iğdır üniv. fen bil enst. der. Journal of the Institute of Science and Technology 2536-4618 Iğdır Üniversitesi Determination of Environmental Radioactivity in the Iğdır Region Iğdır Yöresinde Çevresel Radyoaktivitenin Belirlenmesi Bilgici Cengiz Gülçin Göksu Volkan Ertap Hüseyin 06 30 2017 7 2 131 139 06 21 2016 10 17 2016 Copyright © 2011, Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2011 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

In this study, radioactivity existing in soil and water is analyzed in the region of Iğdır. For thispurpose, the radioactivity concentrations of soil and water samples collected from different points along theArmenia boundary of Iğdır and indoor radon concentrations were determined. Gamma spectrometric analysis ofsoil samples collected from different points of Iğdır was performed by using the Canberra and an HPGe detector.The radionuclide activity concentrations in 11 soil samples collected from the study area were measured throughgamma-ray spectrometry. The average activity concentration of soil samples in the investigated area were determinedas 15.7, 18.3 and 332.6 Bq kg-1 for the natural radionuclides 238U, 232Th and 40K, respectively. In addition to these,the fssion product of 137Cs concentration was determined 17.7 Bq kg-1. The radioactivity levels of 12 water samplestaken from Aras River were analyzed. The gross-alpha and gross-beta activities were determined using a BertholdLB770 an alpha/beta counter of low background multiple detector type system. According to the data collected, itis found that maximum levels which are determined by the World Health Organization not achieved. In this study,track etch flm (CR-39) was used to determine the distribution of radon levels in dwellings. The average indoorradon concentration was obtained as 105. 62 Bq m-3.

Bu çalışmada Iğdır yöresine ait toprak ve sudaki radyoaktivite incelenmiştir. Bu amaçla Iğdır ilinindeğişik noktalarından alınan toprak ve su örneklerinin radyoaktif çekirdek konsantrasyonları ve ev içi radonkonsantrasyonları belirlendi. Iğdır ili sınırları içerisinde 11 farklı noktadan alınan toprak örneklerinin gammaspektrometrik analizi Canberra marka HPGe dedektörü kullanılarak yapılmıştır. İlgilenilen alanlarda topraktakiortalama aktivite konsantrasyonları sırasıyla, 238U, 232Th ve 40K için 15.7, 18.3 ve 332.6 Bq kg-1 olarak bulunmuştur.Bunlara ek olarak, fsyon ürünü olan 137Cs konsantrasyonu 17.7 Bq kg-1 olarak bulunmuştur. Aras nehrinden alınansu örnekleri, Berthold LB770 marka düşük doğal fonlu bir alfa/beta sayım sistemi kullanılarak ölçülmüştür. Eldeedilen verilere göre Dünya Sağlık Örgütünün içme suları için belirtilmiş olduğu sınır değerlerinin aşılmadığıgörülmüştür. Iğdır ili ev içi ortalama radon konsantrasyonu ise pasif CR-39 nükleer iz dedektörleri kullanılarak105.62 Bq m-3 olarak bulunmuştur

 Alfa beta Iğdır radon su toprak Alpha beta Iğdır radon soil water Gelir, A, 2001. İçme suyundaki radyoaktivitenin belirlenmesi ve yıllık doz eşdeğerinin hesaplanması, , İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation UNSCEAR, 1982. Report to the General Assembly, 88-90p. United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation UNSCEAR, 2000. Sources, Effects and Risks of Ionizing Radiation. Volume I: Sources, United Nations, New York, 110-280p. OECD Nuclear Energy, Report of a Group of Expert 1979. No: 48761, .35-36p. Myrick TE, Berven BA, Haywood FF, 1983. Determination of concentrations of selected radionuclides in surface soil in the U.S. Healthy Physics, 45: 631 642. Kam E, Yarar Y, Karahan G, Çelebi N, 2004. Tekirdağ ili ve çevresinin doğal radyasyon seviyelerinin belirlenmesi. 22.Ulusal Fizik Kongresi, BODRUM. Keser R, 2004. Fırtına vadisinin Çamlıhemşin’den yukarı kısmının doğal radyoaktivite seviyesinin belirlenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Yalçın M, 2002. Malatya şehir merkezi ile ilçe merkezlerinin içme sularının toplam alfa ve beta radyoaktivite seviyelerinin tayini. Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Topçuoğlu S, Karahan G, Güngör N, ve Kırbaşoğlu Ç, 2003. Natural and artificial radioactivity in Emendere thermal spring area in Western Anatolia. Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, 256: 395 398. Köksal M, Çelebi N, Özçınar B, 1993. Indoor radon concentration in İstanbul houses. Healthy Physics, 65: 87-88. Özçınar B, Köksal EM, Akar B, Kopuz G, Büyükkasap E, Çetin A, Küçükönder A, Ünlü Y, 1996. Erzurum ve Şanlıurfa illerinde radon gazı radyoaktivite konsantrasyonları. 7. Ulusal Nükleer Bilimler ve Teknoloji Kongresi, 538 543. Çelebi N, Alkan H, 1997. Evaluation of natural radiation in the Kestanbol spa region. Radiation Protection Dosimetry, Volume: 69, No: 3, 227 230. Çelebi N, Taşdelen M, Kopuz G, Uluğ A, 2000. Antalya evlerinde radon konsantrasyon ölçümleri. GAP-Çevre Kongresi, 2: 1053 1058. Merdanoğlu B, 2004. Kestanbol civarındaki su, toprak ve granit örneklerinde doğal radyoaktivitenin belirlenmesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.