Research Article

Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi

Volume: 38 Number: 2 December 18, 2019
EN TR

Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi

Abstract

Vücuttaki endokrin reseptörlerine bağlanıp bunları aktive veya bloke ederek doğal hormonların sentez/parçalanmasını değiştiren endokrin bozucu kimyasallarla ilgili çalışmaların geçmişi 1950’li yıllara kadar gitmektedir. Günümüzde yasaklı olan ama bir dönem yoğun olarak kullanılan organik klorlu pestisitler (OCP), poliklorlu bifeniller (PCB) ve polibromlu difenileterler (PBDE) stabilitelerinin yüksek olması ve yağda birikme özellikleri nedeniyle doğada uzun süre kalmaktadırlar. Biyoakümülasyon ve biyomagnifikasyon nedeniyle gıda zincirine girdikten sonra miktarları sürekli artmaktadır. İnsanların bu kimyasallara maruziyetinin %90’ı bulaşık gıdalarla olmaktadır. Bu çalışmada 14 OCP (α, β, γ-hekzaklorosiklohekzan, hekzaklorobenzen, 4,4’-diklorodifenil dikloroetan, 4,4’-diklorodifenil dikloroetilen, 2,4’-diklorodifenil trikloroetan, 4,4’-diklorodifenil trikloroetan, heptaklor, aldrin, dieldrin, α-endosülfan, β-endosülfan, metoksiklor), 7 PCB (28, 30, 52, 101, 118, 138, 153, 180) ve 6 PBDE (17, 47, 66, 100, 153, 183)’in kuzu eti ve yağındaki miktarları ve cinsiyetin buna olan etkisi araştırılmıştır. Kullanılan yöntem SANCO 12571/2013 ve EUROCHEM 2014 Validasyon Kılavuzu’na göre valide edilmiştir. Toplamda erkek hayvanlara ait örneklerin %75’inde, dişilerinkinin ise %33.3’ünde endokrin bozucu kimyasal kalıntısına rastlanmıştır. Araştırılan örneklerin tamamında PCB tespit edilmiştir. Hekzaklorosiklohekzen ve 4,4’-diklorodifenil trikloroetan ile PCB52 kendi grupları içinde en sık rastlanılan kimyasallar olurken PBDE’lerden sadece PBDE17 tespit edilmiştir. Kalıntı görülme sıklığı erkeklerde daha fazla iken tespit edilen miktarların dişi hayvanlara ait örneklerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Bulunan tüm kalıntıların seviyeleri Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği’nin ilgili yönetmeliklerinde belirtilen seviyelerin altındadır.

Keywords

Thanks

Doç Dr. Ülkü Nihan YAZGAN TAVŞANOĞLU

References

  1. 1. Kavlock RJ, Daston GP, DeRosa C, et al. Research needs for the assessment of health and environmental effectsof endocrine disruptors: a report of the U.S. EPA-sponsored workshop. Environ Health Perspect. 1996;104(4):715-740.
  2. 2. Zoeller RT, Brown TR, Doan LL, et al. Endocrine-disrupting chemicals and public health protection: a statement of principles from The Endocrine Society. Endocrinology. 2012;153(9):4097-4110.
  3. 3. La Guardia MJ, Hale RC, Harvey E. Detailed polybrominated diphenyl ether (PBDE) congener composition of the widely used penta-, octa-, and deca-PBDE technical flame-retardant mixtures. Environmental Science and Technologie. 2006;40: 6247-6254.
  4. 4. Grimm FA, Hu D, Kania-Korwel I, et al. Metabolism and Metabolites of Polychlorinated Biphenyls. Crit Rev Toxicol. 2015;45(3): 245-272.
  5. 5. Jayaraj R, Megha P, Sreedev P. Organochlorine pesticides, their toxic effects on living organisms and their fate in the environment. Interdiscip Toxicol. 2016:9(3-4): 90-100.
  6. 6. Ogata Y, Takada H, Mizukawa K, Hirai H, Iwasa S, Endo S, et al. International pellet watch: global monitoring of persistent organic pollutants (POPs) in coastal waters. 1. Initial phase data on PCBs, DDTs, and HCHs. Mar Pollut Bull. 2009;58(10):1437-1446.
  7. 7. Okkerman PC, Van der Putte I. Endocrine disrupters: study on gathering information on 435 substances with insufficient data. Delft: RPS BKH Consultants BV 2002; 279.
  8. 8. Stoytcheva M. Role of Pesticides in Human Life in the Modern Age: A Review. In: Saeedi Saravi, S.S. & Shokrzadeh, M, ed. Pesticides in the Modern World - Risks and Benefits. 1st ed. Intech open Access; 2011:1-21.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Veterinary Surgery

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 18, 2019

Submission Date

September 24, 2019

Acceptance Date

November 5, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 38 Number: 2

APA
Kuzukıran, Ö., Filazi, A., Arslan, P., Yurdakök-dikmen, B., Şimşek, İ., & Turgut, Y. (2019). Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi. Journal of Research in Veterinary Medicine, 38(2), 72-82. https://doi.org/10.30782/jrvm.624044
AMA
1.Kuzukıran Ö, Filazi A, Arslan P, Yurdakök-dikmen B, Şimşek İ, Turgut Y. Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi. J Res Vet Med. 2019;38(2):72-82. doi:10.30782/jrvm.624044
Chicago
Kuzukıran, Özgür, Ayhan Filazi, Pınar Arslan, Begüm Yurdakök-dikmen, İlker Şimşek, and Yağmur Turgut. 2019. “Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi Ile Saptanması Ve Cinsiyetin Etkisi”. Journal of Research in Veterinary Medicine 38 (2): 72-82. https://doi.org/10.30782/jrvm.624044.
EndNote
Kuzukıran Ö, Filazi A, Arslan P, Yurdakök-dikmen B, Şimşek İ, Turgut Y (December 1, 2019) Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi. Journal of Research in Veterinary Medicine 38 2 72–82.
IEEE
[1]Ö. Kuzukıran, A. Filazi, P. Arslan, B. Yurdakök-dikmen, İ. Şimşek, and Y. Turgut, “Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi”, J Res Vet Med, vol. 38, no. 2, pp. 72–82, Dec. 2019, doi: 10.30782/jrvm.624044.
ISNAD
Kuzukıran, Özgür - Filazi, Ayhan - Arslan, Pınar - Yurdakök-dikmen, Begüm - Şimşek, İlker - Turgut, Yağmur. “Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi Ile Saptanması Ve Cinsiyetin Etkisi”. Journal of Research in Veterinary Medicine 38/2 (December 1, 2019): 72-82. https://doi.org/10.30782/jrvm.624044.
JAMA
1.Kuzukıran Ö, Filazi A, Arslan P, Yurdakök-dikmen B, Şimşek İ, Turgut Y. Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi. J Res Vet Med. 2019;38:72–82.
MLA
Kuzukıran, Özgür, et al. “Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi Ile Saptanması Ve Cinsiyetin Etkisi”. Journal of Research in Veterinary Medicine, vol. 38, no. 2, Dec. 2019, pp. 72-82, doi:10.30782/jrvm.624044.
Vancouver
1.Özgür Kuzukıran, Ayhan Filazi, Pınar Arslan, Begüm Yurdakök-dikmen, İlker Şimşek, Yağmur Turgut. Kuzu Dokularında Endokrin Bozucu Klorlu Kimyasal Varlığının Gaz Kromatografi Kütle Spektrometrisi ile Saptanması ve Cinsiyetin Etkisi. J Res Vet Med. 2019 Dec. 1;38(2):72-8. doi:10.30782/jrvm.624044

Cited By