Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Göre İdealist Öğretmen Özellikleri

Öz

Her meslek gibi öğretmenlik mesleğinde de “idealist öğretmen” kavramı sıkça kullanılmaktadır. İdealist öğretmenler hem mesleğine dair hem de çocukların gelişimine dair kendilerine hedefler belirleyen ve bu hedefler çerçevesinde ilerleyen, kendini sürekli geliştiren, sorumluluk bilincine sahip kişilerdir. Okul öncesi dönemde topluma faydalı bireyler yetiştirmek konusunda eğitimin ve kişiliğin temelinin atılmaktadır ve kritik bir öneme sahiptir. Bu dönemde çocuğa rehberlik yapan öğretmenlere yönelik olarak öğretmen adaylarının idealist bir öğretmene dair algılarını ölçmek, kendilerini ve meslektaşlarını mesleki anlamda nasıl gördüklerini, mesleki ve kişisel özellikler bağlamında nasıl sınıflandırdıklarını analiz etmek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Çalışma, İstanbul`da bulunan bir vakıf üniversitesi eğitim fakültesinin okul öncesi öğretmenliği bölümü 4. sınıf öğrencilerinden 49 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri “İdealist okul öncesi öğretmeni nasıldır?” başlıklı öğrenci dokümanları, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve kayıt altına alınan odak grup görüşmesi ile toplanmıştır. Araştırmada okul öncesi öğretmen adaylarının idealistlik algılarını ortaya çıkarmak adına nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji yöntemi kullanılmıştır. Veriler, MaxQda karma yöntemler veri analizi yazılımına aktarılarak açık kodlama yoluyla betimsel olarak analiz edilmiştir. Kodlama yapılırken öncelikle öğrenci ürünü olan yazılı dokümanlar birincil veri kaynağı olarak kodlanmış, bireysel görüşmeler ve odak grup görüşmesi bu kodlama üzerine inşa edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının çoğu genel olarak idealist öğretmeni çocuklara ve aileye yaklaşım, mesleki bilgi ve beceri, mesleki tutum ve değerler, bilişsel/sosyal/duyuşsal özellikler çerçevesinde nitelendirdikleri bazı öğretmen adaylarının ise daha dar kapsamda ve özelliklerle değerlendirdiği görülmüştür. Çalışma grubunun ise idealist okul öncesi öğretmenine yönelik görüşlerinin çocuk sevgisi ve mesleki donanım alanında yoğunlaştığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• İdealizm
• Okul Öncesi Eğitim
• Öğretmen
• İdealist Öğretmen

Prospective Preschool Teacher`s Perceptions About Idealist Teacher

Öz

Preschool is a critical period for raising individuals who are useful to society. This study was conducted to measure pre-service teachers' perceptions of idealistic teachers who guide children, to analyze how they see themselves and their colleagues professionally, and how they classify them in terms of professional and personal characteristics. The study was conducted with 49 pre-service teachers from the 4th grade students of the preschool teaching department of the faculty of education of a university in Istanbul. Data were collected through student documents titled “What is an idealistic preschool teacher?”, a semi-structured interview form and a recorded focus group interview. Phenomenology method, one of the qualitative research methods, was used in the study. The data were transferred to MaxQda mixed method data analysis software and analyzed descriptively through open coding. Written documents, which were student products, were coded as the primary data source, and individual interviews and focus group discussions were built on this coding. According to the results of the study, it was seen that most of the pre-service teachers characterized the idealistic teacher within the framework of approach to the child and family, professional knowledge and skills, professional attitudes and values, and cognitive/social/affective characteristics, while some pre-service teachers evaluated the idealistic teacher with a narrower scope and characteristics. In addition, it was seen that the views of the study group on the idealistic preschool teacher were concentrated in the areas of love for children and professional knowledge.

Anahtar Kelimeler

• Idealism
• Pre-School Education
• Teacher
• Idealistic Teacher

Kaynakça

1. Buxarrais, M. R. (2021). Teacher’s ethos and moral and professional identity. In The international handbook of teacher ethos: Strengthening teachers, supporting learners (pp. 125-143). Cham: Springer International Publishing
2. Can, N., Yıldırım, N., Bedir, G., & Atalmış, E. H. (2019). İdealist öğretmen ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 405-418.
3. Doğanay, A., & Sarı, M. (2003). İlköğretim öğretmenlerinin sahip oldukları eğitim felsefelerine ilişkin algılarının değerlendirilmesi “Öğretmenlerin eğitim felsefeleri”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(3).
4. Ekiz, D. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
5. Erkuş, A. (2021). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci. Ankara: Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınlar.
6. Gölmez, A., & Atmaca, T. (2023). Öğretmenlerin mesleki idealizm, örgütsel sosyalleşme ve örgütsel uyum düzeyleri arasındaki ilişki. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 27(3), 681-696.
7. Güven, G. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları öğretim yöntemleri hakkındaki görüşleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(34), 25-49.
8. İğde, H., & Yakar, L. (2021). Öğretmenlerin idealistlik düzeylerinin ve idealist öğretmen algılarının incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 10(3), 1283-1309.

9. Kasapoglu, H., & Karaca, B. (2021). Teachers' views on teacher leadership: A qualitative analysis. International Journal of Progressive Education, 17(6), 66-82.
10. Keven, A. (2019). Öncü öğretmen, eğitime içeriden eleştirel bir bakış. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
11. Mavi Canuylası, E. (2021). Geçmişin perspektifinden günümüze idealist öğretmen: karma bir araştırma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
12. Sarıtaş, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerine göre ideal öğretmen özellikleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
13. Şişman, M (2020). Eğitime giriş. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
14. Taş, B. (2020). Öğretmenlerin idealistlik düzeylerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile ilişkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.
15. Tekindal, M & Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153-182.
16. Türk Dil Kurumu (TDK). (2023). https://sozluk.gov.tr/
17. Ummanel, A. (2017). Okul öncesi eğitimin felsefi temelleri. Okul öncesi eğitime giriş içinde (ss. 44-63). Ankara: Eğiten Kitap.