GÖMÜK ALT 3. MOLAR DİŞLER İLE İNFERİOR ALVEOLAR SİNİR İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE PANORAMİK RADYOGRAFİNİN ÖNEMİ

Abstract

Gömük alt 3. molar dişlerinin çekimi sonrası inferior alveolar sinirin zarar görmesi sık ve ciddi bir komplikasyondur. Mandibular kanal ile 3. molar yakınlığının preoperatif tam değerlendirilmesi 3. moların çekiminde gereklidir. Bu amaç için panoramik radyografi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı panoramik radyografi değerlendirilmesi ile postoperatif alveolar sinir hasarı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışmada kliniğimizde yapılan 61 gömük alt 3. molar dişi çekimi öncesi panoramik film değerlendirilmesi 2 ayrı çalışmacı tarafından yapılmış, her hasta için yaş, cinsiyet, dişin pozisyonu ve operasyon süresi kaydedilmiştir. Diş-sinir ilişkisi açısından 3 grup oluşturulmuştur. Grup A: diş ile sinir süperpoze; Grup B: Diş ile sinir arası ilişki mevcut; Grup C: diş ile sinir arasında ilişki yok olarak alınmıştır. Operasyon sonrası oluşan alveolar sinir hasarı ile panoramik film değerlendirmesi arasındaki korelasyon incelenmiştir. 61 hastanın 6’sında postoperatif alveolar sinir hasarı görülmüştür. Grup B için postoperatif alveolar sinir hasarı diğer iki gruba göre anlamlı derecede fazla bulunmuştur. Grup B’ deki alveolar sinir hasarı oranı %45 iken Grup A’da % 3 oranında sinir hasarı tespit edilmiştir. Grup C’ de ise hiç sinir hasarı olmamıştır. Panoramik radyografi gömük alt 3. molar çekimi öncesi sinir-diş ilişkisi açısından fikir verse de, kesin ilişki açısından daha ileri görüntüleme tekniklerine ihtiyaç vardır.

Keywords

• 3. molar, inferior alveolar sinir, panoramik radyografi

References

1. Valmaseda-Castellón E, Berini-Aytés L, Gay-Escoda C. Inferior alveolar nerve damage after lower third molar surgical extraction: a prospective study of 1117 surgical extractions.Oral Surg Oral Med Oral
2. Pathol Oral Radiol Endod. 2001: 92: 377-83.
3. Brann CR, Brickley MR, Shepherd JP. Factors influencing nerve damage during lower third molar surgery. Br Dent J. 1999: : 514-6. Gülicher D, Gerlach impairment of the lingual and inferior alveolar nerves following removal of impacted mandibular third molars. Int J Oral Maxillofac Surg. 2001: 30: 306-12. Sensory
4. Kipp DP, Goldstein BH, Weiss WW Jr.Dysesthesia after mandibular third molar surgery: a retrospective study and analysis of ,377 surgical procedures. J Am Dent Assoc. : 100: 185-92. Monaco G, Montevecchi M, Bonetti GA, Checchi Gatto panoramic radiography in evaluating the topographic mandibular canal and impacted third molars. J Am Dent Assoc. 2004: 135: 312-8. of relationship between the Sedaghatfar M, August MA, Dodson
5. TB.Panoramic radiographic findings as predictors exposure following third molar extraction. J Oral Maxillofac Surg. 2005: 63: 3-7. nerve
6. Maegawa H, Sano K, Kitagawa Y, Ogasawara T, Miyauchi K, Sekine J, Inokuchi T.Preoperative assessment of the relationship between the mandibular third molar and the mandibular canal by axial computed tomography with coronal and sagittal reconstruction. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2003: 96: 46.
7. Rood JP, Shehab BA.The radiological prediction of inferior alveolar nerve injury during third molar surgery. Br J Oral Maxillofac Surg. 1990: 28: 20-5.
8. Bell GW, Rodgers JM, Grime RJ, Edwards KL, Hahn MR, Dorman ML, Keen WD, Stewart DJ, Hampton N.The accuracy of dental panoramic tomographs in determining the root morphology of mandibular third molar teeth before surgery. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2003: : 119-25.

9. Bell GW. Use of dental panoramic tomographs to predict the relation between mandibular third molar teeth and the inferior alveolar nerve. Radiological and surgical findings, and clinical outcome. Br J Oral Maxillofac Surg. 2004: 42: 21-7.
10. Nakagawa Y, Ishii H, Nomura Y, Watanabe NY, Hoshiba D, Kobayashi K, Ishibashi K.Third molar position: reliability of panoramic radiography. J Oral Maxillofac Surg. 2007: 65: 1303-8.
11. Mahasantipiya PM, Savage NW, Monsour PA, Wilson RJ. Narrowing of the inferior dental canal in relation to the lower third molars. Dentomaxillofac Radiol. 2005: 34: 63.
12. Ohman A, Kivijärvi K, Blombäck U, L.Pre-operative Flygare evaluation of lower third molars with computed Radiol. 2006: 35: 30-5. radiographic tomography. Dentomaxillofac
13. Drage NA, Renton T.Inferior alveolar nerve injury related to mandibular third molar surgery: an unusual case presentation. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2002: 93: 358-61.
14. Terakado M, Hashimoto K, Arai Y, Honda M, Sekiwa T, Sato H.Diagnostic imaging with newly developed ortho cubic super- high (Ortho-CT). Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2000: 89: 509-18.
15. Nakagawa Y, Kobayashi K, Ishii H, Mishima A, Ishii H, Asada K, Ishibashi K. Preoperative application of limited cone beam computerized tomography as an assessment tool before minor oral surgery. Int J Oral Maxillofac Surg. 2002: 31: 322-6.
16. Danforth RA, Peck J, Hall P.Cone beam volume tomography: an imaging option for diagnosis of complex mandibular third molar anatomical relationships. J Calif Dent Assoc. : 31: 847-52. Hamada Y, Kondoh T, Noguchi K, Iino M, Isono H, Ishii H, Mishima A, Kobayashi K, Seto K. Application of limited cone beam computed tomography to clinical assessment of alveolar bone grafting: a preliminary report. Cleft Palate Craniofac J. 2005: 42: 37.
17. Pawelzik J, Cohnen M, Willers R, Becker J.A comparison of conventional panoramic radiographs with volumetric computed tomography images in the preoperative assessment of impacted mandibular third molars. J Oral Maxillofac Surg. 2002: 60: 84.
18. Kobayashi K, Shimoda S, Nakagawa Y, Yamamoto A.Accuracy in measurement of distance computerized tomography. Int J Oral Maxillofac Implants. 2004: 19: 228-31.
19. Tantanapornkul W, Okouchi K, Fujiwara Y, Yamashiro M, Maruoka Y, Ohbayashi N, Kurabayashi T.A comparative study of cone- beam conventional panoramic radiography in assessing between the mandibular canal and impacted third molars. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2007: 103: 253-9. Epub 2006 Sep 1. tomography and the topographic relationship