In this study, we draw attention to the presence of rural settlements in Istanbul and the aim of this study is to reveal the importance of rural settlements for Istanbul. In the studies conducted to date, Istanbul has been generally dealt with on the basis of urban problems. Because of its urban functions, Istanbul’s rural settlements have always been overshadowed. During 1927 to 2018, the number of rural settlements in Istanbul has changed continuously. The reason for this change is the settlements evolving from villages to neighborhoods in Istanbul. With the expansion of the first Istanbul’s macroform area, some of the rural settlements became integrated with the urban area and turned into neighborhoods. The second one, which maintains the quality of the village in the concrete sense; however, it covers the villages that have been administratively converted to the neighborhood status under Law no. In this study, settlements evolving from villages to neighborhoods within the scope of Law No. 6360 are discussed. According to TurkStat, there were 151 villages in Istanbul in 2012. However, in this research, 173 villages were determined by using satellite images. These findings were confirmed by field studies.
Bu çalışmada İstanbul’da yer alan kırsal yerleşmelerin varlığına dikkat çekerek; kırsal yerleşimlerin İstanbul için öneminin ortaya konulmasını amaçlanmıştır. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda İstanbul, genellikle kentsel sorunlar temelinde ele alınmıştır. Kentsel fonksiyonlarının ön plana çıkması nedeniyle İstanbul’un kırsal yerleşimleri daima gölgede kalmıştır. Özellikle 2012 tarih ve 6360 Sayılı büyükşehir yasasıyla 30 büyükşehirde, ilin tamamının kentsel alan olarak temsil edilmesi; İstanbul’daki kırsal yerleşimlerin durumunu daha karmaşık hale getirmiştir. 1927-2018 sürecinde İstanbul’daki kırsal yerleşimlerin sayısı sürekli değişmiştir. Bu değişimin sebebi İstanbul’da köyden mahalleye evrilen kırsal yerleşimlerdir. Köyden mahalleye evrilen kırsal yerleşimler iki farklı kategoriye ayrılmaktadır. Birincisi İstanbul’un makroform alanın genişlemesiyle kırsal yerleşim birimlerinin bazıları kentsel alanla bütünleşip mahalleye dönüşmüştür. İkincisi ise somut anlamda köy niteliğini koruyan; ancak 6360 sayılı yasa kapsamında idari olarak mahalle statüsüne dönüştürülen köyleri kapsamaktadır. Bu çalışmada 6360 sayılı yasa kapsamında köyden mahalleye evrilen kırsal yerleşmeler ele alınmıştır. 2012 TÜİK verilerinde 151 olarak açıklanan İstanbul’un köy sayısının 173 olduğu tespit edilmiştir. 2012 TÜİK köy listesi ve Google Earth uydu görüntüleri esas alınarak oluşturulan İstanbul’un köy listesi saha çalışmalarıyla teyit edilmiştir. İstanbul’un su havzaları ve orman örtüsünün korunması için öncelikle kırsal mahallerin yerleşim dokusunun koruması gerekmektedir.