journal of vosst Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi 2687-3478 Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi 10.46236/jovosst.605359 Religious Studies Din Araştırmaları DİNİ MÛSİKİ AÇISINDAN GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE EZAN Kocakanat Erhan ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ, YALVAÇ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU 08 21 2019 1 43 59 08 14 2019 08 17 2019 Copyright © 2019, Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi 2019 Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi

Zamanımızda genel kabulgörmüş tasnife göre Türk mûsikisi; iki ana başlık altında, “dini” ve “lâdini”mûsiki olarak incelenmiştir. Dini mûsikinin kendi içindeki tasnife göre ise“Cami Mûsikisi” ve “Tasavvuf (Tekke)” mûsikisi olarak iki grup vardır. Buçalışmada cami mûsikisinin en önemli öğelerinden olan ezan’ımûsiki açısındanincelemeye başlamadan önce Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.)’in Medinedöneminde ilk ezanın okunmasıyla başlayan tarihsel süreçteki uygulamalarıincelenmiştir. Ezanın insan sesiyle okunması sebebiyle mûsikiden faydalanmazorunluluğu vardır. Bu sebeple ezanın bütün insanlar üzerinde etkiliolabilmesi, güzel sesli ve mûsiki bilgisi olan insanlar tarafından okunması ilemümkündür. Dolayısıyla müezzinlik müessesesi teşkil edilmiş olup çalışmamızdaPeygamberimiz zamanından itibaren müezzinlik ve önemli müezzinlerincelenmiştir.

 Ezan Müezzin Mûsiki Din Akdoğan, B. (1999). “Bazı Ayet ve Hadisler Doğrultusunda İslam Açısından Mûsiki Sanatının Değerlendirilmesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 39, s. 379-392 Akdoğan, B. (2010). Türk Din Mûsikisi Dersleri, Ankara: Bilge Ajans Akdoğan, B. (2013). “Çeşitli Yönleriyle Ezanlarımız”, Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 11, s. 9-62 Ateş, E. (2004). “İbadet Estetiği”, Arayışlar Dergisi, S. 11, s. 185-192 Ateş, E. (2014). “Türk Din Mûsikisinde Ezan”, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 33, s. 163-179 Ateş, E. (2015). Türk Din Musikisi, İstanbul: 2015 Ayhan, H. ve Uzun, M. (1994). “Ezanın Türkçeleştirilmesi”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c. XII Çetin, A. (1994). “Ezan”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c: XII Hz. Mevlana. (1990). Mesnevi V., (Veled İzbulak çevirisi), Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları İmam Nevevi. (2006). Riyaz’üsSalihin Tercüme ve Şerhi, İstanbul: Kahraman Yayınları İnançer, Ö.T. (1999). “Osmanlı Tarihinde Dini Mûsiki”, Mûsiki Mecmuası, İstanbul, s. 9-16 Koca, F. (2013). “Cami Mûsikisinde Ezan ve Selalar”, VI. Dini Yayınlar Kongresi (İslâm, Sanat, Estetik), s. 511-518 Koca, F. (2015). “Ezanı Güzel Okumayı Öğrenme Hususunda Bir Çalışma (Kalıp Ezan Çalışması)”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, s. 133-148 Ocak Gez, B. (1997). “İbadet Dilinin Türkçeleştirilmesi Aşamalarından Biri: Türkçe Ezan ve Uygulamaları”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, s. 157-167 Özalp, N. (2000). Türk Mûsikisi Tarihi, İstanbul: MEB Yayınları Özcan, N. (1993). “Cami Mûsikisi”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c. VII Özcan, N. (1994). “Ezan (Mûsiki)”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c. XII Özcan, N. (1998). “Dini Mûsiki”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, İstanbul Özcan, N. (2010). Ezanın İstanbul’da Okunuşu, İstanbul Ezanları, İstanbul: 2010 Kültür Başkenti Ajansı Yayınları Özcan, N. (2011). “Tekke Mûsiki”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, İstanbul Özpınar, Ö. (2012). Ezanı Anlamak, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları Sarı, M.A. (2010). Günümüzde Ezanlar, İstanbul Ezanları, İstanbul: 2010 Kültür Başkenti Ajansı Yayınları Sarıcık, M. (2009). Hz.Muhammed’in Çağrısı-Medine Dönemi, İstanbul: Nesil Yayınları Sezikli, U. (2013). “Cami Mûsikisi ve Din Görevlilerinin Yeterlilikleri”, VI. Dini Yayınlar Kongresi (İslâm, Sanat, Estetik), s. 537-563 Sırma, İ.S. (2005). Ezan ya da Ebedi Kurtuluşa Çağrı, İstanbul: Beyan Yayınları Uzun, H. (2014). “Geçmişten Günümüze Türklerde Ezan Mûsikisi”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, S. 37, s. 86-110 Uzun, M. (1994). “Edebiyatta Ezan”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c. XII Zengin, M. (2015). İbadet Dilini Türkçeleştirme Çabası Olarak Türkçe Ezan Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü www.mekder.org/blog/?id=g85n5ipi (Erişim tarihi: 14.03.2016) www.musikidergisi.net/?p=1724 (Erişim tarihi: 24.05.2017)