Rekreasyonel maraton katılımcılarının mutluluk, psikolojik iyi oluş ve yaşam tatmini ilişkileri:Demografik değişkenlerin rolü

Abstract

Bu çalışma, rekreatif amaçla maratonlara katılan bireylerin mutluluk, psikolojik iyi oluş ve yaşam tatmini arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu, 2024 yılında Kayseri ilinde gerçekleştirilen rekreatif maraton etkinliklerine katılan ve tesadüfi yöntemle seçilen 482 birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak dört bölümden ve toplam 51 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. İlk bölümde araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. İkinci bölümde, Diener ve arkadaşları (2010) tarafından geliştirilmiş ve Telef (2013) tarafından Türkçeye uyarlanmış "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" yer almıştır. Üçüncü bölümde, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen ve Bekmezci ve Mert (2018) tarafından Türkçeye uyarlanan "Yaşam Tatmini Ölçeği" kullanılmıştır. Dördüncü bölümde ise Oxford Mutluluk Ölçeği’ne yer verilmiştir. Araştırma sonuçları, mutluluk ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönlü düşük düzeyde bir ilişki, psikolojik iyi oluş ile yaşam tatmini arasında ise negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve medeni durum gibi demografik değişkenlerin mutluluk, psikolojik iyi oluş ve yaşam tatmini üzerinde farklı etkiler yarattığı, ancak bazı değişkenlerin bu ilişkilerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı belirlenmiştir. Çalışma, rekreatif maraton etkinliklerinin bireylerin psikososyal iyilik halleri üzerinde nasıl etkiler yarattığını anlamaya yönelik önemli katkılar sağlamaktadır.

Keywords

• Rekreasyon
• maraton
• psikolojik iyi oluş
• yaşam tatmini
• mutluluk

The relationships between happiness, psychological well-being, and life satisfaction among recreational marathon participants: the role of demographic variables

Abstract

This study aims to examine the relationships between happiness, psychological well-being, and life satisfaction among individuals participating in recreational marathons. The sample group of the research consists of 482 individuals who participated in recreational marathon events held in Kayseri in 2024 and were selected through a random sampling method. A survey consisting of four sections and a total of 51 questions was used as the data collection tool. The first section included a personal information form prepared by the researcher. The second section featured the "Psychological Well-being Scale," developed by Diener et al. (2010) and adapted into Turkish by Telef (2013). The third section utilized the "Life Satisfaction Scale," developed by Larsen and Griffin (1985) and adapted into Turkish by Bekmezci and Mert (2018). The fourth section employed the Oxford Happiness Scale. The research findings indicate a positive low-level relationship between happiness and psychological well-being, while a negative low-level significant relationship exists between psychological well-being and life satisfaction. It was determined that demographic variables such as gender, age, education level, and marital status had different effects on happiness, psychological well-being, and life satisfaction, although some variables did not create statistically significant differences in these relationships. This study provides significant contributions to understanding how recreational marathon events impact individuals' psychosocial well-being.

Keywords

• Recreation
• marathon
• psychological well-being
• life satisfaction
• happiness

References

1. Akın, A. (2009). Akılcı duygusal davranışçı terapi odaklı grupla psikolojik danışmanın psikolojik iyi olma ve öz-duyarlık üzerindeki etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi) Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya
2. Akın, H.B., & Şentürk, E. (2012). Bireylerin mutluluk düzeylerinin ordinal lojistik regresyon analizi ile incelenmesi. Öneri Dergisi,10(37), 183-193.
3. Akyol, Y. E. (2016). Akademisyenlerde mutluluğun yordayıcıları olarak farkındalık ve stresle başa çıkma tutumları.(Yüksek lisans tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 450266).
4. Atay, B. (2012). Happiness in East Europe in comparison with Turkey. (Yüksek lisans tezi), YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 322147).
5. Aydın, R., Genç, A., & Demirhan, B. (2023). Modifiye Egzersizlerin Hareket Kısıtlılığı Olan İleri Yaş Bireylerde Bazı Fiziksel Uygunluk Parametrelerine Etkisi. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(1-Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı), 1004-1015. https://doi.org/10.38021/asbid.1374496
6. Bekmezci, M., & Mert, İ. S. (2018). Yaşam tatmini ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 166-177.
7. Bülbül, Ş. & Giray, S. (2011). Sosyodemografik özellikler ile mutluluk algısı arasındaki ilişki yapısının analizi. Ege Academic Review, 11(5), 113.
8. Çetin, A. & Özman, C. (2019). Koşucuların ultra-maraton etkinliklerine katılmalarındaki motivasyonel boyutlar ve bu boyutların onların yaşam doyumları ve başarı algılarıyla karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 177-187. https://doi.org/10.33689/spormetre.531348

