Araştırma Makalesi

İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ

Cilt: 11 Sayı: 1 27 Mart 2023
PDF İndir
TR EN

İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Nüfus, sanayi, yapılaşma ve turizm açısından ülkemizin en yoğun kenti olan İstanbul, tektonik olarak, güneyinde uzanan Ana Marmara Fayı’nın kontrolü altındadır. Endüstriyel hammadde ihtiyacı ise Avrupa Yakasındaki taş ocağı işletmeleri tarafından sağlanmaktadır. Dolayısıyla, bölgede hem doğal hem de yapay kaynaklı mikro-sismik aktivite gözlenmektedir. Olayların enerji içeriği, sismik istasyon sayısının/dağılımının yeterli olmaması ve dalga fazlarının doğru seçilememesi vb. nedenlerden dolayı da kaynak türleri tanımlanmasında hatalar gözükebilmektedir. Daha güvenilir kaynak türü belirlenmesi ise ikincil analizler ile yapılmaktadır. Çalışmada, İstanbul Avrupa Yakası’nda 2007-2021 yılları arasında meydana gelen, büyüklüğü M≤2.8 olan 195 adet sismik olayın Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem ve Tsunami İzleme Merkezi (KRDAE-BDTİM) tarafından işletilen altı adet deprem istasyonunda kayıt edilen 270 adet dalga formu için kaynak türü belirleme analizleri yapılmıştır. Olayların kaynak türleri katalog bilgilerinden bağımsız şekilde, görsel olarak belirlenerek yola çıkılmıştır. Düşey bileşen sismogramları kullanılarak, genlik oranı ve karmaşıklık yöntemleri uygulanmıştır. İstatistiksel sınıflandırma için Lineer ve Karesel Ayrımlaştırma Fonksiyonları kullanılarak, yöntem bazlı başarı oranları hesaplanmıştır. Sonuç olarak, 195 adet sismik olayın, 28 tanesinin deprem, 167 adetinin patlatma kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Daha güvenilir kaynak türü tanımlaması ile homojen kataloglar oluşturulmakta ve depremsellik, deprem tehlike analizleri gibi çalışmalarda araştırmacıların ikincil analizler ile zaman kaybı yaşamasının önüne geçilebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AFAD, 2018. Türkiye Deprem Tehlike Haritası.
  2. Aki, K., 1995. Discriminating Underground Explosions from Earthquakes Using Seismic Coda Waves. University of Southern California Los Angeles Center for Earth Sciences.
  3. Allmann, B.P., Shearer, P.M., Hauksson, E., 2008. Spectral discrimination between quarry blasts and earthquakes in southern California. Bulletin of the Seismological Society of America, 98 (4), 2073-2079.
  4. Arai, N., Yosida, Y., 2004. Discrimination by short-period seismograms. International Institute of Seismology and Earthquake Engineering, Building Research Institute (IISEE). Lecture Note, Global Course, Tsukuba, Japan, 10.
  5. Ataeva, G., Gitterman, Y., Shapira, A., 2017. The ratio between corner frequencies of source spectra of P-and S-waves—a new discriminant between earthquakes and quarry blasts. Journal of Seismology, 21 (1), 209-220.
  6. Badawy, A., Gamal, M., Farid, W., Soliman, M.S., 2019. Decontamination of earthquake catalog from quarry blast events in northern Egypt. Journal of Seismology, 23 (6), 1357-1372.
  7. Barka, A.A., 1992. The north Anatolian fault zone. Annales tectonicae, 6, 164-195.
  8. Baumgardt, D.R., Young, G.B., 1990. Regional seismic waveform discriminants and case-based event identification using regional arrays. Bulletin of the Seismological Society of America, 80 (6B), 1874-1892.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

19 Eylül 2022

Kabul Tarihi

8 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yavuz, E. (2023). İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 11(1), 279-297. https://doi.org/10.21923/jesd.1177051
AMA
1.Yavuz E. İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ. MBTD. 2023;11(1):279-297. doi:10.21923/jesd.1177051
Chicago
Yavuz, Evrim. 2023. “İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 (1): 279-97. https://doi.org/10.21923/jesd.1177051.
EndNote
Yavuz E (01 Mart 2023) İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 1 279–297.
IEEE
[1]E. Yavuz, “İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ”, MBTD, c. 11, sy 1, ss. 279–297, Mar. 2023, doi: 10.21923/jesd.1177051.
ISNAD
Yavuz, Evrim. “İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11/1 (01 Mart 2023): 279-297. https://doi.org/10.21923/jesd.1177051.
JAMA
1.Yavuz E. İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ. MBTD. 2023;11:279–297.
MLA
Yavuz, Evrim. “İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2023, ss. 279-97, doi:10.21923/jesd.1177051.
Vancouver
1.Evrim Yavuz. İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA MEYDANA GELEN SİSMİK OLAYLARIN KAYNAK TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ. MBTD. 01 Mart 2023;11(1):279-97. doi:10.21923/jesd.1177051