İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği
Abstract
Baraj havzalarındaki yanlış arazi kullanımı ve doğal dengeyi bozucu faaliyetler, baraja normalden
fazla sediment gelmesine neden olmaktadır. Gelen fazla sediment ile ölü hacim hızla dolmakta, aktif hacim
de küçülmeye başlamaktadır. Aktif hacmi ekonomik ömründen önce dolmaya başlayan barajlar görece
kısa bir sürede yapım amacı açısından kullanım dışı kalmaktadır.
Çalışmada 2007 yılı yazında alansal olarak yaklaşık % 70’i kurumuş olan İstanbul Alibey barajındaki
sedimantasyon incelenmiştir. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından 1978 yılında hazırlanmış olan batimetrik
harita ile 2007 yılında yersel yöntemlerle üretilmiş olan baraj dip topografyasının haritası karşılaştırılarak
baraja gelen sediment miktarının ve veriminin hesaplanması amaçlanmıştır. Ancak 1978 tarihli haritanın
hata vermesi karşılaştırma imkânını ortadan kaldırmıştır. Sediment miktarının tayininde diğer arazi
çalışma ve gözlemlerinden yararlanılmaya çalışılmıştır.
Arazi çalışmaları sırasında sediment analizi amacıyla baraj gölünün kuruyan tabanında açılan
33 adet profilin analizinde 1,50-1,70 m arasında değişen derinliklere kadar yatak boyunca yeknesaklık
göstermeyen katmanlar gözlenmiştir. Profillerde üstte 20-30 cm’lik bir alüvyon tabakası görülmekle
birlikte, barajda su tutulmadan önce bu alanda tarım yapıldığı için, bu tabakanın tamamı sediment
birikimi olarak değerlendirilememiştir.
Baraj tabanının kuru kısımlarında yapılan gözlemler, eski köprü ayağı kalıntısı, yan dereden gelen,
derin olmayan ve tam gömülmeyen bir beton kanal, Mağlova su kemerinin 2007 yılında çekilen fotoğrafları,
eski tarihli fotoğrafları, rölövesi ve gravürü değerlendirilmiştir. Çalışmada, barajın ortalarından başlayarak
krete doğru yaklaşık 10 cm siltasyon olduğu sonucuna varılmış ve alınması gereken önlemler belirtilmiştir.
Keywords
References
- Anonim, 2003a. İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Gaziosmanpaşa Orman İşletme Şefliği Orman Amenajman Planı (2003-2012), İstanbul.
- Anonim, 2003b. İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Fenertepe Orman İşletme Şefliği Orman Amenajman Planı (2003-2012), İstanbul.
- Anonim, 2003c. İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Kemerburgaz Orman İşletme Şefliği Orman Amenajman Planı (2003-2022), İstanbul.
- Baykal, F., O. Kaya, 1963. İstanbul Bölgesinde Bulunan Karboniferlerin Genel Stratigrafisi, MTA Dergisi, Sayı:61, İstanbul-1963.
- Çeçen, K., 1988. Mimar Sinan ve Kırkçeşme Tesisleri, İSKİ Yayını, İstanbul
- Çeçen, K., 2000. İstanbul’un Osmanlı Dönemi Suyolları, Yayına Hazırlayan Celal Kolay, İSKİ Yayını, İstanbul.
- Çelik, H.E., 1994. Uluborlu (Isparta) Barajının Yapım Maliyetiyle Havza Islah Maliyetinin Karşılaştırılması, İÜ Orman Fakültesi Dergisi Seri A, Cilt 44, Sayı 2, İstanbul.
- El-Sersawy, H., 2005. Sediment deposition mapping in Aswan High Dam Resevoir using Geographic Information System (GIS), Ninth International Water Technology Conference, IWTC9, Sharm El-Sheikh, Egypt.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
July 1, 2012
Submission Date
May 6, 2014
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2012 Volume: 62 Number: 2
APA
Çelik, H., Şengönül, K., Akyüz, F., Altunel, O., Dağcı, M., & Esin, A. (2012). İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 62(2), 113-127. https://doi.org/10.17099/jffiu.93356
AMA
1.Çelik H, Şengönül K, Akyüz F, Altunel O, Dağcı M, Esin A. İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği. J FAC FOR ISTANBUL U. 2012;62(2):113-127. doi:10.17099/jffiu.93356
Chicago
Çelik, Hüseyin, Kamil Şengönül, Feyza Akyüz, Oğuz Altunel, Mehmet Dağcı, and Abdullah Esin. 2012. “İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi Ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği”. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University 62 (2): 113-27. https://doi.org/10.17099/jffiu.93356.
EndNote
Çelik H, Şengönül K, Akyüz F, Altunel O, Dağcı M, Esin A (July 1, 2012) İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University 62 2 113–127.
IEEE
[1]H. Çelik, K. Şengönül, F. Akyüz, O. Altunel, M. Dağcı, and A. Esin, “İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği”, J FAC FOR ISTANBUL U, vol. 62, no. 2, pp. 113–127, July 2012, doi: 10.17099/jffiu.93356.
ISNAD
Çelik, Hüseyin - Şengönül, Kamil - Akyüz, Feyza - Altunel, Oğuz - Dağcı, Mehmet - Esin, Abdullah. “İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi Ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği”. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University 62/2 (July 1, 2012): 113-127. https://doi.org/10.17099/jffiu.93356.
JAMA
1.Çelik H, Şengönül K, Akyüz F, Altunel O, Dağcı M, Esin A. İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği. J FAC FOR ISTANBUL U. 2012;62:113–127.
MLA
Çelik, Hüseyin, et al. “İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi Ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği”. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, vol. 62, no. 2, July 2012, pp. 113-27, doi:10.17099/jffiu.93356.
Vancouver
1.Hüseyin Çelik, Kamil Şengönül, Feyza Akyüz, Oğuz Altunel, Mehmet Dağcı, Abdullah Esin. İstanbul’un İçme Suyu Barajlarının Sedimantasyon Problemi ve Çözüm Önerileri: Alibey Barajı Örneği. J FAC FOR ISTANBUL U. 2012 Jul. 1;62(2):113-27. doi:10.17099/jffiu.93356