Çocuk ve Ergenlere Yönelik Affetme Müdahaleleri: Sistematik Gözden Geçirme
Öz
Pozitif ruh sağlığı anlayışının popülerlik kazanmasıyla birlikte; affetme kavramı, psikoloji ve ruh sağlığı alanında çalışan pek çok araştırmacının dikkatini çekmiş ve affetmeyle ilişkisi olan değişkenleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar oldukça artış göstermiştir. Affetmenin psikolojik sağlığın göstergesi olan değişkenlerle ilişkisinin ortaya konulmasıyla birlikte, bireylerin affetme konusundaki bilgi, beceri ve olumlu tutumlarını arttırmaya yönelik çalışmalar da önem kazanmıştır. Bu araştırmada, affetmeyi temel alan grup müdahalelerinin etkililiğinin sistematik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; Wiley Online Library, Taylor and Francis, Springer Link, Scopus, Science Direct, Sage Journals, EBSCOhost ve TR Dizin veri tabanlarında, “affetme müdahalesi”, “affetme grubu”, “affetme terapisi”, “affetme eğitimi” ve “affetme programı” terimleri aracılığıyla, 2010-2019 yılları arasında yayımlanan Türkçe ve İngilizce araştırma makaleleri taranmıştır. Yapılan tarama sonucunda ulaşılan 529 makale PRISMA rehberi ve bu araştırma için belirlenen seçim kriterleri doğrultusunda değerlendirilerek, kriterleri karşılayan 6 makale araştırma kapsamına alınmıştır. Seçilen makaleler araştırma grubu, araştırmanın deseni, uygulanan grup müdahalesinin özellikleri, kullanılan ölçme araçları ve müdahalenin etkililiği açısından incelenmiştir. Bulgulara göre, incelenen tüm affetme müdahaleleri katılımcıların affetme konusunda bilgi ve becerilerinin artmasında ve affetmeye ilişkin olumlu bir tutum geliştirmelerinde etkili olmuştur. Ayrıca, seçilen çalışmalarda uygulanan affetme müdahalelerinin öfke, depresyon ve anksiyetenin azalmasına; empati, umut ve yaşam doyumunun da artmasına katkı sağladığı görülmüştür. Özellikle de affetmenin süreç modelini temel alan grup müdahalelerinin olumlu sonuçlar ürettiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, çocuk ve ergenlere yönelik olarak gerçekleştirilen affetme müdahalelerinin, affetmeyi arttırdığı ve psikolojik sağlığı olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Elde edilen sonuçlar ışığında, önleyici ve müdahale edici psikolojik danışma hizmetlerinin bir bölümü olarak çocuk ve ergenlere yönelik affetme müdahalelerinin okullarda kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akhtar, S. (2002). Forgiveness: Origins, dynamics, psychopathology, and technical relevance. The Psychoanalytic Quarterly, 71(2), 175–212. https://doi.org/10.1002/j.2167-4086.2002.tb00010.x
- Allemand, M., Amberg, I., Zimprich, D. ve Fincham, F. D. (2007). The role of trait forgiveness and relationship satisfaction in episodic forgiveness. Journal of Social and Clinical Psychology, 26(2), 199–217. https://doi.org/10.1521/jscp.2007.26.2.199
- Al-Mabuk, R. H., Enright, R. D. ve Cardis, P. (1995). A forgiveness education program with parentally love-deprived college students. Journal of Moral Education, 24, 427–444.
- Asıcı, E. ve Uygur, S. (2017). Duygusal öz-yeterlik ve affetmenin algılanan stres düzeyini yordayıcı rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1353–1375.
- Avery, C. M. (2008). The relationship between self-forgiveness and health: mediating variables and implications for well-being (Doktora tezi). ProQuest Dissertations and Theses veri tabanından erişilmiştir (UMI No. 3305566).
- Baskin, T. W. ve Enright, R. D. (2004). Intervention studies on forgiveness: A meta-analysis. Journal of Counseling & Development, 82, 79–90. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2004.tb00288.x
- Beck, J. S., Beck, A. T. ve Jolly, J. (2001). Beck youth inventories™ of emotional and social impairment. San Antonio, TX: The Psychological Corporation.
- Berry, J. W., Worthington, Jr. E. L., Parrott, L., O’Connor, L. E. ve Wade, N. G. (2001). Dispositional forgiveness: Development and construct validity of the transgression narrative test of forgiveness (TNTF). Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 1277–1290. https://doi. org/10.1177/01461672012710004
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
10 Aralık 2018
Kabul Tarihi
24 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 39 Sayı: 2