In this study, the effectiveness of using cluster analysis in determining the changes in the number of animals in the field of goat and buffalo breeding in the TRB1 region was tested. The numbers of goats and buffalos used in the research were obtained from the records kept by TÜİK between 2004 and 2023. According to the cluster analysis results, the numbers of buffalos in Elazığ and Bingöl provinces was found to be higher than Malatya and Tunceli provinces between 2004 and 2023. According to the specified years, while Bingöl province was found to be higher than other provinces in terms of the numbers of goats, it was determined that Malatya province had the lowest values. When analyzed by year, the numbers of buffalos in the provinces of the TRB1 region for the years 2004-2006 was found to be higher than the following years. In other words, it is understood that the numbers of buffalos has been decreasing in the TRB1 region since 2007. In the TRB1 region, goat numbers between 2012-2023 were found to be higher than those between 2004-2011. Accordingly, it can be said that there has been an increase in the number of goats in the TRB1 region since 2012. In the TRB1 region, appropriate regulations need to be made, taking into account the differences between provinces and years in terms of the numbers of buffalos and goats. In this study, it was seen that cluster analysis could be used successfully in determining the differences in animal numbers according to provinces and years.
Bu çalışmada TRB1 bölgesinde keçi ve manda yetiştiriciliği alanında hayvan sayısı değişimlerinin belirlenmesinde kümeleme analizi kullanımının etkinliği test edilmiştir. Araştırmada kullanılan keçi ve manda sayıları TÜİK'in 2004-2023 yılları arasında tuttuğu kayıtlardan elde edilmiştir. Kümeleme analizi sonuçlarına göre 2004-2023 yılları arasında Elazığ ve Bingöl illerindeki manda sayılarının Malatya ve Tunceli illerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Belirtilen yıllara göre keçi sayısı bakımından Bingöl ili diğer illere göre yüksek bulunurken, en düşük değerlerin Malatya ilinde olduğu tespit edilmiştir. Yıllara göre analiz yapıldığında TRB1 bölgesi illerinin 2004-2006 yıllarına ait manda sayıları sonraki yıllardan daha yüksek bulunmuştur. Diğer ifadeyle manda sayılarının 2007 yılından itibaren TRB1 bölgesinde azalmakta olduğu anlaşılmaktadır. TRB1 bölgesinde 2012-2023 yılları arası keçi sayıları 2004-2011 yıllarından yüksek bulunmuştur. Buna göre 2012 yılından sonra günümüze kadar geçen dönemde TRB1 bölgesinde keçi sayılarında artış olduğu söylenebilir. TRB1 bölgesinde manda ve keçi sayıları bakımından illere ve yıllara göre görülen farklılıklar dikkate alınarak uygun düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada iller ve yıllara göre hayvan sayılarındaki farklılıkların belirlenmesinde kümeleme analizinin başarılı bir şekilde kullanılabildiği görülmüştür.