9. Cihangir Çankaya, Z. & Meydan, B. (2018). Ergenlik döneminde mutluluk ve umut. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 207-222. https://doi.org/10.17755/esosder.316977
10. Demir, K., & Duman, S. (2019). Bireylerin spor yapma durumlarıyla, benlik saygıları ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 437-449. https://doi.org/10.31680/gaunjss.567126
11. Demir, R. & Murat, M. (2017). Öğretmen adaylarının mutluluk, iyimserlik, yaşam anlamı ve yaşam doyumlarının incelenmesi. OPUSUluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 347-378. https://doi.org/10.26466/opus.347656
12. Denizli A. A., & Dündar, G. İ. (2020). Kariyer Tatmininin Mutluluk Düzeyi Üzerindeki Etkisini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Journal of Behavior at Work (JB@W), 5(1), 17-26. DOI: https://doi.org/10.25203/idd.702802.
13. Diener, E., Oishi, S., & Lucas, R. E. (2015). National accounts of subjective wellbeing. AmericanPsychologist, 70 (3), 234242.
14. Diener, E., Suh, M. E., Lucas, E. R., & Smith, H. (1999). Subjectivewell-being: three decades of progress.Psychological Bulletin, 125(2), 276-302. doi: 10.1037/0033-2909.125.2.276
15. Dündar, Z., & Demirli, C. (2018). Medeni durumları farklı olan çalışanların psikolojik iyi olma düzeylerinin incelenmesi. Journal of Educational Reflections, 2(2). 1-10.
16. Dünya Sağlık Örgütü. (2020). Global action plan on physical activity 2018-2030: More active people for a healthier world. Geneva: World Health Organization.
17. Duran, A. (2016). Okul yöneticilerinin mutluluk düzeylerinin öz-yeterlikleriyle ilişkisi: (Amasya ili örneği).(Yüksek lisans tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 443484).
18. Erdoğan, B. (2017). Yetişkinlerde mutluluğun merhamet ve saldırganlıkla ilişkisinin incelenmesi.(Yüksek lisans tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 485544).
19. Gülcan, A. (2014). Genç yetişkinlerde iyimserliğin mutluluk ve yaşam doyumluluğu üzerindeki etkisinin incelenmesi.(Yüksek lisans tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 367982)
20. Hills, P., & Argyle, M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: a compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and Individual Differences, 33, 1073–1082. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(01)00213-6
21. Kozak, M., Zorba, E., & Bayrakdar, A. (2021). Sporcularda zihinsel antrenman becerileri ile bilinçli farkındalık. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 3(2), 89-97.
22. Mammen, G., & Faulkner, G. (2013). Physical activity and the prevention of depression: a systematic review of prospective studies. American journal of preventive medicine, 45(5), 649-657. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2013.08.001
23. Mohammadi, E., Batvandi, Z., & Saberi, A. (2015). Relationship between happiness and different levels of physical activity. Trends in Sport Sciences, 1(22), 47-52.
24. Myers, G. D., & Diener, E. (1995). Who is happy? Psychological Science, 6(1), 10-19. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1995.tb00298.x
25. Özgün A., Yaşartürk F., Ayhan B., & Bozkuş T. (2017). Hentbolcuların spora özgü başarı motivasyonu ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 3(SI), 83-94
26. Öztaş, İ. (2018). Farklı kurumlarda çalışan memurların serbest zaman doyum ve mutluluk düzeylerinin belirlenmesi, (Kırıkkale ili örneği) (Yüksek lisans tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 529144).
27. Özyer, K., Irk, E., & Anaç, S. (2015). İş tatmini ve yaşam tatmini ilişkisinde iş arkadaşliğinin aracilik rolü. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 16(1), 261-278.
28. Ryff, C. D., & Singer, B. (2008). From social structure to biology: Integrative science in health outcomes. American Psychologist, 63(3), 251-266
29. Sabırlı, T. N., Argan, M., Yetim, G., & Hızal, A. (2019). Boş zaman tatmini, yaşam tatmini ve mutlulukta sosyal medya bağlılığının rolü: 50 yaş ve üzeri bireyler üzerinde bir araştırma. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 263-279. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.585066
30. Şaşmaz, Ş.C. (2016). Çocuğu olan evli ve evli olmayan bireylerin psikolojik sağlamlık ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 438531).
31. Sevindik, D. (2015). Orta yaş dönemi bireylerde dindarlık- mutluluk ilişkisi: Denizli örneği.(Yüksek lisans tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 396038).
32. Simsek, E., Koc, K., Ozsoy, D., & Karakus, M. (2020). The title of the article: Investigation the effect of performing physical activity at home on sleep quality and life satisfaction during coronavirus (Covid-19) outbreak. International Journal of Applied Exercise Physiology, 9(7), 55-62.
33. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28-3), 374-384.
34. TÜİK. (Türkiye İstatistik Kurumu), (2023). Yaşam Memnuniyeti Araştırması. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yasam-Memnuniyeti-Arastirmasi-2023-49692
35. Tümlü, G. Ü., & Recepoğlu, E. (2013). Üniversite akademik personelinin psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (3), 205-213.
36. Türkiye Atletizm Federasyonu. (2023). 2022 Yılı Maraton Organizasyonları Raporu. Ankara: TAF.
37. Ulucan, H., Beltekin, E., Kuyulu, İ., & Berk, Y. (2017). Examine the relationship between the levels of life satisfaction and leisure time satisfaction of foreign students study at Erciyes University, European Journal of Physical Education and Sport Science, 3(12),152. https://doi.org/10.5281/zenodo.1069662
38. Unver, S., Nursal, A. F., Yigit, S., & Atan, T. (2024). Evaluation of the 18-bp deletion/insertion variant of the VEGF gene in athletes. Nucleosides, Nucleotides & Nucleic Acids, 1–10. https://doi.org/10.1080/15257770.2024.2304145
39. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2023). Foundations of sport and exercise psychology. Human kinetics.
40. Yeşiltepe, S. S., & Çelik, M. (2014). Öğretmenlerin evlilik uyumlarının psikolojik iyi olma ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 13(3), 992-1013.
41. Yıldız, S., Koç, K., & Yüce, M. S. (2024). Determınatıon Of The Hubrıs Syndrome Levels Of Amateur Football Players–Sample Of Kayseri Provınce, Turkey. European Journal of Physical Education and Sport Science, 11(1). http://dx.doi.org/10.46827/ejpe.v11i1.5372
42. Yıldız, Y., & Ekici, S. (2017). Investigation of the effect of sports on the level of happiness and socialization of university students. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(2), 181-187.