Fraxinetum From The Mediterranean Sea To The Alp Mountains: A Muslim Naval Base in Southern France in IX And X Centuries
Öz
The Muslims who entered Africa in the middle of seventh century conquered Spain at the beginning of eighth century and in this context within a time span less than a century the southern shores of Mediterranean Sea encountered a new political formation. The Emirate of Al-Andalus did not adopt a naval policy in its first decades but as from IX century, marine groups independent of the state emerged in the eastern shores of the country. In this century the emirate had to strenghten its navy because of several motives and those aforementioned marine groups advanced to eastern destinations like Sicily and Crete. Those groups made jihad-oriented incursions against Christian shores or conducted piracy and sea trade. The groups that remained in Andalus constituted human source of the sea army of the emirate in the context of Andalusian emirs’ effort to found an official fleet after the Viking attacks in 844. Especially the groups called bahriyyun living on the southern shores of the country became the workers of the first dockyard in Sevilla and performed as warriors and carried out other services. At the end of IX century, the groups of bayriyyun began to settle down in the site of Pechina which was the predecessor of Almería that would be the main naval base of Caliphate of Andalus. Not all the groups were enrolled in the state service and some of them engaged in sea incursions and trade. At the end of the century, one of this group had to land in southern shores of France because of a storm and, in an unplanned way, created coastal microstate of Fraxinetum that would live about eighty years. Backed by new warriors and equipment flowing from Andalus, these warriors increased in numbers gradually in Provance which was in a political turmoil and they conducted raids spreading towards Italy and Switzerland by using mountain passes in the Alps. They both took prisoners by targeting passenger groups in the passes and they got booty by attacking cities. Monarchs of the region demanded Byzantine naval assistance to rid themselves of the warriors of Fraxinetum but political discords among them enabled this small base to survive until 973. Fraxinetum had an indirect relation with Andalus and functioned as a different type of sugr (buffer zone) against Latin and German states. This study was prepared to give information about the naval base founded by these Muslim marines and their activities in Western Mediterranean and the region of the Alp Mountains. Although the proximity of this region to Andalus geography, in our country studies were not realized about the place of Fraxinetum in Islamic history.Our article aims to a be an introduction to further studies on the topic.
Anahtar Kelimeler
Akdeni̇z’den Alp Dağlarına Fraxi̇netum: IX. ve X. Asırlarda Güney Fransa’da Bi̇r Müslüman Deni̇z Üssü
Öz
VII. asır ortalarında Afrika kıtasına giren Müslümanlar VIII. asrın başlarında İspanya’yı fethetmişler ve böylece bir asırdan daha kısa bir zamanda Akdeniz’in güneyi yeni bir siyasî yapıyla karşılaşmıştır. İspanya’da kurulan Endülüs Emevi Devleti ise ilk yıllarında bir donanma siyaseti geliştirmemiş ancak IX. asırdan itibaren ülkenin doğu sahillerinde devletten bağımsız denizci gruplar ortaya çıkmıştır. Bu asırda hem devlet çeşitli sebeplerden dolayı donanmasını güçlendirmek zorunda kalmış hem de bu denizci gruplar Sicilya ve Girit gibi daha doğudaki hedeflere gitmişlerdir. Bu Müslüman denizciler cihad amacıyla Hristiyan sahillerine akınlarda bulunmuşlar ya da korsanlık ve deniz ticareti gibi faaliyetleri yürütmüşlerdir. Endülüs’te kalan denizci gruplar 844 yılındaki Viking saldırısından sonra Endülüs emirlerinin resmî bir donanma teşkilatı oluşturma çabaları çerçevesinde devletin deniz ordusunun insan kaynağını teşkil etmiştir. Bilhassa ülkenin güney ve güneydoğu sahillerinde yaşayan ve Bahriyyun olarak tabir edilen denizcilerin bir kısmı Sevilla’daki ilk tersanenin çalışanları oldukları gibi gemilerde askerlik ve diğer hizmetlerde bulunmuşlardır. Bahriyyun taifesi IX. asrın sonlarına doğru ileride Endülüs halifelik donanmasının ana üssü olacak olan Almería şehrinin öncülü olan Pechina mevkiine yerleşmeye başlamışlardır. Denizci grupların tamamı devlet hizmetine hemen girmemiş ve bazıları deniz akınları ve ticaretle meşgul olmuşlardır. IX. asrın sonlarında bu gruplardan biri Fransa’nın güney sahillerine bir fırtına sebebiyle çıkmak zorunda kalmış ve planlanmayan bir şekilde burada seksen yıl kadar devam edecek olan Fraxinetum (Cebelu’l-Kılal) kıyı devletçiğini teşkil etmişlerdir. Endülüs’le insan ve malzeme takviyesi amacıyla denizden bağlantı kuran bu savaşçılar siyasî kargaşa içinde bulunan Provans bölgesinde zaman içinde çoğalmışlar ve Alp dağlarındaki geçitleri kullanmak suretiyle İtalya ve İsviçre’ye kadar yayılarak saldırılarda bulunmuşlardır. Dağ geçitlerindeki yolcu gruplarını hedef alarak esirler elde ettikleri gibi şehirlere saldırarak buralardan ganimet elde etmişlerdir. Bölgenin siyasî egemenleri Fraxinetum’daki bu savaşçılardan kurtulmak için Bizans’tan deniz yardımı talep etmişler ancak kendi aralarındaki siyasî anlaşmazlıklar bu küçük üssün 973 tarihine kadar yaşamasına imkân vermiştir. Endülüs Emevileri ile dolaylı bir ilişki içinde olan Fraxinetum bölgedeki Latin ve Cermen devletleri karşısında farklı bir tür sugr (tampon bölge) işlevi görmüştür. Bu çalışma Fraxinetum’da Müslüman denizciler tarafından oluşturulan deniz üssü ve Batı Akdeniz’deki ve Alp Dağları bölgesindeki faaliyetleri hakkında bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Endülüs coğrafyasına yakınlığına rağmen Fraxinetum’un İslam tarihindeki yeri hakkında ülkemizde çalışmalar yapılmamıştır. Makalemiz bu konuda başka çalışmalar için bir giriş yapmak amacını taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
