İstanbul İktisat Dergisi 2602-4152 2602-3954 İstanbul Üniversitesi 10.26650/ISTJECON2024-1267278 Business Administration İşletme Aspects of Employment in Ottoman Waqfs Examples of Fatih, Yavuz Selim, and Süleymaniye Waqfs https://orcid.org/0000-0001-8620-1695 Karademir Ayşenur Gümüşhane University, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Department of Economics 12 31 2024 74 2 351 375 03 18 2023 12 16 2024 Copyright © 1939, İstanbul İktisat Dergisi 1939 İstanbul İktisat Dergisi

This study examines the role of Ottoman imperial waqfs as employment institutions, focusing on the salary register EV.HMH.1178, prepared for the Fatih, Yavuz Selim, and Süleymaniye waqfs in the early 18th century. By analyzing the administrative and financial oversight documented in this register, the article explores the redistributive functions of these waqfs and their contribution to sustaining long-term social and economic stability. Special attention is given to the intervention of the central office (Sadr-ı Âli Nezareti/Grand Vizier’s Office) through an imperial decree and the classification of employee roles by workplace. This research contributes to the literature on waqfs by providing insights into their employment systems and administrative practices.JEL Classification : B11 , B15 , Z13

 Ottoman Waqfs Employee Salary Register Waqf Account Book Archival Sources google scholar BOA Ottoman Archives google scholar EV. HM d. 1178, Cover page- 2. google scholar EV. HM d. 1178, The Fatih Waqf pp. 3b-19b. google scholar EV. HM d. 1178, The Yavuz Selim Waqf pp. 20b-49b. google scholar EV. HM d. 1178, The Süleymaniye Waqf pp. 50b-89b. google scholar TSMA.d.3882, pp.1-6. google scholar MAD. d. 4924.1-9. google scholar Secondary Sources google scholar Arslanboğa, K. (2015). Hatice Turhan Sultan Evkafı’nın h.1111-12/1112-13 (m.1700-1701/1701-1702) tarihli muhasebe bilançoları. International Journal of Social Science, Number:32, 225-247, Winter III. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2717. google scholar Aslanmirza, Ö. (2017). Surplus-receivers (zevaid-horan) from imperial waqfs: between philanthropy and Political economy. Master’s Thesis. The Graduate Schools of Social Sciences of Middle East Technical University. google scholar Baktır, M. (1998). Hutbe. TDV İslam Ansiklopedisi. 18, 425-428. google scholar Baltacı, C. (1976). XV.-XVI. Asırlarda Osmanlı medreseleri. İstanbul: İrfan Matbaası google scholar Barkan, Ö. L. (1963a). Osmanlı İmparatorluğunda imaret sitelerinin kuruluşu ve işleyiş tarzına ait çalışmalar. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 23 (1-2), 239-296. google scholar Barkan, Ö.L. (1963b). Fatih Cami ve imareti tesislerinin 1489-1490 yıllarına ait muhasebe bilançoları, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 23 (1-2), 298-341. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ iuifm/issue/881/9779. google scholar Barkan, Ö.L. (1971). Süleymaniye Cami ve imareti tesislerine ait bir muhasebe bilançosu 993/994 (1585/1586). Vakıflar Dergisi, 9, 109-161. google scholar Barkan, Ö.L. (1975). The price revolution of the sixteenth century: a turning point in the economic history of the near East. International Journal of Middle East Studies, Vol.6 No.1, 3-28. google scholar Barkan, Ö. L. (1993). Edirne ve civarındaki bazı imaret tesislerinin yıllık muhasebe bilançoları, Belgeler, 1(1-2), 235-377. https://belgeler.gov.tr/tam-metin-pdf/99/tur. google scholar Beyatlı, A. (2013). Fâtih Sultan Mehmed’in 877/1477 