Sağlıklı bireylerde cerebellum hacminin yaş ve cinsiyete bağlı değişiminin manyetik rezonans görüntüleriyle değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Serebellum fossa cranii posterior’da yerleşmiş, motor fonksiyonların koordinasyonu, kas tonusunun düzenlenmesi ve motor öğrenmede; ayrıca hassasiyet ve doğru zamanlamanın sağlanmasına katkıda bulunan beyinde önemli rolü olan bir yapıdır. Bu çalışma ile amacımız öncelikle yaşa ve cinsiyete bağlı olarak serebellum ölçüm skalası oluşturabilmektir.

Yötemler: Çalışma Adıyaman Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınan onay ile Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı’nın katkılarıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler manyetik rezonans görüntüleme yöntemi kullanılarak (80 kadın ve 80 erkek) toplam 160 bireye ait görüntüler üzerinde retrospektif kohort bir çalışma olarak elde edilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen bireyler 0-4 yaş, 5-9 yaş, 10-19 yaş, 20-29 yaş, 30-39 yaş, 40-49 yaş, 50-59 yaş ile 60-80 yaş toplam 8 gruba ayrılmış ve her yaş grubu da 10 kadın ve 10 erkek toplam bireylerden oluşmaktadır. Elde edilen verilerin istatistiksel tüm analizleri için SPSS programı kullanılmıştır.

Bulgular: Çalışmamızda serebellum hacmi 10-19 yaş kadınlarda 139,23 (11,73) cm3 ve erkeklerde 151,14 (12,30) cm3 idi (P=0,040). 0-4 yaş arası bireylerin serebellum hacmi 105,05 (33,28) cm3 diğer yaş gruplarına göre daha küçük bulundu ve diğer gruplar ile arasında anlamlı bir farklılık vardı (P<0,001). 0-17 yaş arasındaki bireylerde toplam serebellum hacmi 128,84 (29,66) cm3,18-80 yaş grubundaki bireylerde toplam serebellum hacmi 141,91 (15,06) cm3 idi. 0-17 yaş grubunda daha küçük bulundu (P<0,001).

Sonuç: Beyin bölümlerinin sağlıklı bireylerdeki hacimlerinin belirlenmesi; normal ve patolojik durumların ayırt edilmesine katkı sağlamakla birlikte yaşlanma sürecinin değerlendirmesinde de oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Serebellar hacim,Manyetik rezonans görüntüleme,Yaş,Cinsiyet

Assessment of age- and sex-dependent changes of cerebellum volume in healthy individuals using magnetic resonance imaging

Abstract

Aim: Cerebellum is a structure ingrained in fossa cranii posterior and has a great role in contributing to the coordination of motor functions, regulation of muscle tone, and motor learning, as well as precision and accurate timing. This study primarily aimed to establish a cerebellum measurement scale based on age and sex. 

Methods: The study was carried out with the approval of Adiyaman Clinical Research Ethics Board and the contributions of Adiyaman University Training and Research Hospital Radiology Department. The data were retrospective cohort study obtained from the magnetic resonance images of 160 individuals (80 female and 80 male). The individuals included in the study were divided into age groups of 0-4, 5-9, 10-19, 20-29, 30-39, 40-49, 50-59 and 60-80 years, each consisting of 10 women and 10 men. All statistical analyses were performed using SPSS program. 

Results: The cerebellum volume was 139.23 (11.73) cm3 for women and 151.14 (12.30) cm3 for men aged 10-19 years, and the difference was significant (P=0.040). The cerebellum volume of individuals aged 0-4 years was found to be 105.05 (33.28) cm3 with a significant difference compared to the remaining age groups (P<0.001). The total cerebellum volume was calculated as 128.84 (29.66) cm3 for individuals aged 0-17 years and 141.91 (15.06) cm3 for those in the 18-80 years group. It was found to be smaller in the 0-17 age group (P<0.001).

Conclusion: Determining the volumes of brain parts in healthy individuals is very important in assessing the aging process, as well as contributing to the differentiation of normal and pathological conditions.

