصحراء الجزائريةبهدف معرفة إمكانياتها الاقتصادية والبشرية وتضاريسها الجغرافية والطبيعية ودراسة المجتمع الطرقي بعاداتهوتقاليده وثقافته إلا أن هذه المدرسة أهملت عن قصد كل ما يتعلق بمواقف هذا الأخير من الوجود الفرنسي ، اللهمإلا بعض الإشارات الواردة في تقارير ومذكرات وبرقيات بعض القادة الفرنسيين العسكريين الذين تولوا مهماتعسكرية وقيادية في الصحراء لهذا فإن أغلب المعلومات التاريخية الواردة في هذه الدراسة ، استقيناها اعتماداعلى الرواية الشفوية المحلية من خلال شهادات أشخاص عايشوا الأحداث الأخيرة من هذه المقاومة</p></trans-abstract>
                                                                                                                                    <abstract><p>Cezayir’de yaşanan en önemli olaylar arasında Cezayir Sahrası’nın güneydoğusundakihalkın onurlu ve cesur direnişi yer almaktadır. 19. ve 20. yüzyıllar arasında bölgeyiişgal eden sömürgecilere karşı hararetle sergilenen bu direnişe, birçok Tevârık(Tuareg) kabilesi reisi (amenukali) öncülük etmiştir. Bu direniş, Fransa’nın Avrupalırakiplerinin göz diktiği Cezayir Sahrası’nda hâkimiyetini güçlendirmek ve bu direnişiyok etmek amacıyla Sahra’nın kuzeyine konuşlandırdığı fiziksel, maddi ve insanikaynaklarının tümünü harekete geçirmesine sebep olmuştur. Birçok subay ve ordukomutanını kaybeden Fransızların büyük oranda insani ve maddi zarar görmesineneden olan bu direniş, Fransa’nın Cezayir halkını Hristiyanlaştırma projesikarşısındaki Osmanlı-Cezayir-Libya ittifakını gözler önüne sermektedir.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="fr">
                            <p>Parmi les évènements les plus marquants de l’Algérie l’on cite l’honorable braverésistance des habitants du sud-est de Sahara algérien. Elle fut menée avec ardeurcontre l’envahisseur colonisateur de cette région vers entre le 19ème et le 20ème siècles.Plusieurs tribus et clans Touaregs y participèrent sous la direction de leurs chefs(Amenokals). Ce fut la résistance qui poussa la France à déployer toutes ses ressourcesphysiques, matérielles et humaines postées au nord du Sahara dans le but de l’anéantiret d’assurer sa dominance et son contrôle sur le Sahara algérien convoité par plusieurspuissances européennes concurrentes de la France. Une résistance qui infligea à lapartie française des pertes colossales d’ordres humain et matériel, perdant plusieursofficiers et chefs militaires. La résistance mit en relief l’alliance ottomane algérolibyenneluttant contre le projet français oeuvrant christianiser le peuple algérien.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Tevârıklar (Tuaregler)</kwd>
                                                    <kwd>  Cezayir</kwd>
                                                    <kwd>  Afrika</kwd>
                                                    <kwd>  Büyük Sahra</kwd>
                                                    <kwd>  Osmanlı İmparatorluğu</kwd>
                                                    <kwd>  Libya</kwd>
                                                    <kwd>  Gât</kwd>
                                                    <kwd>  Cânet</kwd>
                                                    <kwd>  Fransız Sömürgeciliği</kwd>
                                                    <kwd>  Cezayir Direnişi</kwd>
                                                    <kwd>  İslam</kwd>
                                                    <kwd>  Ezgar</kwd>
                                                    <kwd>  Hoggar</kwd>
                                                    <kwd>  Fransız İşgali</kwd>
                                                    <kwd>  Amenukal</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                <kwd-group xml:lang="ar">
                                                    <kwd>الطوارق</kwd>
                                                    <kwd>  الجزائر</kwd>
                                                    <kwd>  أفريقيا</kwd>
                                                    <kwd>  الصحراء</kwd>
                                                    <kwd>  الإمبراطورية العثمانية</kwd>
                                                    <kwd>  ليبيا</kwd>
                                                    <kwd>  الغاط</kwd>
                                                    <kwd>  جانت</kwd>
                                                    <kwd>  فرنسا الاستعمارية</kwd>
                                                    <kwd>  المقاومة الجزائرية</kwd>
                                                    <kwd>  الإسلام</kwd>
                                                    <kwd>  الأزغار</kwd>
                                                    <kwd>  الهقار</kwd>
                                                    <kwd>  الفرنسية الاختراق</kwd>
                                                    <kwd>  الأمانوقال</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                            <kwd-group xml:lang="fr">
                                                    <kwd>Touaregs</kwd>
                                                    <kwd>  Algérie</kwd>
                                                    <kwd>  Afrique</kwd>
                                                    <kwd>  Sahara</kwd>
                                                    <kwd>  Empire Ottoman</kwd>
                                                    <kwd>  Lybie</kwd>
                                                    <kwd>  Ghât</kwd>
                                                    <kwd>  Djanet</kwd>
                                                    <kwd>  La France colonial</kwd>
                                                    <kwd>  La Résistance Algérienne</kwd>
                                                    <kwd>  L’islam</kwd>
                                                    <kwd>  Ajjer</kwd>
                                                    <kwd>  Hoggar</kwd>
                                                    <kwd>  Pénétration Française</kwd>
                                                    <kwd>  Amenokal</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Marchand, H. (1910). Les pretentions Turques en Afrique, in ques. dipl. et. col.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cartier, M. (1911). “Les Turcs en Afrique centrale, la frontierre Franco-
Tripolitaine”, Afrique Française, No: 21.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bernard, M. (1882). Deuxieme Mission Flaters, historique et raport, rediges au
service central des affaires indigenes, A. Jordan, Alger, 156-157.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Stucklé, Henri (1884). Le Commerce de la France avec le Soudan, Paris, 6 
Challa, 23-30.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