tarihli vakfiyyesi, Ankara: TTK Yay. google scholar Bozkurt, N. (1993). Dârülkurrâ TDV İslam Ansiklopedisi, 8, 543-545. google scholar Ergin, O. (1945). Fatih imareti vakfiyesi. İstanbul Belediye Matbaası. google scholar Eroğlu-Memiş, Ş. (2020). Kudüs vakıflarında istihdam: 18.yüzyılda vakıf görevlilerinin sosyo-ekonomik durumları. Osmanlı Araştırmaları,55, 55, 99-144. https://dx.doi.org/10.18589/oa.777845 google scholar Erünsal, İ. E. (2018). Fatih Sultan Mehmed: entellektüel bir sultanın portresi, ilgi duyduğu konular, kitaplar ve Kurduğu kütüphaneler in Fatih Sultan Mehmed Han. Ed. Fahameddin Başar. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Yay. google scholar Faroqhi, S. (1981). Seyyid Gazi revisited: the foundation as seen through sixteenth and seventeenth century documents. Turcica, 13, 90-122. google scholar Faroqhi, S. (1988a). A great foundation in difficulties: or some evidence on economic contraction in the Ottoman empire of the mid-seventeenth century. In Abdelgelil Temimi (Ed.), Melanges professeur Robert Mantran, vol.3, 109-121. Zaghouan:CEROMDI. google scholar Faroqhi, S. (1988b). Agricultural crisis and the art of flute-playing: the worldly affairs of the Mevlevi dervishes (1595-1652). Turcica, 22, 43-70. google scholar Gökçen, İ. (1946). Manisa tarihinde vakıflar ve hayırlar: Hicri (954-1060). Marifet Basımevi google scholar Güran, T. (2006). Ekonomik ve malî yönleriyle vakıflar. İstanbul: Kitabevi. google scholar İnalcık, H. (1990). Istanbul: An Islamic city, Journal of Islamic Studies, Vol.1,1-23. google scholar İnalcık, H. (2004). Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi-I-1300-1600, Çeviren: Halil Berktay, İstanbul: Eren Yayıncılık. google scholar İpşirli, M. (1988). Osmanlı ilmiye mesleği hakkında gözlemler, Osmanlı Araştırmaları, VII (VIII), 273-285. google scholar İpşirli, M. (1994a). Dersiâm. TDV İslam Ansiklopedisi, 9, 185-186. google scholar İpşirli, M. (1994b). Duâgû. TDV İslam Ansiklopedisi, 9,541-542. google scholar İpşirli, M. (2003). Medrese. TDV İslam Ansiklopedisi, 28, 327-333. google scholar Kahraman, S.A. (2006). Evkâf- hümâyûn nezâreti. İstanbul: Kitabevi. google scholar Karademir, A. (2022). Vazife yoklama defterine göre Süleymaniye Vakfı çalışanları: ücretler, görevler, unvanlar. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 44 (2), 316-339. google scholar Kunter, B. (1961). Fatih darüşşifası, Diyanet İşleri Başkanlığı Dergisi, 142-147. google scholar Kürkçüoğlu, K.E. (1962). Süleymaniye vakfiyesi. Ankara: Vakıflar Umum Müdürlüğü Neşriyatı. google scholar Necipoğlu Kafadar, G. (1985). The Süleymaniye complex in İstanbul: an interpretation”, Muqarnas, 3, 92-117. https://doi.org/10.2307/1523086. google scholar Oded, P. (1992). Waqf and Ottoman welfare policy. The poor kitchen of Hasseki Sultan in eighteenth-century Jerusalem. Journal of the Economic and Social History of the Orient, Vol.35, No.2, 167-186. google scholar Orbay, K. (2005). Detailed tax farm registers and arrears registers as sources of the waqf’s financial analyses. Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, Vol.58, No.4, 331-347. google scholar Orbay, K. (2007a). 16. ve 17. yüzyıllarda Bursa ekonomisi: Sultan Çelebi Mehmed Yeşil imareti’nin mali tarihi (1553-1650). Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 22, 125-158. google scholar Orbay, K. (2007b). Structure and content of the waqf account books as sources for Ottoman economic history and Institutional history. Turcica, 39, 3-47 google scholar Orbay, K. (2011). The magnificent Süleymâniye owed a debt to the butcher and the grocer. Belleten, 75 (272),87-134. google scholar Orbay, K. (2013a). Vakıflar ve merkez arasında gelir aktarımları ve savaş finansmanı. Vakıflar Dergisi, 39, 75-88. google scholar Orbay, K. (2013b). Account books of the imperial waqfs (charitable endowments) in the eastern Mediterranean (15th to 19th centuries. The Accounting Historians Journal, 40/1, 31-50. google scholar Orbay, K. (2014). Edirne Muradiyye Vakfı’nın mali yapısı ve gelişimi (1598-1647). Belleten, Cilt:LXXVIII, Sa.283, 983-1031. google scholar Orbay, K. (2017). Imperial waqfs within the Ottoman waqf system. Endowment Studies, 1(2), 135.153. google scholar Orbay, K. (2018). The Celâlî effect’ on rural production and demography in central Anatolia the waqf of Hatuniyye (1590s to 1638). Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hung, 71(1), 29-44. http://doi.org/10.1556/062.2018.71.1.3. google scholar Orbay, K. (2019). Coping with institutional and financial crises in the sixteenth and seventeenth centuries: ensuring the survival of Ottoman royal waqfs. The Medieval History Journal, 22 (2), 229-252. http://doi.org/10.1177/0971945819890444 google scholar Önkal, A-Bozkurt, N. (1993). Cami, TDS İslam Ansiklopedisi. 7, 46-56. google scholar Öztürk, N. (1995). Türk yenileşme tarihi çerçevesinde vakıf müessesesi. Ankara: Türk Diyanet Vakfı Yay. google scholar Öztürk,N. (2006).Mütevelli. TDV İslam Ansiklopedisi. 32,217-220. google scholar Pantık, R. (2014). Atik Valide Sultan külliyesi (1686-1727). Master’s Thesis. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. google scholar Pantık, R. (2021). Merzifonlu Kara Mustafa Paşa vakıfları: yönetimi, kentsel gelişime katıkıları ve iktisadi yapısı. PhD Thesis. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. google scholar Shefer-Mossensohn, M. (2003). Charity and hospitality: hospitals in the Ottoman empire in the early modern period in the Poverty and Charity in Middle Eastern Contexts, ed. Michael Bonner et al. New York: State University of New York Press. google scholar Singer, A. (2002). Constructing Ottoman beneficence-an imperial soup kitchen in Jeruselam, Albany: State University of New York Press. google scholar Tarım-Ertuğ, Z. (2000). İmaret. TDV İslam Ansiklopedisi. 22,219-220. google scholar Thys- Şenocak, L. (2009). Hatice Turhan Sultan-Osmanlı İmparatorluğunda kadın baniler. İstanbul:Kitap Yayınevi. google scholar Unan, F. (1999). İstanbul’un fethi, Fatih külliyesi ve imparatorluk. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 6, 83.91. google scholar Unan, F. (2003). Kuruluşundan günümüze Fâtih külliyesi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay. google scholar Ünver, S. (1938). Fatih külliyesine ait diğer mühim bir vakfiyye. Vakıflar Dergisi.1, 39-45. google scholar Ünver, S. (1942). Süleymaniye külliyesinde dârüşşifâ-tıb medresesi ve dâru’l akâkire dair. Vakıflar Dergisi.2, 195-207. google scholar Yediyıldız.B. (2012). Vakıf, TDV İslam Ansiklopedisi,42, 479-486. google scholar Yüksel, İ. A. (2009). Sultan Selim Camii ve külliyesi. TDV İslam Ansiklopedisi,37, 513-516. google scholar Zengin, Z.S. (2008). Osmanlılar döneminde yaygın din eğitimi faaliyeti olarak hutbeler. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Ensitüsü Dergisi, 17 (1), 379-398. google scholar Zorlu, T. (2002). Süleymaniye tıb medresesi I. Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 3 (2),79-124. google scholar