Enerji nakil hatlarının (ENH) coğrafi bilgi sistemine (CBS) entegrasyonu ve analizi: Mardin ili örneği

Öz

Teknolojik gelişimlerin neticesinde elektrik iletim ve dağıtım şirketleri tarafından son yıllarda karmaşık enerji ağına ait verilerin coğrafi bilgi sistemi platformlarına aktarılmasıyla; görselleştirme, analiz ve iş süreçleri geliştirme yönelik iş yükünü minimize etme, zaman ve maliyetleri azaltmaya yönelik coğrafi bilgi sistemi kullanımı yaygınlaştırılmaktadır. Enerji nakil hattı topolojisinin diğer sistemlerle entegre edilmesiyle enerji ağı içerisinde ilgili güzergah ve hat kolları üzerinde analiz ve incelemeler yapılarak karşılaşılan problemler karşısında süreçlerin bir sonuca bağlanması ve karar vermede zaman ve maliyet bakımından fayda sağlanmaktadır. Enerji nakil hatları için kurulan topolojik sistem sayesinde olası senaryolar karşısında, fider güzergâhında bulunan tüm hatların uzunluğu, karakteristik özellikleri, trafo merkezleri, dağıtım merkezleri, hücre tipleri ve besleme noktalarına ait veri derleme ve raporlama bölümü ile anlık olarak veri alışveriş işlemleri gerçekleştirilebilmektedir. Bu çalışma kapsamında enerji nakil hatları içerisinden referans olarak alınan fider, coğrafi bilgi sistemi üzerinden sanal olarak enerjilendirilmesi ile fider güzergâhında bulunan ve fidere bağlı olan hatların karakteristikleri, hat uzunluğu ve TM-DM merkezleri içerisindeki hücre tipleri, trafo sayısı ve trafo güçleri analiz edilerek fider bazlı olarak tek hat şeması çıkarımı çalışmaları yapılmıştır. Tek hat çıkarımı yapılan fiderin iletken karakteristiği, uzunluğu ve güçleri referans alınarak güç analizleri, fider doluluk oranları ve enerji sürekliliği topolojisi için analiz çalışmaları yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafi bilgi sistemi
• Enerji nakil hatları
• Mardin analiz
• Mardin entegrasyon

Integration and analysis of energy transmission lines (ETL) into geographical information system (GIS): The example of Mardin province

Öz

As a result of technological developments, in recent years, the use of geographic information systems has become widespread by transferring complex energy network data to geographic information system platforms by electricity transmission and distribution companies, minimizing the workload for visualization, analysis and business process development, and reducing time and costs. By integrating the energy transmission line topology with other systems, analysis and examinations are performed on the relevant routes and line branches within the energy network, and in the face of encountered problems, processes are concluded and decision-making benefits are provided in terms of time and cost. Thanks to the topological system established for energy transmission lines, in the face of possible scenarios, data exchange operations can be carried out instantly with the data collection and reporting section regarding the length, characteristic features, transformer centers, distribution centers, cell types and feeding points of all lines located on the feeder route. Within the scope of this study, the feeder taken as a reference from the energy transmission lines is virtually energized via the geographic information system, and the characteristics of the lines located on the feeder route and connected to the feeder, line length and cell types within TM-DM centers, number of transformers and transformer powers are analyzed, and single line diagram extraction studies are carried out on a feeder basis. Analysis studies were carried out for power analysis, feeder occupancy rates and energy continuity topology by taking the conductor characteristics, length and powers of the feeder for which a single line was extracted as reference.

Anahtar Kelimeler

• geographical information system
• power transmission lines
• Mardin analysis
• Mardin integration

Kaynakça

1. Döner F, Kaya E (2021) Enerji nakil hattı projelerinin uygulanmasında arazi mülkiyetinin kazanılması sürecinin değerlendirilmesi. Geomatik 6(3):189-197. https://doi.org/10.29128/geomatik.733149
2. Yıldırım E (2020) Elektrik dağıtım şebeke bağlantı modelinin coğrafi bilgi sistemi ile oluşturulması. https://www.emo.org.tr/ekler/51f168282907ed8_ek.pdf. Erişim 2 Aralık 2024.
3. EPDK, (2018) T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu. https://www.epdk.gov.tr. Erişim 10 Ocak 2025.
4. Hacımüftüoğlu H İ, Ertaş M (2024) Elektrik dağıtım tesislerinde kamulaştırma ve yer tahsis işlemleri. Türkiye Arazi Yönetimi Dergisi 6(2):65-77. https://doi.org/10.51765/tayod.1442187
5. Nurlu E (2000) Çevre yönetiminde coğrafi bilgi sistemi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1:147-153.
6. Balcı İ, Çoban H, Eker M (2009) Coğrafi Bilgi Sistemi. Turkish Journal of Forestry 1(1):115-132. https://doi.org/10.18182/tjf.56117
7. Eroğlu H, Aydın M (2015) Enerji Nakil Hatları Güzergâh Tespiti ve Proje Çiziminin Otomasyonu. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30(4):723-732. https://doi.org/10.17341/gummfd.97844
8. Sönmez F, Avaroğlu E (2019) Coğrafi Bilgi Sisteminden Yararlanarak Mersin Üniversitesi'nin Fiber Optik Ağ Altyapısının Oluşturulması. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 1(1):1-4.

9. Atak P, Güray E, Gürleyük SS (2022) Elektrik dağıtım sistemlerinde ideal transformatör sayısının belirlenmesi. Politeknik Dergisi 25(1):321-329. https://doi.org/10.2339/politeknik.746615
10. Ünverdi A B, Şişman A (2021) Elektrik dağıtım sistemlerinde kesintilerden etkilenen kullanıcıların CBS entegrasyonu ile raporlanmasına yönelik bir uygulama geliştirilmesi. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 3(2):53-59.
11. Başarsoft (1997-2024) Başarsoft Bilgi Teknolojileri A.Ş. https://www.basarsoft.com.tr/. Erişim 15 Kasım 2025.
12. Servi M, Şendağ V, Bayram F, Ardıç E, Bekteş E, Uzel İ (2022) Elektrik İletim Sisteminde CBS Uygulamaları, İş Zekası Çözümü; TEİCBS Örneği. TMMOB 7. Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi, Ankara, Türkiye.
13. Doğanay M M, Kurban M (2024) İç Batı Anadolu Enterkonnekte Güç Sisteminde Arıza Analizi ve Uygulaması. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 11(1):1-18. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1150483
14. Nebati EE (2024) Dijital dönüşüm sürecinde blok zincir teknolojisi benimsenmesinin önündeki engellerin değerlendirilmesi. Journal of Innovative Engineering and Natural Science 4(2):584-595. https://doi.org/10.61112/jiens.1487634
15. Ertem M, Bier VM (2024) Optimal defense strategies against intelligent cyber attacks. Journal of Innovative Engineering and Natural Science 4(1):245-262. https://doi.org/10.61112/jiens.1389871