Yıl 2019, Cilt 12 , Sayı 2, Sayfalar 1127 - 1154 2019-07-27

MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ

Fatma Çakmak [1]


Medya, manipülasyon etkisi nedeniyle, ekonomik veya siyasal açıdan güce sahip olanlar ve olmak isteyenler tarafından kıskaca alınan bir sistemde, dezenformasyon karmaşası içerisinde var olmaya çalışmaktadır. Bir taraftan medyanın bu yapısı, diğer taraftan kitlelerin ona duyduğu ihtiyaç, medyanın durumunu daha da karmaşık bir sürece sokmaktadır. Gazetelerin manipülasyon gücünün ve haber üretiminde tarafsız yayın konusundaki dezenformasyon sorunsalının, ideolojinin hayat bulduğu haber söylemi bağlamında ele alındığı bu çalışmada; birbirinden farklı sahiplik yapıları bulunan Milliyet, Cumhuriyet, Star ve Türkiye gazetelerinin 31 Mart 2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri ile ilgili haberleri, üç gün süreyle, T. A. van Dijk’ın eleştirel söylem çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Gazetelerin haberlerini kendi ideolojileri doğrultusunda nasıl yapılandırdıklarını, kitleleri hangi yönde manipüle etmeye çalıştıklarını ve dolaylı olarak partilerin siyasal iletişimlerine nasıl etkide bulunduklarını ortaya koymayı amaçlayan çalışmanın sonucunda; gazetelerin habercilik anlayışlarında “tarafsızlık” tan bahsedilemeyeceği, her gazetenin ideolojik yanlılığını açık veya kapalı bir şekilde haberlerine yansıttığı, hatta gazetelerin haberciliğin ötesine geçerek, birer propaganda aracına dönüştüğü ortaya çıkarılmıştır.

Siyasal İletişim, Seçim Haberleri
  • Althusser L (2002) Marx İçin. Işık Ergüden (çev), İthaki Yayınları, İstanbul. Althusser L (2014) İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, Alp Tümertekin (çev.), İthaki Yayınları, İstanbul. Aşkın A C (2014) Dezenformasyonun Küreselleşmesi ve Bir Örnek Olarak Batı Basınında NATO’nun Kosova Harekâtı, Yüksek Lisan Tezi, İÜ, Sos. Bil. Enst., İstanbul. Baudrillard J (2016) Simülarklar ve Simülasyon, Doğu Batı Yayınları, Ankara. Bektaş A (2002) Siyasal Propaganda: Tarihsel Evrimi Ve Demokratik Toplumdaki Uygulamaları, Bağlam Yayınları, İstanbul. Bilgin N (2016) Sosyal Psikoloji Sözlüğü- Kavramlar, Yaklaşımlar, Bağlam Yayınları, İstanbul. Coons C & Weber M (2014) Manipulation Theory and Practice. Oxford University Press, Oxford. Çakır B (2006) Medyanın Ördüğü Berlin Duvarı, Nobel Yayınları, İstanbul. Çakır H (2007) Gazeteciliğe Giriş, Tablet Yayınları, Konya. Çoban B. (2015) Söylem, İdeoloji ve Eylem: İktidar ve Muhalefet Arasındaki Mücadeleyi Çözümleme Denemesi, Söylem ve İdeoloji içinde, Barış Çoban ve Zeynep Özarslan (haz), Su Yayınevi, İstanbul. Devran Y (2010) Haber Söylem İdeoloji, Başlık Yayın Grubu, İstanbul. Eagleton T (2015) İdeoloji, Muttalip Özcan (çev), Ayrıntı Yayınları, İstanbul. Fairclough N (2015) Dil ve İdeoloji, Söylem ve İdeoloji içinde, Barış Çoban (çev), Barış Çoban ve Zeynep Özarslan (haz), Su Yayınevi, İstanbul. Fiske J (2015) İletişim Çalışmalarına Giriş, Süleyman İrvan (çev), Pharmakon Yayınevi, Ankara. Grossberg L (1984) Strategies of Marxist Cultural Interpretation, Critical Studies in Mass Communication, 1 (4), 392- 421. Gültekin M (2017) Algı Yönetimi ve Manipülasyon-Kanmanın ve Kandırmanın Psikolojisi, Pınar Yayınları, İstanbul. Hall S (2014) İdeoloji ve İletişim Kuramı, Medya Kültür Siyaset içinde, Süleyman İrvan (der), Ahmet Gürata (çev), Pharmakon Yayınevi, Ankara. Hartley J (2002) Communication, Cultural and Media Studies, Routledge, London. Herman E S ve Chomsky N (1999) Medya Halka Nasıl Evet Dedirtir, Minerva Yayınları, İstanbul. Hirst P (2009) Okuma Alegorileri. Mustafa Zeki Çıraklı (çev), Paradigma Yayınları, İstanbul. Marx K ve Engels F (2013) Alman İdeolojisi, Olcay Geridönmez ve Tonguç Ok (çev), Evrensel Yayıncılık, İstanbul. Matheson D (2005) Media Discourse: Analysing Media Text, Open University Press, Berkshire. Purvis T ve Hunt A (2014) Söylem, İdeoloji, Söylem, İdeoloji, Söylem, İdeoloji. Simten Coşar (çev), Moment Dergi, 1(1): 9- 36. Sciller H (1993) Zihin Yönlendirenler, Cevdet Cerit (çev), Pınar Yayınları, İstanbul. Sholle D J (1999) Eleştirel Çalışmalar: İdeoloji Teorisinden İktidar/ Bilgiye, Mehmet Küçük (der ve çev), Medya İktidar İdeoloji içinde, Ark Yayınları, Ankara. Shoemaker P ve Reese S D (2014) İdeolojinin Medya İçeriği Üzerindeki Etkisi, Medya Kültür Siyaset içinde, Süleyman İrvan (der), Pharmakon Yayınevi, Ankara. Turan C (2015) Açıklığın Yanılsaması: Dezenformasyon Çağımızın Kitle İmha Silahı mı?, Akademik Bilişim Konferansı, Yayın No:4286280. van Dijk A T (2006) DiscourseandManipulation, DiscourseandSociety, 17 (3), s. 259- 383. van Dijk T A (1988) News as Discourse, Lawrence Earlbaum Associates, New Jersey. van Dijk T A (1995) Discourse Semanticsand Ideology, Discourseand Society, 6 (2), s. 243- 289. van Dijk T A (1998) Opinionand Ideologies in the Press, Approaches to Media Discourse içinde, Allan Bell ve Peter Garret (der), Blackwell Publishers, Oxford. van Dijk T A (2005) Söylemin Yapıları ve İktidarın Yapıları, Mehmet Küçük (der ve çev), Medya, İktidar, İdeoloji içinde, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara. van Dijk T A (2010) Söylem ve İktidar, Pınar Uygun (çev), Nefret Suçları ve Nefret Söylemi içinde, HDV Yayınları, İstanbul. Voloşinov V N (2001) Marksizm ve Dil Felsefesi, Mehmet Küçük (çev), Ayrıntı Yayınları, İstanbul. Wardle C ve Derakhshan H (2017) Information Disorder: Toward an Interdisciplinary Framework for Researchand Policymaking, Council of Europe Report DGI 09. Williams R (1990) Marksizm ve Edebiyat, E. Tarım (çev), Adam Yayınları, İstanbul. http://sozluk.gov.tr/ (Erişim tarihi: 02.06.2019). Milliyet Gazetesi- (26-27-28.02.2019 tarihli sayıları) Cumhuriyet Gazetesi- (26-27-28.02.2019 tarihli sayıları) Star Gazetesi- (26-27-28.02.2019 tarihli sayıları) Türkiye Gazetesi- (26-27-28.02.2019 tarihli sayıları)
Birincil Dil tr
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-7276-5016
Yazar: Fatma Çakmak (Sorumlu Yazar)

