DOI: 10.26650/TurkJHist.2018.372290Osmanlı ilmiye ve taşra teşkilatı açısındançok önemli bir kurum olan kadılık müessesesinin yapısını ve işleyişiniaçıklayan alternatif kaynaklardan biri; bizzat görev başındaki kadılartarafından tutulmuş notlardır. Kısaca “mecmua” diye adlandırılan bu kayıtlar, kadılıkmesleği ve kazalar hakkında, başka kaynaklarda bulunamayacak çok önemli veayrıntılı bilgiler sunmaktadır. İncelememize konu olan bu mecmuada hem Anadoluhem de Rumeli kadılıklarının XVII. yüzyıla ait rütbeleri yer almaktadır. Rumelikadılıklarının XVII. yüzyıla ait rütbeleri hakkında bazı kayıtlar yayınlanmışolmasına rağmen; aynı dönemde Anadolu kadılık rütbelerinin ne olduğubilinmemektedir. Elimizdeki bu belge ise XVII. yüzyıl Anadolu kadılıkrütbelerini de içermesi hasebiyle, Anadolu kadılık rütbeleri hakkında tespitedilen ilk ve en erken tarihli belgedir. Burada; hem Anadolu kadılıkrütbelerinin XVII. yüzyıldaki durumu ve ileriki dönemlerde göstereceği değişimhem de ilmiye teşkilatı araştırmaları için alternatif bir kaynak grubunu teşkileden kadı mecmularının değeri incelenecektir.
DOI:10.26650/TurkJHist.2018.372290Notes held by qâdis (magistrates) on dutyare alternative historical sources explaining the structure and functioning ofthe judgeship institution, which, in turn, was a very important establishmentin terms of the Ottoman ilmiye (learned group) and its provincial organization.These records, called mecmua, provide important and detailed information aboutthe judgeship profession and towns, called qadâ that cannot be found in othersources. In this manuscript from the 17th century, which is the subject of ourstudy here, there are both Anatolian and Rumelian judgeships. Although somerecords have been published earlier regarding the titles of the Rumelianjudges, it has remained unknown what the titles of the Anatolian judges were inthe same time period. Thus, this document is the first and earliest documentregarding these titles, because it also includes the titles of the Anatolianjudges of the 17th century. This study examines both, the situation of thetitles of the Anatolian judges, and the changes to be made in the future, aswell as the value of qâdi manuscripts, which constitute alternative historicalsources for researchers interested in the ilmiye organization.