Sporun İnsanlarından Beklenen Güven ve Yakut Ahlaki Zekâ Düzeyleri Üzerindeki Etkisi

Abstract

Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin Expected Confidence ve yakut ahlaki zekâ düzeylerinin spor ve çeşitli değişkenler tarafından nasıl etkilendiği incelenmiştir. Araştırma genel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu”, “Beklenen Güven Ölçeği” ve “Yakut Ahlaki Zekâ Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiştir. Bağımsız değişkenin kategori sayısına bağlı olarak ikili gruplarda bağımsız örneklem t-Testi, çoklu gruplarda ise ANOVA ve Posthoc Lsd testi uygulanmıştır. İki scale arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Analiz sonuçları ,05 anlamlılık düzeyine göre yorumlanmıştır. Çalışmada, üniversite öğrencilerinin Expected Confidence ve yakut ahlaki zekâ tutumlarının yaş, fakülte, spor yapma durumu, haftalık spor yapma süresi, spor türü ve spor yaşı gibi değişkenlerden etkilendiği görülmüştür. Ayrıca, katılımcıların “Expected Confidence” ve “Yakut Ahlaki Zekâ” düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak, sporun hem Expected Confidence hem de yakut ahlaki zekâ tutumlarına etken bir değişken olduğu belirlenmiştir.

Keywords

• Ahlak
• Güven
• Spor
• Üniversite Öğrencisi
• Zekâ

The Effect of Sports on Expected Confidence and Yakut Moral Intelligence Levels in Individuals

Abstract

In this study, the impact of sports and various variables on the expected trust and ethical intelligence levels of university students was investigated. The research was conducted using a general survey model. Data collection instruments included a "Personal Information Form" developed by researchers, along with the "Expected Trust Scale" and "Ethical Intelligence Scale." Data were analyzed using SPSS 26.0 software. Independent sample t-tests were employed for binary group comparisons based on the number of categories of the independent variable, while one-way Analysis of Variance (ANOVA) with post-hoc LSD tests was used for multiple groups. The relationship between the two scales was examined using Pearson correlation analysis. The analysis results were interpreted at a significance level of 0.05. In the study, it was observed that university students' expected trust and ethical intelligence attitudes were influenced by variables such as age, faculty of study, participation in sports, weekly duration of sports activity, type of sport, and age at which sports were started. Additionally, significant positive correlations were found between participants' levels of "Expected Trust" and "Ethical Intelligence." In conclusion, it was determined that sports significantly contribute to both expected trust and ethical intelligence attitudes.

Keywords

• Ethics
• Trust
• Sports
• University Student
• Intelligence

References

1. Aktan, C. C. (1994). Temiz toplum ve temiz siyaset. T Yayınları.Ankara.
2. Baier, A. (1986). Ahlaki teorinin sınırlarını genişletmek. Felsefe Dergisi, 83(10), 538–545. https://doi.org/10.2307/2026427
3. Biddle, S., Fox, K. R., & Boutcher, S. H. (2000). Physical activity and psychological well-being (Vol. 552). Routledge.
4. Borba, M. (2001). Building moral intelligence: The seven essential virtues that teach kids to do the right thing. Jossey-Bass Publishers.
5. Bradshaw, J. (2009). Reclaiming virtue: How we can develop the moral intelligence to do the right thing at the right time for the right reason. (New York: Bantam). Reflective Practice: Formation and Supervision in Ministry.
6. Bussey, K., & Bandura, A. (1999). Social cognitive theory of gender development and differentiation. Psychological Review, 106(4), 676–713.
7. Carron, A. V., & Eys, M. A. (2012). Group dynamics in sport. Fitness Information Technology.
8. Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357.