Keywords

• Cerebellar volume,Magnetic resonance imaging,Age,Gender

Kaynakça

1. 1. Kuran O. Sistematik Anatomi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Filiz Kitabevi; 1993.
2. 2. Taner, D. Fonksiyonel Nöroanatomi. Ankara: Yorum Basın Yayın; 2010.
3. 3. Arıncı K, Elhan A. Anatomi. Ankara: Güneş Kitabevi; 2014.
4. 4. Schmahmann JD. Disorder of the cerebellum: Ataxia, dysmetria of thought, and the cerebellar cognitive affective syndrome. J Neuropsychiatry Clin Neurosci. 2004;16:367-78.
5. 5. Odacı E, Bahadır A, Yıldırm Ş, Şahin B, Canan S, Baş O, et al. Cavalieri prensibi kullanılarak bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleri üzerinden hacim hesaplaması ve klinik kullanımı. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2005;25:421-8.
6. 6. Keller SS, Baker G, Downes JJ, Roberts N. Quantitative MRI of the prefrrontal cortex and executive function in patients with temporal lobe epilepsy. Epilepsy Behavior. 2009;15:186-95.
7. 7. Anstey KJ, Maller JJ, Meslin C, Christensen H, Jorm AF, Wen W, et al. Hippocampal and amygdalar volumes in relation to handedness in adult aged 60-64. Neuroreport. 2004;15(18):2825-29.
8. 8. Konez O. Manyetik rezonans görüntüleme. İstanbul: İstanbul Nobel Tıp; 1995.

9. 9. Özçelik Ö, Acer, N, Doğanay S, Ertekin T, Çınar Ş. Estimation of cerebral surface area of the newborn brain using stereological methods. Erciyes Med J. 2013;35(3):136-41.
10. 10. Manjunath KY. Estimation of cranial volume in dissecting room cadavers. J Anat Soc India. 2002;51:168-72.
11. 11. Örs CH, Tiryakioğlu NO, Varol T. Examination of age related volume changes in brain by magnetic resonance ımaging method. IGUSABDER. 2018;5:407-20.
12. 12. Hoogendam YY, Van Der Geest JN, Van Der Lijn F, Van Der Lugt A, Niessen WJ, Krestin GP, et al. Determinants of cerebellar and cerebral volume in the general elderly population. Neurobiol Aging. 2012;33(12):2774-81.
13. 13. Acer N, Şahin B, Usanmaz M, Tataoğlu H, Irmak Z. Comparison of point counting and planimetry methods for the assessment of cerebellar volume in human using magnetic resonance imaging: a stereological study. Surgucial Radiology Anatomy. 2008;30:335–9.
14. 14. Mazonakis M, Damilakis J, Maris T, Prassopoulos P, Gourtsoyiannis N. Comparison of two volumetric techniques for estimating liver volume using magnetic resonance imaging. J Magn Reson Imaging. 2002;15:557-63.
15. 15. Knickmeyer RC, Gouttard S, Kang C, Evans D, Wilber K, Smith JK, et al. A structural MRI study of human brain development from birth to 2 years. The Journal of Neuroscience. 2008;28(47):12176–82.
16. 16. Küçüksümbül F. 0-4 yaş arası çocuklarda cerebellum boyutlarının mrg ile değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Anatomi Anabilim Dalı, Trabzon; 2009.
17. 17. Raz N, Dupuis JH, Briggs SD, McGavran C, Acker JD. Differential effects of age and sex on the cerebellar hemispheres and the vermis: A prospective MR study. AJNR Am J Neuroradiol. 1998;19:65–71.
18. 18. Raz N, Torres IJ, Spencer WD, White K, Acker JD. Age-related regional differences in cerebellar vermis observed in vivo. Arch Neural. 1992;49:412-6.
19. 19. Mas N. Sağlıklı bireylerde cerebrum-diencephalon ve cerebellum hacimleri ile toplam intrakranial hacmin manyetik rezonans görüntüleme yöntemi ile değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Anatomi Anabilim Dalı, Ankara; 2005.
20. 20. Jacobsen LK, Giedd JN, Berquin PC, Krain AL, Hamburger SD, Kumra S, et al. Quantitative morphology of the cerebellum and fourth ventricle in childhood-onset schizophrenia. Am J Psychiatry. 1997;154:1663-9.
21. 21. Piven J, Saliba K, Bailey J, Arndt S. An MRI study of autism: the cerebellum revisited. Neurology. 1997;49:546-51.
22. 22. Woodruff-Pak DS, Gary Goldenberg CA, Downey-Lamb MM, Boyko OB, Lemieux SK. Cerebellar volume in humans related to magnitude of classical conditioning. Neuroreport. 2000;11(3):609-715.
23. 23. Luft AR, Skalej M, Schultz JB, Welte D, Kolb R, Bürk K, et al. Patterns of age-related shrinkage in the cerebellum and brainstem observed in vivo using three-dimensional MRI volumetry. Cereb Cortex. 1999;9:712–21.
24. 24. Chung SC, Lee BY, Tack GR, Lee SY, Eom JS, Sohn JH. Effects of age, gender, and weight on the cerebellar volume of Korean people. Brain Res. 2005;1042:233-5.