jitsa Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 2636-820X 2636-820X Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 10.51513/jitsa.1520992 Data Security and Protection Veri Güvenliği ve Korunması Türkiye'nin MAAS Platformu İçin Veri ve Ödeme Yöntemi Standardizasyonu https://orcid.org/0009-0002-6486-2657 Karacameydan İncemehmetoğlu Nihan PTT Bilgi Teknolojileri A.Ş. https://orcid.org/0000-0002-6235-2920 Tuğlu Kubilay https://orcid.org/0009-0000-9413-9414 Çoşkun Özlem PTT Bilgi Teknolojileri A.Ş. https://orcid.org/0009-0007-0407-0400 İrdam Ömer Mahir https://orcid.org/0000-0001-7032-8018 Avcı İsa KARABÜK ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0001-6872-2630 Kınacı Bahadır Furkan 10 22 2024 7 2 286 303 07 25 2024 10 18 2024 Copyright © 2018, Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 2018 Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi

Gelişen teknoloji ve ulaşıma duyulan ihtiyaçlar, ulaşım sistemlerinde gelişmelere neden olmuştur. Bu gelişmeler daha konforlu, güvenli, verimli ve erişilebilir sistemlere olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. İlerlemelerin sonucu olarak akıllı ulaşım sistemleri ile ilgili gelişmeler ortaya çıkmış ve anlık izlenebilir ve yönetilebilir sistemler oluşturulmaya başlanmıştır. Ortaya konulan entegrasyon ve uçtan uca tüm seyahatin sağlanması için son yıllarda gelişen Hizmet Olarak Hareketlilik (MaaS) uygulamaları sektöre katkı sağlar duruma gelmiştir. Bu çalışmada, 2. seviye MaaS olarak geliştirilen uygulamanın bilgi edinme, rezervasyon ve ödeme işlemlerinde kullanılan uygulama bilgileri aktarılacaktır. Gerçekleştirilen uygulama şehirlerarası ve şehir içi toplu taşıma; paylaşımlı bisiklet, elektrikli bisiklet (e-bisiklet), elektrikli skuter (e-skuter) ve araç kiralama dahil olmak üzere çeşitli ulaşım seçeneklerini içermek ile birlikte, ilk aşamada 2 pilot şehirde, 10 ulaşım hizmet sağlayıcı ile 9 ulaşım modunda, yaklaşık 2000 toplu taşıma aracı ve yaklaşık 3500 paylaşımlı mikromobilite aracını kapsamaktadır. Ayrıca sistem uygulamaları ile mevcut kullanımda olan veri ve servis standartlarının yeterlilikleri tartışılacaktır. Bu çalışmada, Türkiye’nin ilk yerli ve milli 2. Seviye MaaS uygulaması olması planlanan TRota’da; şehirlerarası ve şehir içi toplu taşıma, paylaşımlı bisiklet ve e-skuter, araç kiralama dahil olmak üzere çeşitli ulaşım modlarını tek bir uygulamada kullanıcılara sunulmaktır. TRota uygulama entegrasyon çalışmasında oluşabilecek riskler için alınan önlemler ve alınması gereken ilave önlemler ayrıntılı olarak verilmiştir.

 Hizmet Olarak Hareketlilik (MaaS) Veri Standardizasyonu MaaS Platformu Cruz, C. O., & Sarmento, J. M. (2020). “Mobility as a service” platforms: A critical path towards increasing the sustainability of transportation systems. Sustainability, 12(16), 6368. https://doi.org/10.3390/su12166368. International Transport Forum. Mix and MaaS - Data Architecture for Mobility as a Service. Erişim: 13 Şubat 2024. https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/docs/mix-maas-mobility-service-final.pdf İstanbul Planlama Ajansı, Kent Gündemine Bakış: İstanbul’da Sürdürülebilir Ulaşıma Doğru. Erişim: 27 Şubat 2024, https://ipa.istanbul/wp-content/uploads/2023/11/KENT-GUNDEMI-SURDURULEBILIR-ULASIM-2.pdf. Hazan, J., Lang, N., El, H. ve Chraibi, A., Seeking Perpetual Motion with Mobility as a Service. Erişim: 12 Şubat 2024. https://web-assets.bcg.com/img-src/BCG-Seeking-Perpetual-Motion-with-Mobility-as-a-Service-Mar-2019_tcm9-215903.pdf. Heikkilä, S., Mobility as a Service - A Proposal for Action for the Public Administration, Case Helsinki”, 2014. Erişim: 16 Şubat 2024, https://urn.fi/URN:NBN:fi:aalto-201405221895 General Bikeshare Feed Specification (GBFS). Mobility Data. Erişim: 13 Şubat 2024. https://github.com/MobilityData/gbfs/blob/master/gbfs.md GTFS Background. Erişim: 31 Ocak 2024. https://gtfs.org/background/ GTFS, Why Use GTFS?. Erişim: 05 Şubat 2024. https://gtfs.org/ GTFS Schedule Reference. Erişim: 05 Şubat 2024. https://gtfs.org/schedule/reference/ Kayikci, Y., & Kabadurmus, O. (2022). Barriers to the adoption of the mobility-as-a-service concept: The case of Istanbul, a large emerging metropolis. Transport policy, 129, 219-236. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2022.10.015. Koca, M. (2024). Real-Time Security Risk Assessment From CCTV Using Hand Gesture Recognition. IEEE Access, 12, 84548-84555. https://doi:10.1109/ACCESS.2024.3412930. MaaS Alliance. (2017). White Paper ‘Guidelines & Recommendations to create the foundations for a thriving MaaS Ecosystem. Macedo, E., Teixeira, J., Gather, M., Hille, C., Will, M. L., Fischer, N., & Bandeira, J. M. (2022). Exploring relevant factors behind a MaaS scheme. Transportation Research Procedia, 62, 607-614. https://doi:10.10162007.05.004. McHugh, B. (2013). Pioneering Open Data Standards: The GTFS Story. Beyond Transparency, B. Goldstein ve L. Dyson, Ed., San Francisco: Code for America Press. Mobility Data. What is GBFS?. Erişim: 31 Ocak 2024. https://github.com/MobilityData/gbfs Sochor, J., Arby, H., Karlsson, I. M., & Sarasini, S. (2018). A topological approach to Mobility as a Service: A proposed tool for understanding requirements and effects, and for aiding the integration of societal goals. Research in Transportation Business & Management, 27, 3-14. doi: 10.1016/j.rtbm.2018.12.003. TOMP WG. Blueprint for an Application Programming Interface (API) from Transport Operator to MaaS Provider. Erişim: 05 Şubat 2024. https://github.com/TOMP-WG/TOMP-API/blob/master/documents/201005%20-%20Blueprint%20for%20the%20TOMP-API%E2%80%93Version%20Dragonfly%20(1.0.0).pdf TROTA. TROTA API. https://web.archive.org/web/20240704094102/https://trota.com.tr/trota-api/ Xu, Y., Yan, X., Sisiopiku, V. P., Merlin, L. A., Xing, F., & Zhao, X. (2020). Micromobility trip origin and destination inference using general bikeshare feed specification (gbfs) data. arXiv preprint arXiv:2010.12006.