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 27 Temmuz 2019

Bibtex @araştırma makalesi { josc596861, journal = {Selçuk İletişim}, issn = {}, eissn = {2148-2942}, address = {}, publisher = {Selçuk Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {12}, pages = {1127 - 1154}, doi = {10.18094/josc.596861}, title = {MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ}, key = {cite}, author = {Çakmak, Fatma} }
APA Çakmak, F . (2019). MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ. Selçuk İletişim , 12 (2) , 1127-1154 . DOI: 10.18094/josc.596861
MLA Çakmak, F . "MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ". Selçuk İletişim 12 (2019 ): 1127-1154 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/josc/issue/47244/596861>
Chicago Çakmak, F . "MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ". Selçuk İletişim 12 (2019 ): 1127-1154
RIS TY - JOUR T1 - MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ AU - Fatma Çakmak Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18094/josc.596861 DO - 10.18094/josc.596861 T2 - Selçuk İletişim JF - Journal JO - JOR SP - 1127 EP - 1154 VL - 12 IS - 2 SN - -2148-2942 M3 - doi: 10.18094/josc.596861 UR - https://doi.org/10.18094/josc.596861 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Selçuk İletişim MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ %A Fatma Çakmak %T MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ %D 2019 %J Selçuk İletişim %P -2148-2942 %V 12 %N 2 %R doi: 10.18094/josc.596861 %U 10.18094/josc.596861
ISNAD Çakmak, Fatma . "MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ". Selçuk İletişim 12 / 2 (Temmuz 2019): 1127-1154 . https://doi.org/10.18094/josc.596861
AMA Çakmak F . MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ. Selçuk İletişim. 2019; 12(2): 1127-1154.
Vancouver Çakmak F . MEDYADA DEZENFORMASYON SORUNSALI VE MANİPÜLASYONUN GÜCÜ: İDEOLOJİ VE SÖYLEM AÇISINDAN SEÇİM HABERLERİNİN SİYASAL İLETİŞİMDEKİ ROLÜ. Selçuk İletişim. 2019; 12(2): 1154-1127.