Araştırma Makalesi

Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri

Cilt: 43 Sayı: 1 30 Haziran 2023
  • Kezban Çelik *
  • Fatma Umut Beşpınar
  • Ecem Erten
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri

Öz

Küresel bakım krizi süreçlerine paralel olarak, Türkiye’de de çocuk bakımında kurumsal hizmet sunumu oldukça sınırlıdır. Bu nedenle özellikle erken çocukluk döneminde bakım, yoğun olarak “aile-özel alan”da gerçekleşmekte, çocuk bakımı anne başta olmak üzere, anneanne, babaanne gibi ailedeki kadınlar tarafından sağlanmaktadır. Annenin işgücüne katılımına bağlı olarak, ailenin, çocuk bakım konusunda dışarıdan hizmet/destek alması söz konusu olduğunda, ücretli bakım yine bir başka kadın tarafından yaygın olarak enformel yollarla sunulmaktadır. Nitel araştırmaya dayanan bu çalışma, yaptığı işten ücret alan ve tam zamanlı bir iş olarak çocuk bakıcılığı yapan yerli işgücüne odaklanmaktadır. Çalışma kapsamında İstanbul ve Ankara illerinde yaşayan 21 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bakıcı ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Çalışmanın amacı, çocuk bakıcılığı deneyim ve pratiklerini anlamak ve bu deneyim ve pratiklerin ebeveyn pratikleri ile ilişkiselliğini incelemektir. Çalışmanın temel bulgusu kurumsal bakım hizmetlerinin ve bakım emeğine ilişkin yasal düzenlemelerin yetersiz olması nedeniyle, ev ortamında, aile ilişkilerinin içinde gerçekleşen ve sevgi, şefkat gibi duygusal beklentileri de içeren bakım emeğinin, bakıcıyı hizmet sunduğu aile için vazgeçilmez kıldığı ama aynı zamanda düşük ücret, güvencesizlik gibi nedenlerle güçsüz ve kırılgan bir konuma getirdiğidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AÇEV ve ERG, Erken Çocukluk Eğitim ve “4+4+4” Düzenlemesi, 2013 google scholar
  2. http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/ACEV.ERG_ECE_PolitikaRaporu.pdf google scholar
  3. Anderson, B. (2000). Doing the dirty work? The global politics of domestic labour. Palgrave Macmillan. google scholar
  4. Atakan, A. G. (2018). Toplumsal cinsiyet eşitliği ve bakım emeği. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3), 125-136. google scholar
  5. Akalın, A. (2007). Hired as a caregiver, demanded as a housewife: Becoming a migrant domestic worker in Turkey. European Journal of Women’s Studies, 14(3), 209-225. google scholar
  6. Akalın, A. E. (2014). Türkiye’de ev hizmetlerinde çalışan göçmen kadınların toplumsal ve iktisadi varoluş stratejileri üzerine sosyolojik bir analiz (Doktora tezi, Hacettepe Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu, Ankara). https://www.openaccess.hacettepe.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11655/1369/c3c38786-ba18-4eae-9728-ae04a1178d5f.pdf?sequence=1&isAllowed=y google scholar
  7. Akalın, A. (2015). Motherhood as the value of labour: the migrant domestic workers’ market in Turkey. Australian Feminist Studies, 30(83), 65-81. google scholar
  8. Atasü-Topçuoğlu, R. (2010). Kapitalizm ve ataerkillik enformel alanda nasıl eklemlenir? bilinçli saklama ve saklayarak değersizleştirme mekanizmalarının ev eksenli çalışmada işleyişi. S. Dedeoğlu & M. Yaman Öztürk (Der.), Kapitalizm, ataerkillik ve kadın emeği: Türkiye örneği içinde (s. 79-132). Sosyal Araştırmalar Vakfı. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Umut Beşpınar Bu kişi benim
0000-0002-5292-5713
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

7 Nisan 2023

Kabul Tarihi

19 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 43 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çelik, K., Beşpınar, F. U., & Erten, E. (2023). Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri. İstanbul University Journal of Sociology, 43(1), 68-83. https://doi.org/10.26650/SJ.2023.43.1.0034
AMA
1.Çelik K, Beşpınar FU, Erten E. Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri. İstanbul University Journal of Sociology. 2023;43(1):68-83. doi:10.26650/SJ.2023.43.1.0034
Chicago
Çelik, Kezban, Fatma Umut Beşpınar, ve Ecem Erten. 2023. “Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri”. İstanbul University Journal of Sociology 43 (1): 68-83. https://doi.org/10.26650/SJ.2023.43.1.0034.
EndNote
Çelik K, Beşpınar FU, Erten E (01 Haziran 2023) Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri. İstanbul University Journal of Sociology 43 1 68–83.
IEEE
[1]K. Çelik, F. U. Beşpınar, ve E. Erten, “Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri”, İstanbul University Journal of Sociology, c. 43, sy 1, ss. 68–83, Haz. 2023, doi: 10.26650/SJ.2023.43.1.0034.
ISNAD
Çelik, Kezban - Beşpınar, Fatma Umut - Erten, Ecem. “Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri”. İstanbul University Journal of Sociology 43/1 (01 Haziran 2023): 68-83. https://doi.org/10.26650/SJ.2023.43.1.0034.
JAMA
1.Çelik K, Beşpınar FU, Erten E. Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri. İstanbul University Journal of Sociology. 2023;43:68–83.
MLA
Çelik, Kezban, vd. “Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri”. İstanbul University Journal of Sociology, c. 43, sy 1, Haziran 2023, ss. 68-83, doi:10.26650/SJ.2023.43.1.0034.
Vancouver
1.Kezban Çelik, Fatma Umut Beşpınar, Ecem Erten. Türkiye’de Çocuk Bakıcılarının Ebeveynle İlişkisellik Ekseninde Şekillenen Bakım Emeği Deneyimleri. İstanbul University Journal of Sociology. 01 Haziran 2023;43(1):68-83. doi:10.26650/SJ.2023.43.1.0034