Araştırma Makalesi

PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA

Sayı: 5 31 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA

Öz

Peştunlar (veya Pahtun/Patanlar) Asya’nın en ilgi çekici ve haklarında en fazla araştırma yapılan halklarından biridir. Ancak bu araştırmalara rağmen Peştun halkının kökenleri konusunda bir görüş birliğine varılmış değildir. Afganistan’da 15 milyon, Pakistan’da ise 35 milyon Peştun’un yaşadığı tahmin edilmektedir. Peştunların soyunun İsrailoğullarına dayandığı iddiasına ilk olarak Babür Şahı Cihangir’in (1605-1627) saray hizmetkârlarından olan Nimetullah'ın tahminen 1612 yılında tamamladığı Makhzan-i Afgani’de rastlanmaktadır. Peştunların İsrail soyundan geldiklerine dönük iddialar 19. asırda Afganistan’a olan ilgileri giderek artan İngiliz araştırmacılar arasında ilgi odağı haline gelmiştir. Hatta hikâye biraz daha ilginç hale getirilerek Peştunların, Assurların İsrail Krallığını yıktıkları zaman sürdükleri ve kendilerinden bir daha haber alınamayan kayıp on kabilenin torunları olduğu ileri sürülmüştür. Öte yandan Peştunların Aryan kökenli oldukları tezide oldukça önemlidir. Başlangıçta sadece dilbilimsel ve arkeolojik kanıtlara dayalı olarak kurgulanan Aryan tezi teorileri zamanla siyasal anlamlar da kazanarak bilimsel sınırların ötesine taşınmıştır. Yazıda birçok ispat ve konu kullanılmakla birlikte; Peştunların ırkî değil etno-kültürel bir tanımlama olduğu varsayımına varılmıştır ve Peştunlar arasında yapılan genetik araştırmalarda Ortadoğu kökenli genlere rastlanmasından anlaşıldığı üzere aslında soyları farklı halklara dayanmakla birlikte bugün Peştun kimliğini benimsemiş çok sayıda birey bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Erden, Gökhan, Ulaş Töre Sivrioğlu. “Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma.” İsrailiyat: İsrail ve Yahudi Çalışmaları Dergisi, no. 5 (Kış 2019): 16-32.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ulaş Töre Sivrioğlu Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2018

Kabul Tarihi

31 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Erden, G., & Sivrioğlu, U. T. (2019). PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA. İsrailiyat, 5, 23-39. https://izlik.org/JA43MF76JP
AMA
1.Erden G, Sivrioğlu UT. PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA. İSRAİLİYAT. 2019;(5):23-39. https://izlik.org/JA43MF76JP
Chicago
Erden, Gökhan, ve Ulaş Töre Sivrioğlu. 2019. “PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA”. İsrailiyat, sy 5: 23-39. https://izlik.org/JA43MF76JP.
EndNote
Erden G, Sivrioğlu UT (01 Aralık 2019) PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA. İsrailiyat 5 23–39.
IEEE
[1]G. Erden ve U. T. Sivrioğlu, “PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA”, İSRAİLİYAT, sy 5, ss. 23–39, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43MF76JP
ISNAD
Erden, Gökhan - Sivrioğlu, Ulaş Töre. “PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA”. İsrailiyat. 5 (01 Aralık 2019): 23-39. https://izlik.org/JA43MF76JP.
JAMA
1.Erden G, Sivrioğlu UT. PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA. İSRAİLİYAT. 2019;:23–39.
MLA
Erden, Gökhan, ve Ulaş Töre Sivrioğlu. “PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA”. İsrailiyat, sy 5, Aralık 2019, ss. 23-39, https://izlik.org/JA43MF76JP.
Vancouver
1.Gökhan Erden, Ulaş Töre Sivrioğlu. PEŞTUNLARIN KÖKENİ: BENE İSRAİL TEORİSİ/ ETNOLOJİK, TARİHİ, DİLBİLİMSEL VE GENETİK KAYNAKLARIN IŞIĞINDA BİR TARTIŞMA. İSRAİLİYAT [Internet]. 01 Aralık 2019;(5):23-39. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43MF76JP