9. Cunha, D. A. (1985). Interpersonal trust as a function of social orientation [Doctoral dissertation, University of Delaware].
10. Davis, M. H. (2018). Empathy: A social psychological approach. In E. T. Higgins & A. W. Kruglanski (Eds.), Social psychology: Handbook of basic principles (3rd ed., pp. 79–98). Guilford Press.
11. Eagly, A. H., & Wood, W. (2012). Social role theory. In P. A. M. Van Lange, A. W. Kruglanski, & E. T. Higgins (Eds.), Handbook of theories of social psychology (Vol. 2, pp. 458–476). SAGE Publications.
12. Eccles, J. S., & Tenenbaum, H. R. (2004). Gender and ethnicity in adolescents' occupational aspirations. Journal of Career Development, 31(1), 77–94.
13. Eime, R. M., Young, J. A., Harvey, J. T., Charity, M. J., & Payne, W. R. (2013). A systematic review of the psychological and social benefits of participation in sport for children and adolescents: Informing development of a conceptual model of health through sport. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 10, Article 98.
14. Fukuyama, F. (1998). Güven: Sosyal erdemler ve refahın yaratılması (Çev. A. Buğdaycı). Türkiye İş Bankası Yayınları.
15. García Ferrando, M., & Puig, N. (2009). La práctica del deporte en España. Ministerio de Cultura.
16. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple study guide and reference (10th ed.). Pearson Education.
17. Heatherton, T. F., Wyland, C. L., Lopez, S. J., & Snyder, C. R. (2003). Positive psychological assessment: A handbook of models and measures. American Psychological Association.
18. Josephs, R. A., Markus, H. R., & Tafarodi, R. W. (1992). Gender and self-esteem. Journal of Personality and Social Psychology, 63(3), 391–402.
19. Kanoğlu, M. (2019). Ahlâki zekâ (2. Baskı). Hayat Yayınları.
20. Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ve temel ilkeler. Nobel Akademik Yayıncılık.
21. Kavussanu, M., & Boardley, I. D. (2009). The prosocial and antisocial behaviour in sport scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 31(1), 97–117. https://doi.org/10.1123/jsep.31.1.97
22. Koç, M., Bayraktar, B., & Çolak, S. (2010). Üniversite öğrencilerinde boyun eğici davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(L), 257–280. Other ID-JA78CY99HU
23. Lippman, L. H., Bulanda, J. J., & Wagenaar, T. C. (2009). Student employment: Linking the nature of work and the development of self-regulation. Journal of Research on Adolescence, 19(2), 240–258.
24. Martin, D. E., & Austin, B. (2010). Validation of the moral competency inventory measurement instrument: Content, construct, convergent and discriminant approaches. Management Research Review, 33(5), 437–451.
25. Mishra, J., & Morrissey, M. A. (1990). Trust in employee/employer relationships: A survey of West Michigan managers. Public Personnel Management, 19, 443–485. https://doi.org/10.1177/00910260900190040
26. Miskeveyh, İ. (1983). Ahlakı olgunlaştırma (Çev. A. Şener, C. Tunç, İ. Kayaoğlu). Turizm Bakanlığı Yayınları.
27. Newman, M. E. J. (2008). The mathematics of networks. In L. E. Blume & S. N. Durlauf (Eds.), The new Palgrave encyclopedia of economics (2nd ed.). Palgrave Macmillan.
28. NIH Technology Assessment Conference Panel. (1993). Methods for voluntary weight loss and control. Annals of Internal Medicine, 119(7), 764–770.
29. Ridgeway, C. L. (2001). Gender, status, and leadership. Journal of Social Issues, 57(4), 637–655. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00233
30. Salmon, P. (2001). Effects of physical exercise on anxiety, depression, and sensitivity to stress: A unifying theory. Clinical Psychology Review, 21(1), 33–61. https://doi.org/10.1016/S0272-7358(99)00032-X
31. Smith, E. R., & Mackie, D. M. (2007). Social psychology. Psychology Press.
32. Stubbs, B., Koyanagi, A., Schuch, F. B., Firth, J., Rosenbaum, S., Veronese, N., & Solmi, M. (2016). Physical activity and depression: A large cross-sectional, population-based study across 36 low- and middle-income countries. Acta Psychiatrica Scandinavica, 135(6), 492–505. https://doi.org/10.1111/acps.12654
33. Şahan, H. (2008). Üniversite öğrencilerinin sosyalleşme sürecinde spor aktivitelerinin rolü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2, 248–266.
34. Şahin, M. (1998). Spor ahlakı ve sorunları. Evrensel Basım Yayın.
35. Şengün, M. (2015). Ahlaki düşünce ve yargı. Nobel Akademik Yayıncılık.
36. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Allyn and Bacon.
37. Taylor, R. G. (1989). The role of trust in labor-management relations. Organization Development Journal, 7(2), 85–89.
38. Uymaz, A. O. (2021). Beklenen güven ölçeği Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Alanya Akademik Bakış, 5(1), 45–58. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.807666
39. Uzuner, M. E., & Karagün, E. (2014). Rekreatif amaçlı spor yapan bireylerin yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27, 107–120.
40. Wann, D. L., Melnick, M. J., Russell, G. W., & Pease, D. G. (2001). Sport fans: The psychology and social impact of spectators. Routledge.
41. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2023). Foundations of sport and exercise psychology. Human Kinetics.
42. Yakut, S., & Yakut, İ. (2021). Yakut-Moral Intelligence Scale. Journal of International Social Research, 14(76). https://doi.org/10.17719/jisr.11502
43. Yavuz, K. (1994). Çocuk ve din. Çocuk Vakfı Yayınları.
44. Yıldırım, F. (2013). Sportif sürekli kendine güven alt ölçeğinin uyarlanması ve ortaöğretim kurumlarındaki öğrencilerde sportif sürekli kendine güvenin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü].
45. Yıldırım, İ. (2004). Lise öğrencilerinde boyun eğici davranışların yaygınlığı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 220-228.